९८ व्या वार्षिक ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यात अपेक्षेप्रमाणे 'वन बॅटल आफ्टर अनदर' चित्रपटाचीच हवा पाहायला मिळाली. या राजकीय थ्रिलर चित्रपटाने एकूण १३ नामांकनांपैकी ६ ऑस्कर आपल्या नावावर केले.
पॉल थॉमस अँडरसन यांच्या या भव्य कलाकृतीने पुरस्कार सोहळ्यात आपले वर्चस्व कायम राखले असले तरी, रविवारी पार पडलेल्या या सोहळ्यात अनेक आश्चर्यकारक आणि प्रस्थापित नियमांना बगल देणारे क्षणही पाहायला मिळाले. त्यातील काही क्षण अमेरिकेतील सध्याच्या राजकीय वातावरणाशी संबंधित होते. यजमान कोनन ओब्रायन आणि त्यांच्या सहकारी सादरकर्त्यांनी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे नाव घेणे खुबीने टाळले, परंतु ट्रम्प यांनी सत्तेत परतल्यानंतर घेतलेल्या धोरणांवर त्यांनी थेट शब्दांत प्रहार केला.
दुसरे आश्चर्य खुद्द चित्रपट क्षेत्रातील लोकांकडून पाहायला मिळाले. ऑस्करच्या इतिहासात केवळ सातव्यांदा 'टाय' (समान मते) जाहीर झाला. 'बेस्ट लाइव्ह ॲक्शन शॉर्ट' श्रेणीत दोन चित्रपटांना समान मते मिळाली. परिणामी, 'टू पीपल एक्स्चेंजिंग सलाईवा' हा थ्रिलर आणि 'द सिंगर्स' ही नाट्यमय कलाकृती अशा दोन्ही चित्रपटांना संयुक्तपणे ऑस्कर पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.
'सिनर्स' आणि 'वन बॅटल' मधील चुरस
व्हँपायरवर आधारित 'सिनर्स' चित्रपट सर्वाधिक १६ नामांकनांसह या शर्यतीत उतरला होता. परंतु त्यातील किती नामांकनांचे विजयात रूपांतर होणार, हा मोठा प्रश्न होता. त्याला अँडरसन यांच्या 'वन बॅटल आफ्टर अनदर' कडून मोठी स्पर्धा होती. 'सिनर्स'चे दिग्दर्शक रायन कूगलर आणि अँडरसन यांच्यात सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक या महत्त्वाच्या श्रेणींमध्ये थेट चुरस होती. या दोन्ही श्रेणींमध्ये अँडरसन यांनी बाजी मारली. पुरस्कारांच्या अनिश्चिततेबद्दल बोलताना अँडरसन म्हणाले की, १९७५ मध्ये 'डॉग डे आफ्टरनून', 'जॉज' आणि 'नॅशव्हिल' सारखे चित्रपट शर्यतीत होते, त्यातील प्रत्येक चित्रपट आपापल्या जागी श्रेष्ठ होता.
बेस्ट ॲक्टर शर्यतीत जॉर्डनची सरशी
'सिनर्स' चित्रपटाने एकूण ४ ऑस्कर जिंकले. सर्वोत्कृष्ट सिनेमॅटोग्राफी श्रेणीत ऑटम ड्युरल्ड अर्कापॉ ही हा पुरस्कार जिंकणारी पहिली महिला ठरली. या चित्रपटासाठी दुसरा मोठा विजय मायकल बी. जॉर्डन याने मिळवला. सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याच्या शर्यतीत ३९ वर्षीय जॉर्डन आणि ३० वर्षीय टिमोथी शॅलेमेट यांच्यात काट्याची टक्कर होती, पण अखेर जॉर्डनने बाजी मारली. शॅलेमेटने अलीकडेच ऑपेरा आणि बॅले नृत्याबद्दल केलेल्या नकारात्मक टिप्पणीमुळे त्याला टीकेला सामोरे जावे लागले, ज्याचा उल्लेख यजमान ओब्रायन यांनी मिश्किलपणे केला.
मोठ्या चित्रपटांना हुलकावणी
काही चित्रपटांचे वर्चस्व राहिल्याने अनेक गाजलेले चित्रपट रिकाम्या हाती परतले. ग्विलेर्मो डेल टोरो यांच्या 'फ्रँकेन्स्टाईन' चित्रपटाला प्रॉडक्शन डिझाइन आणि कॉस्च्युम सारख्या तांत्रिक श्रेणीत ३ पुरस्कार मिळाले. नेटफ्लिक्सच्या 'के-पॉप डेमन हंटर्स'ने अपेक्षेप्रमाणे ॲनिमेटेड फीचर आणि मूळ गाण्याच्या श्रेणीत वर्चस्व राखले. परंतु, ८ नामांकने असलेला 'हॅमनेट' चित्रपट केवळ एकच पुरस्कार (जेसी बकले - सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री) मिळवू शकला. 'मार्टी सुप्रीम' आणि ब्राझिलियन चित्रपट 'द सीक्रेट एजंट' यांच्या पदरी मात्र निराशाच पडली.
कृत्रिम बुद्धिमत्तेची (AI) भीती
पुरस्कार सोहळ्यादरम्यान चित्रपटसृष्टीसमोर उभ्या असलेल्या कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या आव्हानावरही चर्चा झाली. काही दिवसांपूर्वी हॉलिवूड स्टार ब्रॅड पिट आणि टॉम क्रूझ यांचा एक एआय-जनरेटेड व्हिडिओ व्हायरल झाला होता. या तंत्रज्ञानामुळे सर्जनशील क्षेत्रातील लोकांच्या उपजीविकेला धोका निर्माण झाल्याची भीती व्यासपीठावरून व्यक्त करण्यात आली. "आम्ही माणसांचा सोहळा साजरा करत आहोत, एआयचा नाही," असे प्रतिपादन अभिनेते विल अर्नेट यांनी केले.
ट्रम्प यांच्या धोरणांवर टीका
अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या धोरणांवर या सोहळ्यात अप्रत्यक्षपणे जोरदार टीका करण्यात आली. व्हेनेझुएला आणि इराणमधील लष्करी हल्ले तसेच इमिग्रेशनवरील कारवाईचा संदर्भ देत अनेक कलाकारांनी आपली मते मांडली. कॉमेडियन जिमी किमेल यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर गदा आणल्याबद्दल ट्रम्प प्रशासनाला टोला लगावला. डॉक्युमेंटरी विजेते डेव्हिड बोरेनस्टीन यांनी रशियातील हुकूमशाही आणि अमेरिकेतील सध्याची स्थिती यात साम्य असल्याचे सुचवले.
युद्धाचा उल्लेख आणि शांततेचे आवाहन
अमेरिकेच्या इराण धोरणाबाबत अनेक चित्रपट निर्मात्यांनी नाराजी व्यक्त केली. इराणमधील युद्धामुळे आणि ट्रम्प यांनी व्हिसावर घातलेल्या बंदीमुळे अनेक नामांकित कलाकार या सोहळ्याला उपस्थित राहू शकले नाहीत. स्पॅनिश अभिनेता जेव्हियर बार्डेम याने व्यासपीठावरून "युद्धाला नकार आणि पॅलेस्टाईनची मुक्तता" अशी घोषणा दिली. रशियन चित्रपट निर्माते पावेल तालनकिन यांनीही मुलांच्या भविष्यासाठी युद्ध थांबवण्याचे आवाहन केले. यजमान ओब्रायन यांनी जगभरातील अशांततेचा उल्लेख करत चित्रपट हे सीमारेषा ओलांडून लोकांना एकत्र आणण्याचे माध्यम असल्याचे सांगितले.