नवी दिल्ली:

भारत आणि अमेरिका या दोन्ही देशांनी संरक्षण क्षेत्रातील आपले संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दृष्टीने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. 'क्रिटिकल अँड इमर्जिंग टेक्नॉलॉजी' (iCET) अंतर्गत संरक्षण तंत्रज्ञानातील सहकार्य वाढवण्याबाबत दोन्ही देशांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांमध्ये महत्त्वाची चर्चा झाली. आधुनिक जगातील आव्हाने लक्षात घेता, प्रगत तंत्रज्ञान आणि संरक्षण उपकरणांच्या सह-निर्मितीसाठी दोन्ही देशांनी आपली कंबर कसली आहे.

या बैठकीत प्रामुख्याने मानवरहित विमाने (Drones), कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), अंतराळ तंत्रज्ञान आणि सेमीकंडक्टर यांसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले. दोन्ही देशांच्या संरक्षण मंत्रालयातील उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांनी भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन संरक्षण पुरवठा साखळी (Supply Chain) अधिक मजबूत करण्यावर एकमत दर्शवले आहे.

या धोरणात्मक चर्चेबाबत एका वरिष्ठ भारतीय संरक्षण अधिकाऱ्याने सांगितले की, "भारत आणि अमेरिका यांच्यातील हे सहकार्य केवळ खरेदी-विक्रीपुरते मर्यादित नाही. आम्ही आता अशा टप्प्यावर आहोत जिथे आम्ही आधुनिक तंत्रज्ञानाची एकत्र निर्मिती (Co-production) करणार आहोत. यामुळे भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील 'आत्मनिर्भरता' वाढण्यास मोठी मदत होईल आणि जागतिक स्तरावर भारताची ताकद अधिक मजबूत होईल."

या भागीदारीमुळे भारतीय स्टार्टअप्स आणि खासगी कंपन्यांनाही अमेरिकेच्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा लाभ घेण्याची संधी मिळणार आहे. अमेरिकेच्या संरक्षण विभागानेही भारताला एक 'महत्त्वाचा संरक्षण भागीदार' मानत, तंत्रज्ञान हस्तांतरणातील अडथळे दूर करण्याचे आश्वासन दिले आहे. या सहकार्यामुळे दक्षिण आशियातील सामरिक संतुलन राखण्यासाठी आणि हिंद-प्रशांत (Indo-Pacific) क्षेत्रात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी मोठी मदत होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

वाढत्या जागतिक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि अमेरिका यांचे हे एकत्र येणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे. यामुळे केवळ संरक्षण दलांची क्षमताच वाढणार नाही, तर दोन्ही देशांतील संशोधक आणि वैज्ञानिकांनाही एका नव्या व्यासपीठावर एकत्र काम करण्याची संधी मिळणार आहे.