इराण आणि अफगाणिस्तानमधील वाढत्या राजकीय तणावाचा आणि लष्करी कारवायांचा थेट परिणाम आता भारतातील सर्वसामान्य नागरिकांच्या खिशावर होऊ लागला आहे. या दोन देशांमधून मोठ्या प्रमाणात आयात होणाऱ्या सुक्या मेव्याच्या (Dried Fruits) किमतीत गेल्या काही दिवसांत मोठी वाढ झाली आहे. मुंबई आणि नवी मुंबईतील घाऊक बाजारपेठांमध्ये सुक्या मेव्याचे दर २० ते ३० टक्क्यांनी वधारले आहेत.

मुंबईतील घाऊक व्यापाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, इराणमधून येणारा पिस्ता आणि अफगाणिस्तानमधून येणारा बदाम, सुके अंजीर व मनुके यांची आवक निम्म्यावर आली आहे. सध्या रमजानचा महिना सुरू असल्याने सुक्या मेव्याला मोठी मागणी असते. मात्र, सीमेवरील तणाव आणि वाहतुकीच्या समस्यांमुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे. वाशीतील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये (APMC) मालाचा तुटवडा जाणवू लागल्याने दर कडाडले आहेत.

सुक्या मेव्याच्या दरवाढीला केवळ पुरवठा कमी होणे हेच कारण नसून, वाहतूक खर्च आणि विमा दरातील वाढ हेदेखील महत्त्वाचे घटक आहेत. इराण आणि अफगाणिस्तानमधील अस्थिरतेमुळे कार्गो विम्याच्या दरात मोठी वाढ झाली आहे. तसेच, अनेक मालवाहू जहाजे आणि ट्रक सुरक्षित मार्गांची वाट पाहत अडकून पडले आहेत. याचा थेट परिणाम म्हणून किलोमागे २०० ते ३०० रुपयांची वाढ पाहायला मिळत आहे.

या दरवाढीचा सर्वाधिक फटका मध्यमवर्गीय ग्राहकांना बसत आहे. "बदाम आणि पिस्ता हे आता लक्झरी बनत चालले आहेत. सण आणि उपवासाच्या काळात सुका मेवा लागतोच, पण आता तो विकत घेणे कठीण झाले आहे," अशी प्रतिक्रिया एका ग्राहकाने दिली. केवळ किरकोळ ग्राहकच नाही, तर मिठाई आणि हॉटेल उद्योगालाही या दरवाढीची झळ बसत आहे.

व्यापाऱ्यांच्या मते, जर पश्चिम आशियातील तणाव असाच कायम राहिला, तर सुक्या मेव्याच्या किमतीत आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. "आम्ही सध्या शिल्लक असलेल्या साठ्यावर काम करत आहोत. जर नवीन माल वेळेवर आला नाही, तर येत्या काही आठवड्यांत टंचाई अधिक तीव्र होईल," असे वाशी मार्केटमधील एका मोठ्या व्यापाऱ्याने सांगितले. भारतासाठी इराण आणि अफगाणिस्तान हे सुक्या मेव्याचे सर्वात मोठे स्रोत असल्याने, तेथील प्रत्येक घडामोडीचे पडसाद भारतीय स्वयंपाकघरात उमटत आहेत.