चित्रपटसृष्टीत मिळणारे यश हे तुमच्या कलेवर आणि मेहनतीवर अवलंबून असते. तिथे तुमच्या धर्माचा अजिबात संबंध नसतो. माझ्या वाट्याला जर काही अडचणी आल्या असतील, तर त्या माझ्या स्वतःच्या चुकांमुळे आल्या. त्यात कोणत्याही धार्मिक किंवा सामाजिक भेदभावाचा लवलेशही नव्हता. दिल्लीच्या गंगा-जमुनी संस्कृतीने मला नेहमीच सहिष्णुता आणि सलोख्याचा मार्ग दाखवला, हीच खरी महत्त्वाची गोष्ट आहे.

प्रसिद्ध मॉडेल आणि अभिनेते नासिर अब्दुल्ला यांनी 'आवाज द व्हॉईस'च्या 'दीन और दुनिया' या पॉडकास्टमध्ये आपल्या भावना अत्यंत मोकळेपणाने व्यक्त केल्या. प्रसिद्ध इतिहासकार साकिब सलीम यांच्याशी संवाद साधताना त्यांनी आयुष्यातील अनेक आठवणींना उजाळा दिला. त्यांनी धर्म आणि व्यावहारिक जग यातील समतोल, चित्रपटसृष्टीतील अनुभव, धर्म व स्वतःची ओळख आणि त्यांच्या आध्यात्मिक प्रवासावर अत्यंत सविस्तर आणि मनमोकळी चर्चा केली.

जुनी दिल्ली आणि तिथली समृद्ध संस्कृती

नासिर अब्दुल्ला आपल्या बालपणाबद्दल अत्यंत भरभरून बोलतात. "माझा जन्म जुन्या दिल्लीतील बली मारन भागात झाला. हा भाग चांदणी चौकाजवळ आहे. पारंपरिक गल्लीबोळ आणि इथल्या सांस्कृतिक वातावरणासाठी हा परिसर ओळखला जातो. माझे बालपण अत्यंत साधेपणाने गेले. खेळ आणि शेजारपाजारच्या लोकांसोबत वेळ घालवणे, हा माझ्या दिनचर्येचाच एक भाग होता," अशी आठवण त्यांनी सांगितली.

१९६४ मध्ये त्यांचे कुटुंब नवी दिल्लीतील निजामुद्दीन भागात राहायला आले. तिथले वातावरण खूपच मोकळे होते. हुमायूनचा मकबरा आणि इतर ऐतिहासिक वास्तूंनी त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर मोठा आणि खोल परिणाम केला. दिल्लीच्या गंगा-जमुनी संस्कृतीनेच माझ्या मनात सहिष्णुता आणि सलोखा रुजवला, असे ते अतिशय आत्मविश्वासाने सांगतात.

शिक्षण आणि सुरुवातीची वाटचाल

त्यांनी आपले शिक्षण दिल्ली पब्लिक स्कूलमध्ये पूर्ण केले. त्यानंतर ते सेंट स्टीफन्स कॉलेजमध्ये गेले. शिक्षणा नंतर त्यांनी खऱ्या आयुष्याला सुरुवात केली. सुरुवातीला त्यांनी खऱ्या दागिन्यांसारखे दिसणारे कृत्रिम दागिने निर्यात करण्याच्या व्यवसायात काम केले. तिथे ते प्रॉडक्शन सुपरवायझर होते. त्यानंतर त्यांनी एका रेस्टॉरंटचे व्यवस्थापनही पाहिले. पण लवकरच त्यांना जाणीव झाली की आपल्याला या क्षेत्रात राहायचे नाहीये. आपल्याला काहीतरी वेगळे करायचे आहे, असा विचार त्यांच्या मनात घोळू लागला.

मॉडेलिंगमधील एन्ट्री आणि यश

"माझी बहीण मुंबईत राहायची. तिने मला अगदी सोप्या शब्दांत सांगितले की, तू इथे येऊन स्वतःच सर्व काही पाहायला हवे. एखादी जाहिरात मिळाली तर ठीक, नाहीतर परत ये. त्याकाळी दिल्लीत माझे काम फारसे चांगले चालले नव्हते. त्यामुळे नशीब आजमावून पाहायला काय हरकत आहे, असा विचार करून मी थेट मुंबई गाठली. सुरुवातीला मुंबईत सर्वच नवीन होते. पण हळूहळू गोष्टी बदलू लागल्या," असे ते म्हणाले.

त्यांनी वेगवेगळ्या एजन्सींना आपले फोटो पाठवले. "काही दिवसांनंतर त्यांनी मला वेगवेगळ्या प्रोजेक्ट्समध्ये घेण्याची तयारी दर्शवली. माझ्यासाठी हा आशेचा एक मोठा किरण होता," असे त्यांनी सांगितले.

मग एक अशी संधी आली, जिने त्यांच्या आयुष्याची दिशाच बदलून टाकली. १९८५ मध्ये 'रेड अँड व्हाईट'च्या जाहिरातीत त्यांना राज बब्बर यांच्या जागी काम करण्याची मोठी संधी मिळाली. हा त्यांच्या करिअरचा एक अत्यंत महत्त्वाचा टर्निंग पॉईंट होता.

"तो माझ्या तारुण्याचा काळ होता. कॅमेरा माझ्यावर मेहरबान होता. हळूहळू लोक मला पसंत करू लागले. त्यानंतर मला सतत काम मिळत गेले. मी थम्स अप, कोला आणि इतर अनेक जाहिराती केल्या. कधी वाळवंटात मेंढपाळ म्हणून, कधी कॅमेरा घेतलेला पत्रकार म्हणून तर कधी जेस बनीसारख्या वेगवेगळ्या भूमिका मी साकारल्या. अशा प्रकारे मी एकामागून एक अनेक जाहिरातींमध्ये काम केले आणि माझा हा रंजक प्रवास सुरूच राहिला," अशी माहिती त्यांनी दिली.

चित्रपटसृष्टीतील आव्हाने

"१९८७ मध्ये मी मुंबईत आलो. त्यावेळी आमच्या भागात एक वेगळाच समज होता. मुंबईत लवकर काम मिळत नाही आणि शिफारशीशिवाय इथे कोणालाही थारा मिळत नाही, असे लोक म्हणायचे. माझी स्थितीही तशीच होती. माझी शिफारस अगदी शून्यावर होती. शून्य म्हणजे खरोखरच शून्य. माझी कोणाशीही ओळख नव्हती आणि कोणाचाही पाठिंबा नव्हता," असे ते अगदी स्पष्टपणे सांगतात.

पण मुंबईत गेल्यानंतर त्यांना एक गोष्ट नक्की समजली. तुमच्यात जर काही वेगळेपण आणि कला असेल, तर दिग्दर्शक आणि कॅमेरामन ती बरोबर ओळखतात. तुमचे सर्व गुण उठून दिसतील, अशाच प्रकारे ते तुम्हाला जगासमोर आणतात. खरा खेळ तुमच्या स्वतःच्या गुणवत्तेवर आणि मेहनतीवरच असतो. माणूस प्रयत्न करतो आणि प्रचंड मेहनत घेतो. पण अंतिम निर्णय कोठूनतरी वरूनच येतो, याची शेवटी तुम्हाला नक्कीच जाणीव होते. वरच्याची इच्छा असेल तर सर्व रस्ते मोकळे होतात आणि त्याची इच्छा नसेल तर सर्व काही असूनही पदरी काहीच पडत नाही, अशी त्यांची ठाम धारणा आहे.

नासिर अब्दुल्ला यांनी त्यांच्या आयुष्यातील संघर्षावरही मोठा प्रकाश टाकला. मॉडेलिंगमध्ये एवढे मोठे यश मिळवूनही चित्रपटांमध्ये त्यांना अनेक अडचणी आल्या. विशेषतः मोठे संवाद बोलणे त्यांच्यासाठी खूपच कठीण जायचे. या अडचणी त्यांच्या स्वतःच्या कमतरतेमुळे होत्या. यात कोणत्याही धार्मिक किंवा सामाजिक भेदभावाचा लवलेशही नव्हता, असे त्यांनी अत्यंत स्पष्ट शब्दांत सांगितले.

एखाद्यात जर कला असेल तर तो नक्कीच पुढे जातो, असा त्यांचा विश्वास आहे. चित्रपटसृष्टीत मिळणारे यश हे तुमची कला आणि मेहनतीवर अवलंबून असते, धर्मावर अजिबात नाही. पण कधीकधी कलाकारांच्या आयुष्यात चढ-उतार येतात. अशा वेळी लोक त्याला विनाकारण धर्माशी जोडतात, हे अत्यंत चुकीचे असल्याचे ते म्हणाले.

कुटुंबाची प्रतिक्रिया आणि सामाजिक दडपण

घर सोडून या नव्या प्रवासात त्यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागला. मॉडेलिंगच्या क्षेत्रात जाण्याबाबत त्यांच्या आईच्या मनात थोडी शंका होती. पण त्यांचे वडील मात्र खूपच उदार विचारांचे होते. त्यांनी एक जुनी आठवणही सांगितली. त्यांच्या बहिणीच्या एका जाहिरातीवर समाजातील काही लोकांनी आक्षेप घेतला होता. विशेष म्हणजे, त्या जाहिरातीत काहीही वावगे नव्हते. या एका छोट्या घटनेवरून त्या काळातील सामाजिक विचारसरणी किती वेगळी होती, हे स्पष्ट होते.

अध्यात्म आणि सर्व धर्मांचा अभ्यास

नासिर अब्दुल्ला यांनी केवळ इस्लामच नाही, तर इतर धर्म आणि आध्यात्मिक परंपरांचाही खूप खोलवर अभ्यास केला आहे. त्यांनी अनेक आश्रमांना भेटी दिल्या. तिथे त्यांना शांतता आणि अध्यात्माचा खऱ्या अर्थाने अनुभव आला. देवापर्यंत पोहोचण्याचे अनेक रस्ते आहेत. यात सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे माणसाचा मूळ हेतू, असे ते मानतात. देव माणसाचे मन पाहतो, त्याचा बाह्य दिखावा नाही, हा त्यांचा अत्यंत ठाम विश्वास आहे.

धर्माबद्दल बोलताना त्यांनी अध्यात्माचाही मोठा उल्लेख केला. त्यांच्या मते, संगीत हे अध्यात्माचे एक अत्यंत महत्त्वाचे माध्यम आहे. त्यांना बासरी वाजवायला खूप आवडते आणि शास्त्रीय संगीतातही त्यांना मोठी रुची आहे. त्यांनी 'एक बंगला बने न्यारा' या प्रसिद्ध गाण्याचीही आठवण काढली. ते एक अत्यंत सुंदर आणि मनमोहक गाणे असल्याचे त्यांनी सांगितले.

तरुणांसाठी मोलाचा सल्ला

"आजचा काळ पूर्णपणे बदलला आहे. आता सोशल मीडिया आणि इन्फ्लुएंसर्सचे हे युग आहे. पण एक गोष्ट अजिबात बदललेली नाही. ती म्हणजे कठोर मेहनत आणि संयम. आज अनेक तरुणांना मॉडेलिंग आणि अभिनयात स्वतःचे करिअर करायचे आहे. या क्षेत्रात कोणतीही खात्री नसते, हे मी त्यांना कायम समजावून सांगतो. कधी महिन्यातून एक काम मिळेल, कधी दोन मिळतील, तर कधी अनेक महिने हाताला काहीच काम लागणार नाही," असा अत्यंत मोलाचा सल्ला त्यांनी दिला.

त्यामुळे कायम एक दुसरा पर्याय सोबत ठेवणे खूप गरजेचे आहे. तुमचे शिक्षण, नोकरी किंवा इतर कोणतेही कौशल्य कायम तुमच्या सोबत ठेवा. तुम्हाला अभिनयाची आवड असेल तर ऑडिशन नक्की द्या, सराव करा आणि शक्य झाल्यास रंगभूमीशीही नक्की जोडून घ्या. रंगभूमीमुळे माणसाचा विकास होतो, त्याचा आत्मविश्वास खूप वाढतो आणि अभिनयाचा पाया भक्कम होतो. मी जर सुरुवातीलाच रंगभूमीवर काम केले असते, तर मी आज यापेक्षाही खूप चांगले काम करू शकलो असतो, हे ते स्वतः प्रामाणिकपणे मान्य करतात.

धर्म आणि व्यावहारिक जगातील समतोल

धर्म आणि व्यावहारिक जग यातील समतोलावरही त्यांनी मोठे विचार मांडले. "माणूस स्वतःच्या कर्माचे फळ नक्कीच भोगतो. पण सर्व काही केवळ कर्मामुळेच घडत नाही. यात नशिबाचाही मोठा वाटा असतो. आपण केलेल्या कर्माचे फळ आपल्याला मिळते आणि त्यानुसारच आपले मार्गही खुले होत जातात," असे ते म्हणाले.

"याचा अर्थ सर्व काही आधीच ठरलेले असते, असा अजिबात होत नाही. आपले जीवन सुधारण्याची ताकद आपल्यातच असते. म्हणूनच येशू, मुहम्मद, गौतम बुद्ध, पारशी आणि रामकृष्ण यांसारखे अनेक प्रेषित आणि आध्यात्मिक गुरू माणसाला योग्य मार्ग दाखवण्यासाठी या जगात आले. सर्वांचा संदेश एकच आहे. देवाला नेहमी स्मरणात ठेवा आणि त्याच्याशी आपले नाते घट्ट जोडून राहा."

"मी माझ्या दिवसाची सुरुवात नेहमीच शांततेने करतो. थोडे ध्यान, थोडा एकांत आणि मग अल्लाहचे स्मरण. यानंतर संपूर्ण दिवस खूप सोपा जातो. कधीकधी माणसाला आळस येतो, तो भरकटतोही. पण खऱ्या अर्थाने शांतता मिळवायची असेल, तर ती केवळ ईश्वराच्या स्मरणातच मिळते, याची त्याला पुन्हा जाणीव होते," असा मोलाचा विचार त्यांनी मांडला.