अकोला
महाराष्ट्रातील अकोला जिल्ह्याच्या समृद्ध सांस्कृतिक इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाचा दुवा मानला जाणारा 'हत्ती रिसाला' उत्सव यंदा आपल्या १३८ व्या वर्षात पदार्पण करत आहे. पिढ्यानपिढ्या जोपासलेली ही ऐतिहासिक परंपरा आजही तितक्याच उत्साहात आणि शाही थाटात साजरी केली जात असून, अकोल्याच्या वैभवात या उत्सवाने मोलाची भर घातली आहे.
या उत्सवाचा उगम निजाम काळातील लष्करी तुकडीच्या परंपरेत असल्याचे मानले जाते. 'हत्ती रिसाला' म्हणजे हत्तींवर स्वार असलेली लष्करी तुकडी. काळाच्या ओघात या लष्करी परंपरेचे रूपांतर एका भव्य सांस्कृतिक उत्सवात झाले आहे. १३८ वर्षांपूर्वी सुरू झालेली ही मिरवणूक आजही अकोल्यातील जुन्या शहराच्या भागातून अत्यंत शिस्तबद्ध पद्धतीने काढली जाते.
मिरवणुकीचा शाही थाट
मिरवणुकीत नक्षीदार कापडाने सजवलेले हत्ती, घोडे आणि पारंपरिक वेशभूषेतील कलाकार सर्वांचे लक्ष वेधून घेतात. ढोल-ताशांच्या गजरात आणि लेझीमच्या तालावर निघणारी ही मिरवणूक पाहण्यासाठी केवळ अकोल्यातूनच नाही, तर विदर्भातील इतर जिल्ह्यांतूनही हजारो लोक येतात. या उत्सवाच्या निमित्ताने सर्व धर्मीय लोक एकत्र येतात, जे अकोल्याच्या सामाजिक सलोख्याचे एक उत्तम उदाहरण आहे.
ऐतिहासिक वारशाचे जतन
अकोल्यातील स्थानिक रहिवासी आणि उत्सव समितीने ही परंपरा जपण्यासाठी मोठे कष्ट घेतले आहेत. आधुनिकतेच्या काळातही या उत्सवाचे मूळ स्वरूप बदलू न देता, तो जुन्याच पद्धतीने साजरा करण्यावर भर दिला जातो. "हा केवळ एक उत्सव नाही, तर तो आमच्या पूर्वजांनी दिलेल्या शौर्याचा आणि संस्कृतीचा वारसा आहे," अशी भावना स्थानिक नागरिक व्यक्त करतात.
प्रशासनाकडूनही या ऐतिहासिक मिरवणुकीसाठी चोख सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात येते. हत्ती रिसाला परिसरातील जुन्या वास्तू आणि हा ऐतिहासिक सोहळा महाराष्ट्राच्या पर्यटन नकाशावर अधिक प्रभावीपणे आणण्याची गरज असल्याचे मत इतिहासप्रेमी व्यक्त करत आहेत. १३८ वर्षांचा हा सातत्यपूर्ण प्रवास महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक चळवळीसाठी नक्कीच प्रेरणादायी आहे.
'आवाज मराठी'वर प्रसिद्ध होणारे लेखन, व्हिडिओज आणि उपक्रम यांविषयीचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी या लिंक्सवर क्लिक करा -
.jpeg)
