रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी अर्थसंकल्पात महाराष्ट्रासाठी रेल्वे विकासाची एक सर्वसमावेशक योजना जाहीर केली. यामध्ये राज्यासाठी २३,९२६ कोटी रुपयांच्या अर्थसंकल्पाची तरतूद केली आहे. या महत्त्वाकांक्षी योजनेत नवीन हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉर, मालवाहतूक जोडणी आणि संपूर्ण राज्यामध्ये रेल्वेचे मोठ्या प्रमाणावर आधुनिकीकरण करण्यात येणार आहे.
हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉर
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारने महाराष्ट्राच्या रेल्वे विकासावर मोठा भर दिला आहे. याबद्दल अधिक माहिती देताना वैष्णव म्हणाले, “महाराष्ट्रासाठी एकूण रेल्वे अर्थसंकल्पाची तरतूद २३,९२६ कोटी रुपये असेल. त्याच वेळी राज्यात १.७० कोटी रुपयांचे प्रकल्प सध्या सुरू आहेत. यामध्ये मुंबई-पुणे आणि पुणे-हैदराबाद दरम्यानचे नवीन हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉर, मालवाहतूक कॉरिडॉर आणि इतर कामांचा समावेश असेल.”
हे नवीन हाय-स्पीड कॉरिडॉर प्रवासाच्या पद्धतीत क्रांती घडवून आणतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. "मुंबई ते पुणे प्रवासाचा वेळ कमालीचा कमी होऊन तो आता फक्त ४८ मिनिटांवर येईल. यामुळे दोन्ही शहरे व्यावहारिकदृष्ट्या एकमेकांशी घट्ट जोडली जातील. लोक आपल्या कामासाठी दोन्ही शहरांदरम्यान सहज प्रवास करू शकतील आणि तातडीने परत येऊ शकतील," असे वैष्णव यांनी स्पष्ट केले.
पुणे-हैदराबाद कॉरिडॉर देखील तितकाच महत्त्वाचा आहे. यावर भाष्य करताना त्यांनी सांगितले की, "पुणे आणि हैदराबाद ही दोन्ही शहरे माहिती तंत्रज्ञान (IT), इलेक्ट्रॉनिक्स आणि उत्पादन क्षेत्रातील मोठी केंद्रे आहेत. बुलेट ट्रेन नेटवर्कच्या माध्यमातून त्यांना हाय-स्पीड कॉरिडॉरने जोडणे प्रवाशांसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरेल. दोन्ही शहरांमधील प्रवासाचा वेळ एक तास पंचावन्न मिनिटे इतका असेल." या प्रकल्पाच्या वेगवान प्रगतीचे श्रेय त्यांनी महाराष्ट्र मुख्यमंत्र्यांच्या उत्तम समन्वयाला दिले.
या मार्गाच्या तपशिलाबाबत माहिती देताना पुणे विभागाचे रेल्वे व्यवस्थापक (DRM) राजेश कुमार वर्मा म्हणाले, "नवीन हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉर मुंबईपासून सुरू होईल. हा मार्ग लोणावळा, पुणे, दौंडमार्गे पुढे जाईल आणि त्याचा पुढचा टप्पा सिकंदराबादला जोडला जाईल."
बुलेट ट्रेनचे कामकाज
बुलेट ट्रेनच्या सेवेबाबत बोलताना वैष्णव यांनी सांगितले की, "सुरुवातीला ही सेवा टप्प्याटप्प्याने सुरू होईल. उद्घाटनानंतरच्या सुरुवातीच्या काळात बुलेट ट्रेन दर एक किंवा दोन तासांच्या अंतराने धावेल. प्रकल्प स्थिर झाल्यानंतर या गाड्यांची वारंवारता वाढवण्यात येईल."
आंतरराष्ट्रीय रेल्वे व्यवस्थेशी तुलना करताना त्यांनी उदाहरण दिले की, "टोकियो ते ओसाका दरम्यान गर्दीच्या वेळी दर १५-२० मिनिटांनी बुलेट ट्रेन धावते. भारतातही तशाच प्रकारची व्यवस्था लागू केली जाईल. गर्दी नसलेल्या वेळी हा वेळ वाढवला जाईल, जेणेकरून ते प्रवाशांसाठी सोयीचे ठरेल."
आर्थिक परिणाम
जपान, तैवान आणि दक्षिण कोरिया या देशांच्या अनुभवांचा दाखला देत वैष्णव यांनी या प्रकल्पाच्या आर्थिक फायद्यांवर भर दिला. "बुलेट ट्रेनचे मार्ग तयार झाल्यामुळे अनेक उद्योग आकर्षित होतात, नवीन शहरे वसतात, आयटी पार्क्स, फूड पार्क्स आणि टेक्सटाईल पार्क्सची निर्मिती होते. यामुळे आर्थिक क्रियाकलापांना चालना मिळते आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण होतात. भारतालाही या समृद्धीचा मोठा फायदा होईल." तसेच, त्यांनी महाराष्ट्रभर १३२ नवीन रेल्वे स्थानके बांधण्याची योजनाही जाहीर केली.
नाशिक कुंभमेळा
मोठ्या धार्मिक उत्सवांच्या तयारीबाबत बोलताना वैष्णव म्हणाले, "महाकुंभ प्रमाणेच नाशिक कुंभमेळ्यासाठी देखील व्यापक सुविधांचे नियोजन केले आहे. तसेच उज्जैन, गोदावरी आणि कुंभकोणम येथील उत्सवांकडेही विशेष लक्ष दिले जात आहे."
या पायाभूत सुविधांबाबत वर्मा यांनी अधिक माहिती दिली. ते म्हणाले, "आम्ही साईनगर शिर्डी रेल्वे स्थानकावर आणखी तीन रेल्वे मार्ग विकसित करत आहोत. नाशिक कुंभमेळ्यानंतर अनेक भाविक शिर्डीला भेट देण्याची शक्यता आहे. शिर्डी येथील हे क्षमता वाढीचे काम सहा महिन्यांत पूर्ण होईल."
मालवाहतूक कॉरिडॉर
वैष्णव यांनी नवीन पूर्व-पश्चिम समर्पित मालवाहतूक कॉरिडॉरची घोषणा केली. हा मार्ग महाराष्ट्रातील वाढवण बंदराला जोडला जाईल. "हा मालवाहतूक कॉरिडॉर पश्चिम बंगालमधून सुरू होईल. ओदिशा, छत्तीसगड, मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्र असा प्रवास करून तो सुरतला पोहोचेल आणि पश्चिम मालवाहतूक कॉरिडॉरला जोडला जाईल." वढवण बंदर हे जगातील सर्वात मोठ्या बंदरांपैकी एक होणार असून या नवीन कॉरिडॉरमुळे हे बंदर देशाच्या अंतर्गत भागांशी जोडले जाईल, असेही त्यांनी नमूद केले.
कोकण रेल्वेचे नूतनीकरण
किनारपट्टी भागातील कनेक्टिव्हिटी सुधारण्याची गरज अधोरेखित करताना वैष्णव म्हणाले, "कोकण रेल्वेची क्षमता वाढवण्याची गरज आहे, कारण ती किनारपट्टीच्या महत्त्वाच्या भागांना जोडते. दुहेरी मार्गिका तयार करणे, बोगदे मजबूत करणे, जुन्या ट्रॅक तंत्रज्ञानाचे नूतनीकरण आणि नाविन्यपूर्ण कवच यंत्रणा बसवणे अशा अनेक क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. या संदर्भातील सविस्तर प्रकल्प
अहवाल (DPR) पूर्ण झाला असून तो सध्या मंजुरीच्या टप्प्यात आहे."
.jpeg)
