भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक चालता-बोलता इतिहास म्हणजे ममूटी अर्थात मुहम्मद कुट्टी पनपरंबिल इस्माईल. गेल्या पाच दशकांहून अधिक काळ आपल्या अभिनयाने प्रेक्षकांना भुरळ घालणाऱ्या या महानायकाने पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे की, अभिनयाची उंची वयानुसार वाढतच जाते. ७२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये ममूटी यांना 'ब्रह्मयुगम्' (Bramayugam) या चित्रपटातील थरारक अभिनयासाठी 'सर्वोत्कृष्ट अभिनेता' म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. वयाच्या ७२ व्या वर्षीही अभिनय क्षेत्रात नवनवीन प्रयोग करत, स्वतःला सिद्ध करण्याची त्यांची जिद्द पाहून संपूर्ण चित्रपटसृष्टी पुन्हा एकदा नतमस्तक झाली आहे.
राहुल सदाशिवन दिग्दर्शित 'ब्रह्मयुगम्' या चित्रपटात त्यांनी 'कोडूमोन पॉट्टी' ही व्यक्तिरेखा साकारली आहे. या भूमिकेसाठी त्यांनी कोणत्याही मोठ्या आवाजाची, लाऊड अभिनयाची किंवा अतिशयोक्तीची मदत घेतली नाही. केवळ डोळ्यांतील भाव, संवादफेक आणि अत्यंत संयमित अभिनयातून त्यांनी एक अशी भीती आणि दरारा निर्माण केला, जो प्रेक्षकांच्या मनाचा ताबा घेतो. अनेक अभिनेते वयाच्या या टप्प्यावर सुरक्षित भूमिका निवडणे पसंत करतात, पण ममूटी यांनी मात्र प्रवाहाच्या विरुद्ध जाऊन अभिनयातील 'संयमाची' (Restraint) ताकद जगाला दाखवून दिली आहे. स्टारडमपेक्षा अभिनयातील बारकावे किती प्रभावी असू शकतात, हे त्यांनी पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे.
चौथ्या राष्ट्रीय पुरस्काराची दुर्मिळ कामगिरी
ममूटी यांचा हा चौथा राष्ट्रीय पुरस्कार आहे. यामुळे ते भारतीय चित्रपटसृष्टीतील अशा दिग्गज अभिनेत्यांच्या पंक्तीत जाऊन बसले आहेत, ज्यांनी हा बहुमान चारदा मिळवला आहे. त्यांच्या या समृद्ध अभिनय कारकिर्दीतील हा एक मैलाचा दगड ठरला आहे:
१९८९: 'मथिलुकल' आणि 'ओरु वडक्कन वीरगथा' साठी.
१९९३: 'पोन्थन माडा' आणि 'विधेयन' साठी.
१९९८: 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर' या अजरामर भूमिकेसाठी.
२०२६: आता 'ब्रह्मयुगम्'साठी.
यावर्षी त्यांना हा सन्मान बॉलीवूड अभिनेता कार्तिक आर्यनसोबत संयुक्तपणे मिळाला आहे.
गेल्या काही वर्षांत ममूटी यांनी त्यांच्या करिअरची दिशा जाणीवपूर्वक बदलली आहे. 'स्टार' म्हणून ओळखले जात असतानाही त्यांनी आता 'अभिनेता' म्हणून प्रयोगात्मक भूमिकांकडे आपला मोर्चा वळवला आहे. 'नानपकाल नेरतू मयक्कम', 'काथल: द कोर' आणि आता 'ब्रह्मयुगम्' हे चित्रपट त्यांच्या याच ध्येयवेड्या प्रयोगांचे उत्तम पुरावे आहेत. पद्मभूषण सन्मान आणि अनेक समीक्षक-प्रशंसित चित्रपट देणाऱ्या ममूटींची अभिनयाची गाडी आजही नव्या जोमाने धावत आहे.
राष्ट्रीय पुरस्कार ज्युरींचे अध्यक्ष जयराज यांनी दिल्लीत निकाल जाहीर करताना ममूटी यांच्या कामगिरीचे विशेष कौतुक केले. त्यांनी सांगितले की, "ममूटी यांची 'ब्रह्मयुगम्'मधील कामगिरी यावर्षीच्या सर्व स्पर्धकांमध्ये उठून दिसणारी होती आणि ज्युरींच्या सर्व सदस्यांची ही पसंती होती. ते आजही तरुण आहेत आणि त्यांच्याकडे भविष्यात अनेक दर्जेदार चित्रपट आहेत."
पुरस्कार जाहीर झाल्यानंतर त्यांनी आपल्या फेसबुक पोस्टच्या माध्यमातून अतिशय विनम्रपणे आनंद व्यक्त केला. त्यांनी म्हटले, "धनुष, वैकोम विजयलक्ष्मी, शेहनाद जलाल, राजकुमार पेरियासामी आणि सर्व राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्यांचे मनापासून अभिनंदन! हे सर्वजण खरोखरच या सन्मानास पात्र आहेत. 'ब्रह्मयुगम्'ची संपूर्ण टीम आणि दिग्दर्शक राहुल सदाशिवन यांचे आभार, ज्यांनी मला 'कोडूमोन पॉट्टी' ही जबाबदारी सोपवली."
ममूटी यांचा हा चौथा राष्ट्रीय पुरस्कार सातत्य, मेहनत आणि नवनवीन आव्हाने स्वीकारण्याची त्यांची वृत्ती यांमुळे आहे. वयाची सत्तर ओलांडल्यानंतरही ज्या ऊर्जेने ते 'ब्रह्मयुगम्'सारखे कठीण प्रयोग यशस्वी करतात, ते पाहून हेच जाणवते की, ममूटींची अभिनयाची जादू आजही कायम आहे आणि ती अधिक प्रगल्भ होत आहे. त्यांना या पुरस्काराबद्दल मनःपूर्वक शुभेच्छा!
_(3).jpg "डॉ. झाहिदा सिद्धिकी")
.jpg "लॅमिनने स्पेनच्या विजयानंतर 'सुजूर' करत मानले आभार")
.jpeg)
