जम्मू 

विस्थापन, सांस्कृतिक स्मृती आणि न्यायाच्या लढ्यावर आधारित काश्मिरी पंडितांनी लिहिलेल्या चार नवीन पुस्तकांचे रविवारी जम्मूत प्रकाशन करण्यात आले. पनून काश्मीरच्या प्रवक्त्याने दिलेल्या माहितीनुसार, जोराज इन्स्टिट्यूट ऑफ जिनॉसाइड अँड अ‍ॅट्रॉसिटी स्टडीज (JIGAS) आणि एपिलोग न्यूज नेटवर्कच्या सहकार्याने या प्रकाशन सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले होते.

चार पुस्तकांचे प्रकाशन आणि साहित्याचा प्रभाव

या कार्यक्रमात भारत दास यांचे 'उदात व्येथ', कन्वल पेशिन यांचे 'हेन्झेय वानवून', दीपक सोपोरी यांचे 'निर्वासन नामा' आणि रवींदर गुर्टू यांचे 'अनफिनिश्ड क्वेस्ट फॉर जस्टिस' या चार पुस्तकांचे प्रकाशन करण्यात आले. या सोहळ्यात लेखक, अभ्यासक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील मान्यवरांनी एकत्र येऊन विस्थापनाचे दस्तऐवजीकरण, काश्मिरी पंडित समुदायाचा सांस्कृतिक वारसा जतन करणे आणि सामूहिक स्मृती जिवंत ठेवण्यात साहित्याच्या भूमिकेवर चर्चा केली.

कार्यक्रमादरम्यान लेखक भारत दास आणि दीपक सोपोरी यांनी आपल्या पुस्तकांमधील कवितांचे वाचन केले, ज्यामध्ये विस्थापन, हानी आणि पूर्वजांच्या भूमीशी असलेले अतूट नाते अधोरेखित करण्यात आले. कन्वल पेशिन यांनी आपले पुस्तक त्यांच्या आईला समर्पित केले आणि सांस्कृतिक ओळख टिकवून ठेवण्यासाठी मौखिक परंपरांचे महत्त्व सांगणारी पारंपारिक काश्मिरी 'वानवून' कविता सादर केली.

इतिहास आणि विस्थापनाचे दस्तऐवजीकरण

पनून काश्मीरचे निमंत्रक अग्नीशेखर यांनी विस्थापनाचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आणि काश्मिरी पंडित समुदायाचा ऐतिहासिक वारसा जतन करण्यात साहित्याच्या महत्त्वावर भर दिला. समुदायाच्या अनुभवांची नोंद ठेवणे आणि इतिहास, सांस्कृतिक नुकसान व न्यायाचा निरंतर लढा सार्वजनिक चर्चेचा भाग राहण्याची खात्री करणे ही लेखक व अभ्यासकांची जबाबदारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

या कार्यक्रमाला उपस्थित असलेले रिलिफ कमिश्नर अरविंद किर्वानी यांनी विस्थापनावरील चर्चेत प्रशासकीय दृष्टिकोन मांडला. विस्थापित कुटुंबांसमोर असलेल्या आव्हानांचे संस्थात्मक पैलू आणि पुनर्वसन, कल्याण व समुदाय ओळख जतन करण्याचे सातत्यपूर्ण महत्त्व त्यांनी यावेळी अधोरेखित केले.