रशियन तेल आयातीबाबत अमेरिकेने स्वीकारलेल्या दुटप्पी भूमिकेवरून भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी कडक शब्दांत फटकारले आहे. युरोपियन देशांनी रशियाकडून तेल आयात सुरू ठेवली असताना, भारताने आपल्या गरजेनुसार निर्णय घेणे चुकीचे कसे, असा थेट सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे. आंतरराष्ट्रीय मंचावर भारताची भूमिका स्पष्ट करताना जयशंकर यांनी देशाचे हितसंबंध जपण्यावर ठाम भर दिला.

अमेरिकेच्या भूमिकेवर थेट टीका

एका आंतरराष्ट्रीय संवाद कार्यक्रमात बोलताना जयशंकर यांनी अमेरिकेचा 'दुटप्पीपणा' समोर आणला. रशियन कच्च्या तेलाची आयात केल्याबद्दल भारतावर टीका केली जात असताना, अमेरिकेने स्वतःच्या हितासाठी घेतलेल्या निर्णयांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही, असे त्यांनी सूचित केले. पाश्चिमात्य देश जेव्हा स्वतःची गरज असते तेव्हा वेगळी भूमिका घेतात आणि भारताच्या बाबतीत वेगळे निकष लावतात, ही बाब त्यांनी अधोरेखित केली. भारताने नेहमीच आपल्या जनतेची इंधन सुरक्षा आणि परवडणाऱ्या किमतींना प्राधान्य दिले आहे.

'भारत स्वतःचे हित पाहण्यास समर्थ'

भारताचे परराष्ट्र धोरण हे पूर्णपणे देशाच्या हितावर आधारित आहे. रशिया-युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यानंतर जागतिक बाजारपेठेत तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या असताना, भारताने घेतलेल्या निर्णयामुळेच देशातील महागाई नियंत्रणात राहिली. आपण कोणावरही अवलंबून न राहता आपल्या नागरिकांच्या गरजांकडे लक्ष देतो. "इतरांनी आम्हाला काय करावे, हे सांगण्याची गरज नाही," अशा शब्दांत जयशंकर यांनी आपल्या धोरणाची पाठराखण केली.

गेल्या काही काळापासून अमेरिका आणि इतर पाश्चिमात्य राष्ट्रांनी रशियन तेलावर बंदी घालण्यासाठी भारतावर दबाव निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला होता. मात्र, भारताने स्पष्ट केले आहे की, आंतरराष्ट्रीय संबंधांच्या नावाखाली भारताच्या आर्थिक हितांशी तडजोड केली जाणार नाही. जयशंकर यांच्या या भूमिकेचे भारतातून मोठ्या प्रमाणावर कौतुक होत असून, भारताचा स्वतंत्र परराष्ट्र धोरणाचा दृष्टिकोन अधिक ठळकपणे जगासमोर आला आहे.