त्रिपुरातील २२ महिन्यांच्या मनश्री चौधरीच्या उपचारासाठी मदरसा विद्यार्थ्यांचे आर्थिक योगदान
नूरुल हक
त्रिपुरातील अवघ्या २२ महिन्यांची चिमुरडी मनश्री चौधरी सध्या तिच्या आयुष्याची मोठी लढाई लढत आहे. ती 'स्पाइनल मस्कुलर एट्रॉफी' म्हणजेच 'एसएमए' या अत्यंत दुर्मिळ आणि गंभीर जनुकीय आजाराने ग्रस्त आहे. या आजाराच्या उपचारासाठी परदेशातून एक विशेष इंजेक्शन मागवावे लागणार आहे. या एकाच इंजेक्शनची किंमत तब्बल १८ कोटी रुपये आहे. मनश्रीचे कुटुंब आर्थिकदृष्ट्या एवढे सक्षम नाही. इतकी मोठी रक्कम उभी करणे त्यांच्या ताकदीबाहेरचे काम आहे.
अशा कठीण प्रसंगात संपूर्ण त्रिपुरामधून एक अतिशय सुंदर चित्र समोर आले आहे. माणसाची खरी ओळख ही त्याचा धर्म, जात किंवा आर्थिक स्थितीवरून होत नाही. ती फक्त त्याच्या संवेदनशीलतेवरून आणि मदतीच्या भावनेतून होते, हे या घटनेने पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे. मनश्रीचा जीव वाचवण्यासाठी समाजातील वेगवेगळे घटक पुढे आले आहेत. सामाजिक संघटना, स्वयंसेवी संस्था, धार्मिक संस्था, सामान्य नागरिक आणि तरुण मुले सातत्याने आर्थिक मदत गोळा करत आहेत. या संपूर्ण मोहिमेत एक असे उदाहरण समोर आले आहे, ज्याने सर्वांचेच लक्ष वेधून घेतले आहे.
विशालगड येथील जमिया मदानिया दारुल उलूम मदरशाने आपली मर्यादित आर्थिक स्थिती असतानाही मनश्रीच्या मदतीसाठी एक मोठे पाऊल उचलले आहे. हा मदरसा कोणत्याही सरकारी अनुदानावर चालत नाही. त्याचे संचालन समाजातील लोकांच्या सहकार्यावर आणि दानावर अवलंबून आहे. येथे शिकणारे बहुतांश विद्यार्थी हे अत्यंत गरीब कुटुंबातील आहेत. अनेक मुले तर अनाथ आहेत. त्यांच्या डोक्यावर आई-वडिलांचे छत्रही नाही. अत्यंत मर्यादित साधनांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या या मुलांनी जेव्हा मनश्रीच्या आजाराबद्दल ऐकले, तेव्हा त्यांनी एक मोठा निर्णय घेतला. त्यांनी स्वतःच्या खाऊचे आणि जेवणाचे पैसे वाचवून मदत करण्याचे ठरवले.
मदरशाच्या शिक्षकांनीही या मोहिमेत बरोबरीने भाग घेतला. सर्वांनी मिळून सुमारे ११ हजार रुपयांचा निधी जमा केला. त्यानंतर डिजिटल पेमेंटच्या माध्यमातून ही रक्कम मनश्रीच्या कुटुंबाकडे पाठवण्यात आली. आर्थिक दृष्टीने ही रक्कम खूप मोठी नसेल, पण त्यामागील भावना आणि त्याग अतिशय मोठा आहे. जमिया मदानिया दारुल उलूमचे मुख्याध्यापक मौलाना अब्दुर रहमान यांनी यावर आपली भूमिका मांडली.
अब्दुर रहमान म्हणाले, "एका माणसाचा जीव वाचवणे म्हणजे संपूर्ण मानवतेचे रक्षण करण्यासारखे आहे, असे इस्लाम मानतो. हीच शिकवण आम्हाला समाजातील प्रत्येक गरजू व्यक्तीला मदत करण्याची प्रेरणा देते. धर्माचा खरा उद्देश माणुसकीचे रक्षण करणे हाच आहे. याच विचाराने शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी आपल्या क्षमतेनुसार योगदान दिले आहे."
मौलाना अब्दुर रहमान यांनी मनश्री लवकर बरी व्हावी अशी प्रार्थना केली. ते म्हणाले, "ती चिमुरडी लवकर बरी होऊन सामान्य आयुष्य जगू दे, अशी मी देवाकडे प्रार्थना करतो. समाजात असे प्रसंग वारंवार येत नाहीत, जिथे प्रत्येक व्यक्तीला आपली संवेदनशीलता कार्यात बदलण्याची संधी मिळते." या संपूर्ण मोहिमेचा सर्वात भावूक करणारा भाग म्हणजे त्या गरीब विद्यार्थ्यांची भूमिका आहे.
ही मुले स्वतः आर्थिक अडचणीत जीवन जगत आहेत. त्यांच्या रोजच्या गरजाही खूप मर्यादित आहेत. असे असूनही त्यांनी आपल्या खाऊच्या पैशातून आणि जेवणाच्या रकमेतून काही भाग वाचवला. एका अनोळखी मुलीचा जीव वाचवण्यासाठी त्यांनी दिलेले हे योगदान थक्क करणारे आहे. मदत करण्यासाठी माणसाकडे पैसाच असणे गरजेचे नसते, तर संवेदनशील मन हीच सर्वात मोठी पुंजी असते, हे या मुलांनी दाखवून दिले.
मनश्री चौधरीच्या या आजाराने आज संपूर्ण त्रिपुराला एका समान उद्देशासाठी एकत्र आणले आहे. राज्याच्या विविध भागांतून लोक सातत्याने आर्थिक मदत पाठवत आहेत. अनेक सामाजिक संस्था जनजागृती मोहिमा राबवत आहेत. जास्तीत जास्त लोकांनी या मुलीच्या मदतीसाठी पुढे यावे, हाच त्यामागील हेतू आहे. मंदिरे, मशिदी आणि इतर धार्मिक संस्थांमधूनही मदतीचे आवाहन केले जात आहे. या मोहिमेत सर्व समाजाचा वाढता सहभाग ही सामाजिक एकतेचे एक मजबूत उदाहरण आहे.
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, स्पाइनल मस्कुलर एट्रॉफी हा एक दुर्मिळ आजार आहे. यामध्ये शरीराच्या स्नायूंची ताकद हळूहळू कमी होत जाते. वेळेत उपचार न मिळाल्यास हा आजार जीवघेणा ठरू शकतो. त्यामुळे मनश्रीच्या उपचारासाठी वेळ अत्यंत महत्त्वाची आहे. जितक्या लवकर ही रक्कम जमा होईल, तितक्या लवकर तिच्यावर उपचार सुरू करणे शक्य होईल.
मनश्रीचे कुटुंब लोकांकडे सतत मदतीची याचना करत आहे. एवढी मोठी रक्कम स्वतः उभी करणे शक्य नसल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. पण ज्या प्रकारे समाजातील प्रत्येक घटक पुढे येत आहे, त्याने कुटुंबाच्या आशा पल्लवीत झाल्या आहेत. त्यांच्या मुलीच्या उपचाराचा मार्ग नक्कीच निघेल, असा विश्वास त्यांना वाटत आहे.
विशालगडच्या या मदरशाने घेतलेला पुढाकार ही केवळ एका आर्थिक मदतीची गोष्ट नाही. माणुसकी हाच सर्वात मोठा धर्म आहे, हा संदेश यातून मिळतो. कोणाचा तरी जीव वाचवण्याची वेळ येते तेव्हा जात, धर्म, ओळख आणि मतभेद सगळे मागे सुटतात. समोर उरते ती फक्त मदतीची भावना.
आज मनश्री चौधरी फक्त तिच्या आई-वडिलांची मुलगी राहिलेली नाही. ती आता संपूर्ण त्रिपुराची लेक झाली आहे. तिच्यासाठी पुढे येणारा प्रत्येक मदतीचा हात हेच सांगतो की समाजात करुणा आणि माणुसकी अजूनही जिवंत आहे. जमिया मदानिया दारुल उलूम मदरशाच्या शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी आपल्या छोट्याशा योगदानातून एक मोठा संदेश दिला आहे.
कोणाचा तरी जीव वाचवण्यासाठी करोडो रुपयांची नाही, तर सर्वात आधी मोठ्या मनाची गरज असते. मनश्रीसाठी सुरू असलेली ही मोहीम भविष्यातही लोकांना अशीच प्रेरणा देत राहील. जेव्हा लोक एकमेकांचे दुःख आपले समजतात, तेव्हाच समाज मजबूत होतो, हीच एका सुसंस्कृत समाजाची खरी ओळख आहे.
.jpeg)
