शेख युनूस
हैदराबादमध्ये जेव्हा सूर्य मावळतीला झुकतो, तेव्हा ३३ वर्षांचे बॉक्सर जुनाइड मोहिउद्दीन त्यांच्या कपड्यांच्या दुकानाचे शटर खाली करतात आणि थेट मल्लेपल्ली मैदानावर पोहोचतात. तिथे डझनभर मुले व मुली त्यांची वाट पाहत असतात. पुढील दोन तास ते बॉक्सिंग कोचची भूमिका अतिशय चोख बजावतात. मोबाईल फोन, व्हिडिओ गेम्स आणि रील्सच्या विळख्यातून मुलांना बाहेर काढणे हा त्यांचा मुख्य उद्देश असतो.
खांद्याच्या दुखापतीमुळे त्यांच्या स्वतःच्या बॉक्सिंग करिअरला पूर्णविराम मिळाला. पण त्यानंतर त्यांनी पिढ्यानपिढ्या घडवण्याचा व नवीन बॉक्सर्स तयार करण्याचा संकल्प केला. घराजवळून सुरू झालेला हा प्रवास पुढे 'जुनाइड बॉक्सिंग क्लब'च्या रूपाने मोठ्या प्रमाणावर उभा राहिला.
या क्लबमध्ये कोणत्याही जाती-धर्माचे असोत, सर्व पार्श्वभूमीतील मुले आणि मुली बॉक्सिंगचे धडे गिरवतात. शारीरिक व्यायाम, निरोगी जीवनशैली आणि उत्तम संस्कारांचे महत्त्व ते मुलांना शिकवतात. मल्लेपल्ली मैदानावर त्यांच्यासोबत सराव करणारी ही लहान मुले उद्या भारताचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रतिनिधित्व करतील, असे स्वप्न जुनाइड पाहतात.
जुनाइड मोहिउद्दीन यांना लहानपणापासूनच बॉक्सिंगची आवड होती. लहान वयातच त्यांनी बॉक्सिंगचे प्रशिक्षण घेतले आणि आपल्या राज्यासाठी व देशासाठी नाव कमावण्याचे स्वप्न पाहिले. पण नशिबाचे काही वेगळेच बेत होते. खांद्याच्या गंभीर दुखापतीमुळे त्यांना स्पर्धात्मक बॉक्सिंग सोडणे भाग पडले. मात्र खेळावरील त्यांचे प्रेम कधीही कमी झाले नाही.
खांद्याच्या या दुखापतीने जुनाइड यांचा उत्साह हिरावून घेतला नाही. त्याऐवजी, त्यांच्या प्रशिक्षण कौशल्याचा वापर करून देशासाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळणारे बॉक्सर्स तयार करण्याचा त्यांनी निश्चय केला. आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील खेळाडू घडवण्यासाठी त्यांनी तरुण पिढीला शोधून त्यांना प्रशिक्षित करण्याचे ठरवले. त्यांनी आपल्या घरातूनच बॉक्सिंगचे प्रशिक्षण देण्यास सुरुवात केली आणि अखेरीस 'जुनाइड बॉक्सिंग क्लब'ची स्थापना केली.
आजची मुले मोबाईल फोनच्या आहारी गेली असून सोशल मीडियावर गेम खेळण्यात आणि रील्स पाहण्यातच आपला वेळ फुकट घालवत आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होत असल्याचे जुनाइड मोहिउद्दीन यांच्या लक्षात आले. त्यानंतर त्यांनी मुलांना बॉक्सिंग शिकवण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी याची सुरुवात आपल्या घरातूनच केली आणि आपल्या पुतणीला मल्लेपल्ली मैदानावर प्रशिक्षण देण्यास सुरुवात केली.
.webp)
हळूहळू मैदानावर मुलांसोबतच मुलीही मोठ्या प्रमाणावर प्रशिक्षणासाठी दाखल होऊ लागल्या. जुनाइड कोणतीही जात वा धर्माची पर्वा न करता सर्वांना मोफत बॉक्सिंगचे धडे देतात. प्रशिक्षण घेणारी अनेक मुले अतिशय लहान वयाची आहेत, अगदी पाच वर्षांच्या काही मुलीही यात सामील आहेत. तरीही बॉक्सिंगबद्दलचा त्यांचा उत्साह आणि वेड पाहून हा खेळ त्यांच्या आयुष्याचा एक महत्त्वाचा भाग बनल्याचे स्पष्ट दिसते.
जुनाइड मोहिउद्दीन सांगतात की, आपण स्वतः देशाचे प्रतिनिधित्व करू शकलो नसलो, तरी माझे विद्यार्थी स्पर्धा जिंकून राज्याचे, देशाचे आणि जागतिक स्तरावर देशाचे नाव मोठे करतील, याची खात्री मला बाळगायची आहे.
मोबाईल फोन हातात धरण्याऐवजी मुलामुलींच्या हातात बॉक्सिंगचे গ्लव्ह्ज यावेत, या एकमेव ध्येयाने जुनाइड आपले कार्य पुढे नेत आहेत. दररोज त्यांच्या अकादमीत येणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या पाहता, त्यांनी यात मोठे यश मिळवले आहे असेच म्हणावे लागेल.
थक्क करणारे निकाल
जुनाइड मोहिउद्दीन यांची अथक मेहनत आणि निष्ठेमुळे 'जुनाइड बॉक्सिंग क्लब' आज एक नावाजलेले क्रीडा प्रशिक्षण केंद्र बनले आहे. येथील तरुण खेळाडू आपल्या जबरदस्त कौशल्याने लोकांना थक्क करत असतात. विशेषतः लहान मुलींनी शारीरिक तंदुरुस्तीचा (फिटनेस) एक वेगळाच उच्चांक गाठला आहे. मैदानावर धावताना त्या स्वतःच्या वजनापेक्षाही जास्त वजन लीलया उचलू शकतात.
मुले आणि मुलींनी स्वसंरक्षणाच्या तंत्रातही उत्तम प्राविण्य मिळवले आहे. जुनाइड केवळ मुलांना बॉक्सिंग शिकवत नाहीत, तर त्यांना निरोगी व तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी नियमित व्यायामही करायला लावतात. मुलांच्या नैतिक विकासावरही ते विशेष लक्ष केंद्रित करतात.
जुनाइड बॉक्सिंग क्लबमधील मुलांमध्ये बॉक्सिंगबद्दल कमालीची आवड निर्माण झाली आहे. परिणामी, ते दिवसेंदिवस आपले कौशल्य सुधारत आहेत आणि वेगवेगळ्या व्यासपीठांवर आपली चमकदार कामगिरी दाखवत आहेत.
मोहिउद्दीन कुटुंबातही खेळाची मोठी परंपरा आहे. जुनाइड यांचे बंधू जावेद मोहिउद्दीन हे क्रिकेटपटू आहेत, तर त्यांचे दुसरे बंधू जमीर मोहिउद्दीन हे व्हॉलीबॉल खेळाडू आहेत.
आरोग्य हीच खरी संपत्ती
'आवाझ-द-व्हॉईस'शी बोलताना जुनाइड मोहिउद्दीन म्हणाले की, एक निरोगी समाज म्हणजेच प्रगतीचा खरा पाया असतो. आजची मुले आणि तरुण मोबाईल फोनच्या विळख्यात अडकत चालले आहेत. मोबाईलवर गेम्स खेळणे आणि रील्स पाहणे हा मुलांचा आवडता छंद बनला आहे, ज्याचा त्यांच्या आरोग्यावर आणि डोळ्यांच्या दृष्टीवर वाईट परिणाम होत आहे.
जुनाइड मोहिउद्दीन यांना वाटते की मुलांच्या हातात मोबाईल देण्यापेक्षा त्यांच्या हातात बॉक्सिंगचे গ्लव्हज असावेत. आजची मुले निरोगी राहिली, तर ती उद्या देशाची अमूल्य संपत्ती बनतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
आरोग्य ही निसर्गाची एक अमूल्य देणगी आहे आणि ती जपणे हीच आपली सर्वोच्च प्राथमिकता असली पाहिजे, असे ते सांगतात. माणसाकडे अफाट संपत्ती असली, तरी चांगल्या आरोग्याशिवाय त्या संपत्तीला काहीच अर्थ उरत नाही.
आज समाजात नवीन आजार डोके वर काढत आहेत, त्यामुळे तरुणांनी, विशेषतः मुलींनी शिक्षणासोबतच खेळांवरही लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे, असे जुनाइड मानतात. आजच्या या आव्हानात्मक काळात मुलींना स्वसंरक्षणाचे प्रशिक्षण देणे अत्यंत आवश्यक बनले आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
खेळात सहभागी होऊन विद्यार्थी आयुष्यात मोठी प्रगती करू शकतात. त्यांच्या क्लबमधील मुले लवकरच आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्पर्धा करतील आणि राज्य व देशाचे नाव उंचावतील, असा ठाम विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
.webp)
खेळाडूंना प्रोत्साहन देणे अत्यंत आवश्यक
खेळाडूंना प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारी मदत मिळणेही तितकेच गरजेचे असल्याचे जुनाइड मोहिउद्दीन आवर्जून सांगतात. जुनाइड बॉक्सिंग क्लबमध्ये प्रशिक्षणासाठी कोणतीही निश्चित फी आकारली जात नाही. पालकांच्या इच्छेनुसार जी काही मदत मिळते, त्यातूनच बॉक्सिंगचे साहित्य खरेदी केले जाते.
भारतातून जागतिक दर्जाचे खेळाडू तयार करायचे असतील, तर खेळाडूंना प्रोत्साहन आणि योग्य सुविधा मिळणे काळाची गरज आहे, असे जुनाइड मानतात. तरुण खेळाडूंना योग्य पाठबळ आणि संधी मिळाल्यास ते आपले अंगभूत गुण जोपासू शकतात आणि सर्वोच्च स्तरावर चमकदार कामगिरी करू शकतात, यात शंका नाही.
.jpeg)
