दोन दिवसीय G20 नेत्यांची शिखर परिषद आज (शनिवार, २२ नोव्हेंबर २०२५) जोहान्सबर्ग येथे सुरू होणार आहे. प्रमुख अर्थव्यवस्थांच्या गटाची ही पहिली परिषद आफ्रिका खंडात होत आहे. या ऐतिहासिक परिषदेला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची अनुपस्थिती विशेष चर्चेचा विषय ठरली आहे.
अमेरिकेचे म्हणणे आहे की, दक्षिण आफ्रिकेचे प्राधान्यक्रम (विशेषतः व्यापार आणि हवामान कृती) अमेरिकेच्या धोरणांच्या विरोधात आहेत. परिषदेला फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, चीनचे प्रीमियर ली कियांग, ब्राझीलचे अध्यक्ष लुईझ इनासिओ लुला दा सिल्वा आणि तुर्कीचे अध्यक्ष रेसेप तय्यिप एर्दोगान यांच्यासह अनेक जागतिक नेते उपस्थित आहेत.
जोहान्सबर्गमध्ये पोहोचताच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी मोठी बैठक घेतली. दक्षिण आफ्रिकेच्या बहुराष्ट्रीय इंटरनेट आणि तंत्रज्ञान कंपनी 'नैस्पर्स'च्या (Naspers) अध्यक्षांशी त्यांची भेट झाली. भारताच्या डिजिटल परिसंस्थेतील गुंतवणूक वाढवण्यावर त्यांनी चर्चा केली.
याव्यतिरिक्त, श्री. मोदी यांनी त्यांचे ऑस्ट्रेलियन समकक्ष अँथनी अल्बानीज यांचीही भेट घेतली. दोन्ही नेत्यांनी संरक्षण आणि व्यापार अशा विविध क्षेत्रांतील सहकार्याच्या प्रगतीचा आढावा घेतला. पंतप्रधान मोदी यांनी भारतीय वंशाच्या तंत्रज्ञान उद्योजकांशी आणि समुदायाच्या सदस्यांशीही संवाद साधला. FinTech, सोशल मीडिया, कृषी आणि आरोग्यसेवा यांसारख्या क्षेत्रांत भारतासोबतचा सहभाग वाढवण्याचे आवाहन त्यांनी केले.
संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी G20 राष्ट्रांना जागतिक दुःख कमी करण्यासाठी शक्तीचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. संघर्ष, हवामान गोंधळ, आर्थिक अनिश्चितता, असमानता आणि जागतिक मदतीचा ऱ्हास ही जगाला त्रास देणारी कारणे आहेत. 'आता नेतृत्व आणि दूरदृष्टीची वेळ आहे,' असे ते म्हणाले. वाढता लष्करी खर्च विकासासाठीच्या संसाधनांना दूर करत आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
या वर्षीच्या G20 ची संकल्पना 'एकता, समानता आणि शाश्वतता' ही आहे. पंतप्रधान मोदी परिषदेच्या तिन्ही सत्रांमध्ये भारताचा दृष्टिकोन मांडतील.
या चर्चासत्रांमध्ये 'समावेशक आणि शाश्वत आर्थिक वाढ', 'एक लवचिक जग' (आपत्ती, हवामान, ऊर्जा संक्रमण) आणि 'सर्वांसाठी एक न्याय्य आणि योग्य भविष्य' (AI आणि क्रिटिकल मिनरल्स) यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल. G20 राष्ट्रे जागतिक GDP च्या ८५% आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराच्या ७५% चे प्रतिनिधित्व करतात. आफ्रिकन युनियन G20 चे सदस्य बनल्यामुळे ही परिषद विशेष आहे.
