ईशान्य भारतातील सुमारे २५० ज्यू नागरिक इस्रायलमध्ये पोहोचले आहेत. या समुदायाच्या उर्वरित सर्व सदस्यांना ज्यू राष्ट्रात आणण्यासाठी इस्रायल सरकारने गेल्या वर्षी एका विशेष मोहिमेची घोषणा केली होती. या मोहिमेचाच एक भाग म्हणून हे नागरिक तिथे दाखल झाले आहेत.

गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये इस्रायलने एका विशेष निधीची घोषणा केली होती. येत्या पाच वर्षांत इस्रायलमध्ये स्थलांतर करू पाहणाऱ्या हजारो नागरिकांना यातून मदत दिली जाणार आहे. या घोषणेनंतर गुरुवारी 'ब्नेई मेनाशे' समुदायाची पहिली तुकडी इस्रायलमध्ये दाखल झाली.

'ब्नेई मेनाशे' समाज प्रामुख्याने मणिपूर आणि मिझोरामच्या काही भागात राहतो. या समुदायाच्या मते ते बायबलमध्ये उल्लेख असलेल्या 'मनाशे' वंशाचे वंशज आहेत. १९९० च्या दशकापासून हा समाज हळूहळू इस्रायलमध्ये स्थलांतर करत आहे.

गेल्या तीन दशकांमध्ये या समुदायातील सुमारे चार हजार नागरिकांनी इस्रायलमध्ये स्थलांतर केले आहे. तर आणखी सुमारे सहा हजार नागरिक स्थलांतराच्या मोठ्या प्रतीक्षेत आहेत.

गुरुवारी संध्याकाळी हे नवीन नागरिक विमानतळावर उतरले. त्यांच्या स्वागतासाठी रेड कार्पेट अंथरण्यात आले होते. यातील पुरुषांनी हाताने विणलेली पारंपारिक 'किप्पा' ही टोपी घातली होती. महिलांनी प्रथेनुसार आपले डोके झाकले होते. इस्रायलमध्ये आधीपासूनच राहत असलेल्या त्यांच्या बांधवांनी टाळ्यांच्या कडकडाटात आणि अत्यंत उत्साहात त्यांचे जंगी स्वागत केले.

'ऑपरेशन विंग्स ऑफ डॉन' या मोहिमेअंतर्गत इस्रायल सरकारचे मोठे नियोजन आहे. २०२६ या वर्षात या समुदायातील आणखी १२०० जणांना विमानाने इस्रायलमध्ये आणण्याची सरकारची योजना आहे.

येत्या दोन आठवड्यांत आणखी दोन विमाने इस्रायलमध्ये पोहोचणार आहेत. 'आलियाह अँड इंटिग्रेशन' मंत्रालयाने ही माहिती दिली. हे मंत्रालय स्थलांतरित आणि मायदेशी परतणाऱ्या नागरिकांना मदत करते. त्यांच्यासाठी धोरणे आणि कार्यपद्धती निश्चित करते. स्थलांतरितांना आर्थिक मदत वाटप करते आणि त्यांच्यासाठी घरे, रोजगार व संस्कृती संवर्धनासारख्या विशेष सेवा पुरवते.

या संपूर्ण स्थलांतराच्या योजनेसाठी ९ कोटी शेकेल (३ कोटी डॉलर्स) इतका खर्च अपेक्षित आहे. यात स्थलांतरितांचा विमान प्रवास, त्यांचे धर्मांतर वर्ग, घरे, हिब्रू भाषेचे धडे आणि इतर विशेष सुविधांचा खर्च समाविष्ट असल्याची माहिती मंत्रालयाने दिली.

'द ज्यूइश एजन्सी' या संपूर्ण प्रक्रियेचे व्यवस्थापन करत आहे. चीफ रॅबिनेट्स, धर्मांतर प्राधिकरण, 'आलियाह अँड इंटिग्रेशन' मंत्रालय, लोकसंख्या आणि इमिग्रेशन प्राधिकरण, परराष्ट्र मंत्रालय आणि इस्रायल सरकारच्या इतर मंत्रालयांच्या समन्वयाने हे काम सुरू आहे.

भूतकाळात 'ब्नेई मेनाशे' यांच्या ज्यू असण्यावरून अनेक मोठे वादविवाद झाले आहेत. पण २००५ मध्ये सेफर्डी समुदायाचे तत्कालीन मुख्य रब्बी शलोमो अमर यांनी त्यांना 'इस्रायलचे वंशज' म्हणून अधिकृत मान्यता दिली. या एका ऐतिहासिक निर्णयामुळे त्यांच्या स्थलांतराचा मार्ग मोकळा झाला.

सुमारे २७०० वर्षांपूर्वी अश्शूरी लोकांनी १० जमातींना हद्दपार केले होते. या समुदायाच्या म्हणण्यानुसार ते अश्शूरी लोकांनी हद्दपार केलेल्या त्याच १० जमातींपैकी एका 'मेनाशे' जमातीचे आहेत.

'ब्नेई मेनाशे' यांच्या मौखिक इतिहासानुसार पर्शिया, अफगाणिस्तान, तिबेट आणि चीनमधून त्यांचे अनेक शतके मोठे स्थलांतर सुरू होते. या संपूर्ण काळात त्यांनी सुंता करण्यासारख्या काही ज्यू धार्मिक प्रथांचे अत्यंत काटेकोरपणे पालन केले.

भारतातील ख्रिश्चन मिशनरींनी त्यांचे ख्रिश्चन धर्मात धर्मांतर केले होते. इस्रायलचे नागरिकत्व मिळवण्यासाठी त्यांना आता पुन्हा धर्मांतराच्या प्रक्रियेतून जावे लागेल, असे ज्यू एजन्सीने स्पष्ट केले आहे.