झुरिच

मध्यपूर्वेतील तणाव निवळण्यासाठी आणि दीर्घकालीन शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी अमेरिका आणि इराण यांच्यात स्वित्झर्लंडमधील बर्गनस्टॉक येथे ऐतिहासिक चर्चा सुरू झाली आहे. अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जे. डी. वॅन्स आणि इराणच्या संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बागेर गालिबाफ यांच्या नेतृत्वाखाली हे शिष्टमंडळ एकत्र आले आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शेहबाज शरीफ आणि कतारचे वरिष्ठ नेते या चौकोनी चर्चेत मध्यस्थ म्हणून सहभागी झाले आहेत, ज्याला 'लेक ल्युसर्न समिट' असे नाव देण्यात आले आहे.

ऐतिहासिक चर्चेची व्याप्ती

गेल्या आठवड्यात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेशकियन यांच्यात झालेल्या सामंजस्य कराराच्याअंमलबजावणीवर या बैठकीत मुख्य लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. या करारांतर्गत ६० दिवसांच्या कालावधीत इराणचा अणुकार्यक्रम, लादलेले निर्बंध आणि लेबनॉनमधील इस्रायलचा संघर्ष यांसारख्या कळीच्या मुद्द्यांवर तोडगा काढण्याचे उद्दिष्ट आहे. सुमारे १० आठवड्यांनंतर दोन्ही देशांचे नेते थेट चर्चेसाठी समोरासमोर आले आहेत.

आव्हाने आणि अपेक्षा

लेबनॉनमधील इस्रायल आणि हिजबुल्लाह यांच्यातील अलीकडील संघर्षामुळे या चर्चेवर काहीसे सावट पसरले आहे. इराणने स्पष्ट केले आहे की, अंतिम करारापर्यंत पोहोचण्यासाठी सर्व आघाड्यांवरील युद्ध थांबणे आवश्यक आहे. दुसरीकडे, हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून तेलाची वाहतूक सुरळीत ठेवण्याबाबत अमेरिकेचा आग्रह आहे. जर ६० दिवसांत अंतिम करार झाला नाही, तर अमेरिकेने या मार्गावर टोल लागू करण्याची धमकी दिली आहे. आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सीनेही या वाटाघाटींवर बारीक लक्ष ठेवून, इराणच्या अणुकार्यक्रमाबाबतच्या प्रगतीचा आढावा घेतला आहे.