इराणने अमेरिकेसोबत होणाऱ्या शांतता चर्चेच्या दुसऱ्या फेरीत सहभागी होण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे. मध्य पूर्वेतील दोन आठवड्यांचा युद्धविराम २२ एप्रिल रोजी संपुष्टात येत आहे. या पार्श्वभूमीवर अमेरिकी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या वाटाघाटी करणाऱ्या पथकाला तातडीने पाकिस्तानला जाण्याचे आदेश दिले होते.

इराणच्या 'इस्लामिक रिपब्लिक न्यूज एजन्सी' (IRNA) या सरकारी वृत्तसंस्थेने इस्लामाबादमधील चर्चेच्या बातम्या पूर्णपणे फेटाळून लावल्या. या सर्व बातम्या खोट्या असल्याचा खुलासा त्यांनी केला.

अमेरिकेच्या अवाजवी मागण्या, अवास्तव अपेक्षा आणि सतत बदलणारी भूमिका यावर इराणने जोरदार टीका केली आहे.

"युद्धविरामाच्या अटींचे उल्लंघन करणारी नौदल नाकाबंदी आणि धमकावण्याची भाषा चर्चेतील सर्वात मोठा अडथळा ठरली आहे," असे इराणने स्पष्ट केले. "अशा परिस्थितीत विधायक चर्चेची कोणतीही आशा उरलेली नाही," हे 'आयआरएनए'ने 'एक्स'वरील आपल्या पोस्टमध्ये नमूद केले.

इराणवर दबाव आणण्यासाठी अमेरिका 'ब्लेम गेम' खेळत असल्याचा आरोप तेहरानने केला आहे. "चर्चेच्या दुसऱ्या फेरीत इराण सहभागी होणार असल्याचा खोटा प्रचार वॉशिंग्टनकडून सुरू आहे," असा दावा त्यांनी केला.

पाकिस्तानातील इराणचे राजदूत रझा अमिरी मोगद्दम यांनीही अमेरिकेवर कडाडून हल्ला चढवला. एका इराणी जहाजावर झालेल्या हल्ल्यानंतर त्यांनी अमेरिकेवर आंतरराष्ट्रीय कायद्यांचे उल्लंघन केल्याचा ठपका ठेवला.

"तुम्ही सतत आंतरराष्ट्रीय कायद्यांचे उल्लंघन करू शकत नाही. नाकाबंदी वाढवून इराणला युद्धगुन्ह्यांच्या धमक्या देणे आणि मुत्सद्देगिरी करत असल्याचे सोंग आणणे एकाच वेळी चालणार नाही. जोपर्यंत नौदल नाकाबंदी राहील, तोपर्यंत तणावही कायम राहील," असे मोगद्दम यांनी 'एक्स'वरील पोस्टमध्ये अत्यंत कडक शब्दांत सुनावले.

इराणी बंदरांवरील अमेरिकी नाकाबंदी हा सध्याचा सर्वात कळीचा मुद्दा बनला आहे. अमेरिकी विनाशिकेने एका इराणी जहाजावर गोळीबार करून ते जप्त केले. या जहाजाने पळून जाण्याचा प्रयत्न केला होता.

या घटनेनंतर परिस्थिती अधिकच चिघळली आहे. या कारवाईला जशास तसे उत्तर देण्याचा इशारा तेहरानने दिला आहे.

फार्स आणि तस्नीम या वृत्तसंस्थांनी अज्ञात सूत्रांच्या हवाल्याने एक माहिती दिली. वाटाघाटींचे वातावरण अजिबात सकारात्मक नाही. चर्चेला सुरुवात करण्यासाठी अमेरिकेने नौदल नाकाबंदी उठवणे ही पहिली आणि सर्वांत महत्त्वाची पूर्वअट आहे, असा स्पष्ट संदेश त्यांनी दिला.

अमेरिकेने इस्रायलच्या साथीने २८ फेब्रुवारीला इराणवर अचानक हल्ला केला होता. त्यानंतर मध्य पूर्वेत मोठे युद्ध भडकले. सध्या लागू असलेल्या दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची मुदत संपायला आता केवळ दोन दिवस उरले आहेत.

दुसरीकडे, ट्रम्प यांनी इराणवर युद्धविरामाचे उल्लंघन केल्याचा आरोप लावला आहे. तरीही शांतता करार होईल, असा विश्वास त्यांना वाटतो. 'एबीसी न्यूज'च्या वृत्तानुसार ट्रम्प म्हणाले, "आम्ही त्यांना अत्यंत योग्य आणि वाजवी कराराचा प्रस्ताव देत आहोत. त्यांनी तो स्वीकारावा, अशी माझी आशा आहे."

करार न झाल्यास इराणच्या पायाभूत सुविधा उद्ध्वस्त करण्याची धमकीही ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा दिली.

'ट्रुथ सोशल' या मंचावर ट्रम्प यांनी वाटाघाटींसाठी अमेरिकी प्रतिनिधी पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादला जाणार असल्याची घोषणा केली होती. अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हॅन्स, विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि ट्रम्प यांचे जावई जॅरेड कुशनर या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व करणार आहेत. व्हाईट हाऊसच्या एका अधिकाऱ्याने 'द जेरुसलेम पोस्ट'ला या वृत्ताला दुजोरा दिला.

रविवारी दुपारी 'एक्सिओस'शी बोलताना ट्रम्प यांनी इस्लामाबादमधील चर्चेबद्दल सकारात्मक आशा व्यक्त केली. "मला याबद्दल खूप छान वाटत आहे. कराराची मूळ संकल्पना तयार झाली आहे. हा करार पूर्ण होण्याची मोठी शक्यता आहे," असे ते अत्यंत आत्मविश्वासाने म्हणाले.