अमेरिका आणि रशिया यांच्यातील महत्त्वाचा अणुकरार संपुष्टात येणे हा जागतिक शांततेसाठी अत्यंत गंभीर आणि धोकादायक क्षण असल्याचे मत संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी व्यक्त केले आहे. या करारामुळे जगभरातील अण्वस्त्रांच्या स्पर्धेवर मर्यादा आल्या होत्या, मात्र आता हा करार संपुष्टात आल्यामुळे अण्वस्त्रांचा धोका पुन्हा वाढण्याची भीती त्यांनी व्यक्त केली. जागतिक सुरक्षेच्या दृष्टीने हा एक ऐतिहासिक धक्का असून यामुळे आंतरराष्ट्रीय संबंधांमध्ये तणाव निर्माण होऊ शकतो, असे गुटेरेस यांनी न्यूयॉर्कमधील मुख्यालयात पत्रकारांशी बोलताना सांगितले.
संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रमुखांच्या मते, हा करार केवळ दोन देशांमधील करार नसून तो संपूर्ण जगाला अण्वस्त्र युद्धाच्या छायेपासून दूर ठेवणारा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ होता. अण्वस्त्रांच्या नियंत्रणासाठी करण्यात आलेले अनेक वर्षांचे प्रयत्न आता वाया जाण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. रशिया आणि अमेरिका या दोन्ही अण्वस्त्रधारी महासत्तांनी पुन्हा एकदा चर्चेच्या टेबलावर बसून नवीन मार्ग शोधणे काळाची गरज आहे. अण्वस्त्रांच्या वाढत्या साठ्यामुळे मानवी अस्तित्वावर संकट ओढवू शकते, असा इशाराही त्यांनी यावेळी दिला.
गुटेरेस यांनी या प्रसंगाचे वर्णन करताना सांगितले की, जगाला आता पुन्हा एकदा शीतयुद्धासारख्या परिस्थितीला सामोरे जावे लागू शकते. अण्वस्त्रांची होणारी प्रगती आणि बदलत्या तंत्रज्ञानामुळे युद्धाचे स्वरूप अधिक विध्वंसक झाले आहे. अशा काळात जुन्या करारांना तिलांजली देणे जगाला परवडणारे नाही. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने या विषयावर तातडीने लक्ष घालून दोन्ही देशांना पुन्हा वाटाघाटीसाठी प्रवृत्त करणे आवश्यक आहे. संयुक्त राष्ट्र या विषयावर मध्यस्थी करण्यास नेहमीच तयार असून जागतिक सुरक्षिततेला प्राधान्य दिले जाईल.
या कराराच्या अंतामुळे अण्वस्त्र प्रसारबंदीच्या मोहिमेला मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे. इतर देशांनाही आता आपली अण्वस्त्र क्षमता वाढवण्याची संधी मिळू शकते, ज्यामुळे जागतिक अस्थिरता अधिक वाढेल. अँटोनियो गुटेरेस यांनी सर्व देशांना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. भविष्यात अण्वस्त्रमुक्त जगाचे स्वप्न पाहण्याऐवजी आपण पुन्हा एकदा शस्त्रास्त्रांच्या स्पर्धेत अडकत चाललो आहोत, अशी खंत त्यांनी व्यक्त केली. हा निर्णय बदलण्यासाठी आणि नवीन सुरक्षा व्यवस्था उभारण्यासाठी जागतिक स्तरावर तातडीने प्रयत्न होणे अपेक्षित आहे.
.jpeg)
