कारगिल विजय दिनानिमित्त 'स्ट्रिंगमो सिस्टर्स' (Stringmo sisters) देशभक्तीपर गाणी सादर करतानाचा क्षण
१९९९ च्या कारगिल युद्धातील वीरांना २७ व्या कारगिल विजय दिनानिमित्त देशभरातून विविध प्रकारे आदरांजली वाहण्यात आली. या सर्वांमध्ये लडाखमधील महिलांच्या स्ट्रिंगमो सिस्टर्स या संगीत समूहाच्या देशभक्तीपर सादरीकरणाने संपूर्ण देशाच्या हृदयाला स्पर्श केला आहे. त्यांचे हे गाणे सोशल मीडियावर तुफान व्हायरल झाले आहे. त्यांच्यातील साधेपणा आणि उत्कट देशभक्तीचे सर्वत्र मनापासून कौतुक होत आहे.
या संगीत समूहाने बॉलिवूडमधील 'तेरा हिमालय आकाश छू ले...' (योद्धा) आणि 'ऐ देस मेरे...' (भुज: द प्राइड ऑफ इंडिया) या देशभक्तीपर गाण्यांचे सुरेल मिश्रण सादर केले. भारतीय तिरंगा आणि देशाच्या अजिंक्य भावनांचा गौरव त्यांनी आपल्या गायनातून केला. कारगिल युद्धादरम्यान ज्या बर्फाच्छादित पर्वतरांगांवर घनघोर युद्ध झाले, त्याच लडाखच्या भव्य शिखरांच्या पार्श्वभूमीवर हे चित्रीकरण झाले आहे. त्यामुळे या सादरीकरणाला एक वेगळाच भावनिक स्पर्श लाभला आहे.
पारंपरिक लडाखी पोशाखात सज्ज असलेल्या या गायिका लडाखच्या समृद्ध सांस्कृतिक विविधतेचे दर्शन घडवतात. यातील अनेक कलाकार पारंपरिक स्कार्फ परिधान केलेल्या मुस्लिम महिला आहेत. यामुळे ही आदरांजली लडाखच्या सर्वसमावेशक सामाजिक रचनेचे आणि सामूहिक राष्ट्रीय अभिमानाचे एक शक्तिशाली प्रतीक बनली आहे.
हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर खूप शेअर केला जात आहे. नेटकरी या सादरीकरणाचे साधेपण, अस्सलता आणि उत्कट देशभक्तीबद्दल कौतुक करत आहेत. १९९९ च्या उन्हाळ्यात भारतीय सैनिकांनी पाकिस्तानी घुसखोरांकडून मोक्याची शिखरे परत मिळवण्यासाठी ज्या भूमीत शौर्य गाजवले आणि प्राणांचे बलिदान दिले, त्याच भूमीतून ही आदरांजली आल्याने ती अधिक भावुक करणारी ठरली आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) माहितीनुसार, 'स्ट्रिंगमो सिस्टर्स'च्या कारगिल विजय दिनाच्या व्हिडिओला मुख्य सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सवर आतापर्यंत सुमारे ६,५०,००० ते ७,००,००० व्ह्यूज मिळाले आहेत.
द्रस येथील कारगिल वॉर मेमोरियलवर आयोजित अधिकृत कारगिल विजय दिन सोहळ्यात 'स्ट्रिंगमो सिस्टर्स'चा विशेष सन्मान करण्यात आला. या सोहळ्याला संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू, वरिष्ठ लष्करी अधिकारी, माजी सैनिक आणि हुतात्म्यांचे कुटुंबिय उपस्थित होते.
स्थानिक शिक्षक सज्जाद हुसेन (ज्यांना 'बॉब' म्हणून ओळखले जाते) यांनी या समूहाची स्थापना केली. कोविड-१९ साथीच्या काळात एक ऑनलाईन कला उपक्रम म्हणून 'स्ट्रिंगमो सिस्टर्स'ची सुरुवात झाली होती. आभासी कला वर्गांपासून सुरू झालेला हा प्रवास लवकरच एका जिवंत सांस्कृतिक चळवळीत बदलला. सामाजिक रूढी मोडणे, तरुण महिलांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण करणे आणि संगीत, कला व सामाजिक सहभागातून जागरूकता पसरवणे हा या चळवळीचा मुख्य उद्देश होता.
आज या समूहात कारगिल आणि लेह भागातील १४ ते २४ वयोगटातील सुमारे ७० मुलींचा समावेश आहे. केवळ संगीतापुरते मर्यादित न राहता, या समूहाने संपूर्ण लडाखमध्ये २५० हून अधिक सार्वजनिक भिंतींवर भित्तिचित्रे रेखाटली आहेत. त्यांनी ५० हून अधिक शाळांमध्ये सर्जनशील कार्यशाळा आयोजित केल्या आहेत. शिक्षण, पर्यावरण जागरूकता आणि सामाजिक बदलासाठी त्यांनी कलेचा प्रभावी माध्यम म्हणून वापर केला आहे.
या वर्षीच्या कारगिल विजय दिनातील सादरीकरणामुळे हा समूह राष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्धीच्या झोतात आला आहे. हे केवळ एक संगीतमयी आदरांजली नाही. देशभक्तीची सर्वात प्रभावी अभिव्यक्ती केवळ युद्धभूमीवरच नाही, तर असामान्य त्यागाची आठवण जिवंत ठेवणाऱ्या सामान्य नागरिकांच्या आवाजातही दिसून येते, याची आठवण या सादरीकरणाने करून दिली आहे.
मे ते जुलै १९९९ दरम्यान लढले गेलेले कारगिल युद्ध भारतीय सैन्याने जिंकले. पाकिस्तानी सैनिक आणि घुसखोरांनी बळकावलेली प्रमुख पर्वतीय ठिकाणे भारतीय सैन्याने यशस्वीपणे परत मिळवली. जगातील सर्वात आव्हानात्मक युद्ध परिस्थितीत विजय मिळवणाऱ्या सशस्त्र दलांचे शौर्य आणि त्याग यांचा सन्मान करण्यासाठी भारत दरवर्षी २६ जुलै रोजी 'कारगिल विजय दिन' साजरा करतो.