सुमारे ९२,६०० टन स्वयंपाकाचा गॅस (LPG) घेऊन निघालेल्या दोन भारतीय जहाजांनी सोमवारी संध्याकाळी युद्धग्रस्त 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' यशस्वीपणे पार केली. जग वसंत आणि पाईन गॅस अशी या जहाजांची नावे असून ती गुरुवार ते शनिवार दरम्यान भारतीय बंदरांवर पोहोचण्याची शक्यता आहे, अशी माहिती जहाजबांधणी मंत्रालयाने दिली. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायल-इराण युद्ध सुरू झाल्यापासून या अत्यंत संवेदनशील मार्गावरून प्रवास करणारी ही चौथी भारतीय जहाजे ठरली आहेत.
गेल्या आठवड्यात शिवालिक आणि नंदा देवी हे गॅस टँकर गुजरातच्या मुंद्रा आणि कांडला बंदरात दाखल झाले होते. हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या पश्चिमेकडे अडकलेली उर्वरित २० भारतीय जहाजे आणि त्यावरील कर्मचाऱ्यांचा सुरक्षित प्रवास सुनिश्चित करण्यावर सध्या सरकारचे पूर्ण लक्ष आहे.
जहाजबांधणी मंत्रालयाचे विशेष सचिव राजेश कुमार सिन्हा यांनी यापूर्वीच ही दोन्ही जहाजे मार्गस्थ झाल्याचे सांगितले होते, मात्र सुरक्षेच्या कारणास्तव त्यांचे गंतव्य स्थान उघड केले नव्हते. जहाज ट्रॅकिंग डेटावरून असे दिसून आले की, दोन्ही टँकर इराणच्या लारक आणि केशम बेटांच्या दरम्यान फिरले. सामुद्रधुनी ओलांडण्यापूर्वी इराणी अधिकाऱ्यांना आपली ओळख पटवून देण्यासाठी त्यांनी हा मार्ग निवडला असावा, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
सिन्हा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एक एलएनजी (LNG) जहाज पेट्रोनेट लिमिटेडने भाड्याने घेतले आहे, तर सात एलपीजी वाहक बीपीसीएल (BPCL) आणि एचपीसीएल (HPCL) यांनी भाड्याने घेतली आहेत. याव्यतिरिक्त आयओसी (IOC), रिलायन्स इंडस्ट्रीज आणि बीजीएन इंटरनॅशनल यांनी कच्च्या तेलाचे टँकर भाड्याने घेतले आहेत. या चार भारतीय जहाजांशिवाय अमेरिकेचे 'पायक्सिस पायनियर' हे जहाजही रविवारी भारतीय बंदरात दाखल झाले आहे.
जग वसंत आणि पाईन गॅस या जहाजांच्या आगमनामुळे एकूण आयात केलेल्या एलएनजीचा साठा २.९ लाख टनांच्या पुढे जाईल. जहाजावरील कर्मचाऱ्यांविषयी विचारलेल्या प्रश्नांना उत्तर देताना सिन्हा यांनी स्पष्ट केले की, भारतीय कर्मचाऱ्यांना अन्न किंवा पाण्याची कोणतीही कमतरता भासत नाही. सध्या पर्शियन गल्फमध्ये सुमारे ५०० टँकर जहाजे अडकलेली आहेत.
इराण निवडक जहाजांनाच समुद्र ओलांडू देत असल्याचे वृत्त काही माध्यमांनी दिले होते, मात्र इराणच्या भारतीय दूतावासाने अशा प्रकारच्या दाव्यांचा स्पष्ट शब्दांत इन्कार केला आहे. भारत आपल्या गरजेच्या ८८% कच्चे तेल, ५०% नैसर्गिक वायू आणि ६०% एलपीजी आयात करतो. यातील बराचसा भाग याच सामुद्रधुनीमार्गे भारतात येतो, त्यामुळे या मार्गाची सुरक्षा देशासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
.jpeg)
