भारतीय कला विश्वाच्या इतिहासात सुवर्णअक्षरांनी नोंदवली जाईल अशी घटना नुकतीच घडली आहे. राजा रवी वर्मा यांच्या 'यशोदा आणि कृष्ण' या अजरामर कलाकृतीने लिलावाचे सर्व जुने विक्रम मोडीत काढले आहेत. मुंबईतील सॅफरनआर्टच्या लिलावात तब्बल १६७.२ कोटी रुपयांना या चित्राची विक्री झाली आहे.
प्रसिद्ध उद्योगपती आणि सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियाचे संस्थापक सायरस पूनावाला यांनी हे चित्र विकत घेतले आहे. लिलावापूर्वी या चित्राची अंदाजित किंमत ८० कोटी ते १२० कोटी रुपयांच्या दरम्यान वर्तवण्यात आली होती, मात्र प्रत्यक्ष बोलीने हा आकडा पार केला. या विक्रीने एम. एफ. हुसेन यांच्या 'अनटायटल्ड (ग्राम यात्रा)' या चित्राचा विक्रम मोडला आहे. हुसेन यांचे ते चित्र गेल्या वर्षी किरण नाडर यांनी ११८ कोटी रुपयांना खरेदी केले होते.
ही खरेदी म्हणजे एक सन्मान आणि जबाबदारी असल्याचे सायरस पूनावाला यांनी 'टाइम्स ऑफ इंडिया'शी बोलताना सांगितले. ते म्हणाले, "हा एक राष्ट्रीय ठेवा असून तो वेळोवेळी सर्वसामान्यांना पाहण्यासाठी उपलब्ध करून दिला पाहिजे. यासाठी मी नक्कीच प्रयत्न करेन."
कलाकृती आणि वारसा
१८९० च्या दशकात साकारलेले हे चित्र यशोदा आणि बाल कृष्ण यांच्यातील वात्सल्याचा एक सुंदर क्षण टिपते. हे चित्र पाहताना प्रेक्षक त्या घरगुती वातावरणात हरवून जातात आणि त्यातून पौराणिक कथेचा उलगडा होतो. लिलावात येण्यापूर्वी हे चित्र दिल्लीतील एका खाजगी संग्रहात जपून ठेवण्यात आले होते.
१८४८ मध्ये त्रावणकोरच्या संस्थानात जन्मलेले राजा रवी वर्मा यांना आधुनिक भारतीय कलेचे जनक मानले जाते. त्यांनी भारतीय विषयांना पाश्चात्य तैलचित्र शैलीची जोड दिली आणि युरोपियन वास्तववाद भारतीय पौराणिक कथांमध्ये मिसळला.
१८९४ मध्ये त्यांनी लिथोग्राफिक प्रेस सुरू केली, ज्यामुळे त्यांची चित्रे सामान्य माणसाला परवडतील अशा किमतीत घराघरांत पोहोचली. त्यांनी साकारलेली देवांची रूपे आजही भारतीय जनमानसावर खोलवर प्रभाव पाडतात.
.jpeg)
.jpg "महाराष्ट्र पोलिसांसमवेत मुंबईतील नमाजी. फोटो सौजन्य - आशिष राजे, मिड डे")