नवी दिल्ली

येत्या २६ जानेवारी २०२६ रोजी नवी दिल्लीतील कर्तव्य पथावर एक दुर्मिळ आणि रोमांचक दृश्य पाहायला मिळणार आहे. भारतीय लष्कराचे प्राणी प्रथमच सैनिकांच्या सोबतीने संचलनात पाऊल टाकणार आहेत. दुर्गम सीमांचे रक्षण करण्यासाठी आणि कठीण हवामानात सैन्याची साथ देण्यासाठी हे प्राणी बजावत असलेल्या महत्त्वपूर्ण भूमिकेचे दर्शन यातून घडणार आहे.

ऐतिहासिक पदार्पण

भारतीय लष्कराच्या माहितीनुसार, 'रिमाउंट अँड व्हेटर्नरी कोअर' (RVC) या विभागाची एक विशेष तुकडी प्रथमच प्रजासत्ताक दिन संचलनाचा भाग असेल. यात दोन बॅक्ट्रियन (दोन वशिंड असलेले) उंट, चार झांस्करी घोडे, चार शिकारी पक्षी (Raptors), भारतीय जातीचे १० लष्करी श्वान आणि इतर ६ श्वान सहभागी होतील. ही तुकडी भारतीय लष्कराची परंपरा आणि आधुनिकता यांचा एक अनोखा संगम असेल.

बॅक्ट्रियन उंट आणि झांस्करी घोडे: उंच पर्वतरांगांचे साथीदार

या तुकडीचे नेतृत्व बॅक्ट्रियन उंट करतील, ज्यांचा नुकताच लडाखच्या शीत वाळवंटात समावेश करण्यात आला आहे. १५,००० फूट उंचीवर २५० किलोपर्यंत वजन वाहून नेण्याची त्यांची क्षमता आहे. त्यांच्यासोबतच लडाखमधील दुर्मिळ 'झांस्करी' जातीचे घोडेही संचलनात दिसतील. हे घोडे उणे ४० अंश तापमानातही दिवसाला ७० किलोमीटरपर्यंत प्रवास करून सैन्याला रसद पोहोचवतात.

स्वदेशी श्वान आणि आत्मनिर्भर भारत

लष्करी श्वान, ज्यांना 'मूक योद्धा' म्हटले जाते, ते या संचलनाचे मोठे आकर्षण असतील. 'आत्मनिर्भर भारत' आणि 'मेक इन इंडिया' मोहिमेचा भाग म्हणून लष्कराने मुधोळ हाऊंड, रामपूर हाऊंड, चिप्पीपराई, कोंबई आणि राजपालयम यांसारख्या भारतीय जातींच्या श्वानांना सैन्यात भरती केले आहे. हे श्वान दहशतवाद विरोधी मोहिमा, बॉम्ब शोधणे आणि बचाव कार्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

निसर्गाची साथ: शिकारी पक्षी

या तुकडीमध्ये चार शिकारी पक्षांचाही (Raptors) समावेश असेल. विमानांना पक्षांची धडक बसण्यापासून रोखण्यासाठी आणि सीमावर्ती भागात पाळत ठेवण्यासाठी लष्कर या पक्षांच्या नैसर्गिक कौशल्याचा वापर करत आहे.

प्रजासत्ताक दिन २०२६ चे हे संचलन देशातील जनतेला याची आठवण करून देईल की, भारताचे संरक्षण केवळ यंत्रांच्या जोरावर नाही, तर सियाचीनच्या बर्फाळ कड्यांपासून ते लडाखच्या वाळवंटापर्यंत हे मुके प्राणीही खांद्याला खांदा लावून देशाची सेवा करत आहेत.