मध्यपूर्वेमध्ये इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धामुळे उद्भवलेल्या अत्यंत तणावपूर्ण परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर, कतारमध्ये अडकलेले सुमारे १,००० भारतीय नागरिक बुधवारी (११ मार्च २०२६) सुखरूप मायदेशी परतले आहेत. एअर इंडिया आणि इंडिगोच्या विशेष विमानांनी या नागरिकांना मुंबई, कोची आणि चेन्नई विमानतळांवर आणले. इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्यामुळे आणि हवाई क्षेत्रात अनेक निर्बंध आल्यामुळे या नागरिकांच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त केली जात होती.

परराष्ट्र मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, कतारमध्ये राहणाऱ्या ज्या भारतीयांना तातडीने मायदेशी परतायचे होते, त्यांच्यासाठी विशेष विमानांची व्यवस्था करण्यात आली होती. यामध्ये प्रामुख्याने ज्येष्ठ नागरिक, महिला, मुले आणि ज्यांच्या कामावर युद्धाचा परिणाम झाला आहे अशा कामगारांचा समावेश आहे.

विमानतळावर भावूक दृश्ये

मायदेशी परतलेल्या नागरिकांनी मुंबई आणि कोची विमानतळांवर पाऊल ठेवताच सुटकेचा निश्वास सोडला. अनेक कुटुंबियांनी एकमेकांना मिठी मारून आनंद व्यक्त केला. "दोहामध्ये सध्या भीतीचे वातावरण आहे. विमानाच्या तिकीटांचे दर गगनाला भिडले होते आणि अनेक उड्डाणे रद्द होत होती. अशा वेळी भारत सरकारने केलेल्या मदतीमुळे आम्ही सुखरूप पोहोचू शकलो," अशी भावना कोची विमानतळावर उतरलेल्या एका प्रवाशाने व्यक्त केली.

केंद्र सरकारची सतर्कता

परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी या मोहिमेवर स्वतः लक्ष ठेवले आहे. कतारमध्ये सुमारे ८ लाख भारतीय नागरिक राहतात. सध्यातरी सर्वांना बाहेर काढण्याची योजना नाही, परंतु ज्यांना आपत्कालीन परिस्थितीत परत यायचे आहे, त्यांच्यासाठी सरकार कटिबद्ध असल्याचे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. दोहामधील भारतीय दूतावास २४ तास कार्यरत असून नागरिकांसाठी हेल्पलाइन क्रमांक जारी करण्यात आले आहेत.

पुढील पाऊल काय?

इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता असल्याने, केंद्र सरकार मध्यपूर्वेतील इतर देशांतील (जसे कुवेत, ओमान आणि बहरीन) भारतीयांच्या स्थितीवरही लक्ष ठेवून आहे. जर परिस्थिती बिघडली, तर मोठ्या प्रमाणावर विमानांची किंवा नौदलाच्या जहाजांची मदत घेऊन 'मोठ्या स्तरावर बचाव कार्य' (Evacuation) करण्याची तयारी सरकारने ठेवली आहे.

मायदेशी परतलेल्या या १००० भारतीयांपैकी अनेकांनी सांगितले की, कतारमध्ये अद्याप रेशन किंवा जीवनावश्यक वस्तूंची कमतरता भासलेली नाही, पण युद्धाची अनिश्चितता पाहता त्यांनी भारतात परतणे पसंत केले.