उत्तर जपानच्या किनारपट्टीवर एक अत्यंत शक्तिशाली भूकंप झाला आहे. या भयंकर भूकंपानंतर जपान हवामान संस्थेने या भागात त्सुनामीचा मोठा इशारा दिला आहे.

या भूकंपाची तीव्रता ७.५ रिश्टर स्केल इतकी मोजण्यात आली आहे. उत्तर जपानमधील सान्रिकू किनारपट्टीवर दुपारी ४ वाजून ५३ मिनिटांनी हा भूकंप जाणवला. समुद्राच्या पृष्ठभागाखाली सुमारे १० किलोमीटर (६ मैल) खोलीवर या भूकंपाचा केंद्रबिंदू होता, असे हवामान संस्थेने स्पष्ट केले आहे.

इवाते प्रांतातील कुजी बंदरावर सुमारे ८० सेंटीमीटर (२.६ फूट) उंचीच्या त्सुनामीच्या लाटा धडकल्या आहेत. याच प्रांतातील दुसऱ्या एका बंदरावर ४० सेंटीमीटर (१.३ फूट) उंचीची छोटी त्सुनामी नोंदवली गेली आहे.

नागरिकांनी समुद्रकिनारे आणि नद्यांपासून त्वरित दूर जावे, असे आवाहन हवामान संस्थेने केले आहे. सर्वांनी सुरक्षित आणि उंचावरील ठिकाणी आश्रय घ्यावा, अशा स्पष्ट सूचना प्रशासनाने दिल्या आहेत. येत्या आठवडाभरात या भागात आणखी काही धक्के बसण्याची शक्यता आहे, असा कडक इशाराही देण्यात आला आहे.

इवाते प्रांतातील प्रशासनाने ११ शहरांमधील नागरिकांना घरे रिकामी करण्याचा सल्ला दिला आहे. ही सक्तीची नोटीस नसली, तरी सुरक्षिततेचा मोठा उपाय म्हणून हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.

या भागात तब्बल ३ मीटर (१० फूट) उंचीची त्सुनामी धडकू शकते, असा हवामान संस्थेचा अंदाज आहे. उत्तरेकडील इवाते, ओमोरी आणि आग्नेय होक्काइडोमध्ये त्सुनामीचा मोठा अलर्ट दिला आहे. भूकंपाच्या केंद्रबिंदूच्या दक्षिणेस असलेल्या मियागी आणि फुकुशिमाच्या किनारपट्टीवरही प्रशासनाने त्सुनामीचा सौम्य इशारा दिला आहे.

गेल्या वर्षी डिसेंबर महिन्यातही जपानमध्ये ७.५ तीव्रतेचा असाच एक मोठा भूकंप झाला होता. त्यावेळी अनेक जण जखमी झाले होते.

११ मार्च २०११ रोजी जपानमध्ये ९.० तीव्रतेचा अत्यंत विनाशकारी भूकंप आणि त्सुनामी आली होती. या भयंकर घटनेला आता १५ वर्षे पूर्ण झाली आहेत. त्या नैसर्गिक आपत्तीत २२ हजारांहून अधिक लोकांचा बळी गेला होता. सुमारे पाच लाख लोकांना आपली घरे सोडावी लागली होती. त्सुनामीमुळे झालेल्या अतोनात नुकसानीमुळेच ही मोठी स्थलांतराची वेळ आली होती.

२०११ च्या त्सुनामीनंतर फुकुशिमा अणुऊर्जा प्रकल्पातून किरणोत्सर्ग (रेडिएशन) सुरू झाला होता. या धोक्यापोटी फुकुशिमामधील सुमारे १ लाख ६० हजार लोकांनी सुरक्षित स्थळी धाव घेतली होती. यातील सुमारे २६ हजार लोक आजही आपापल्या घरी परतलेले नाहीत. काहींनी दुसऱ्या ठिकाणी संसार थाटला आहे. काहींची गावे आजही राहण्यायोग्य नाहीत. तर काहींच्या मनात किरणोत्सर्गाची मोठी भीती आजही कायम आहे.