अस्ताना (कझाकस्तान):

भारतीय कुस्तीच्या इतिहासात एका सुवर्ण पानाची भर पडली आहे. भारताच्या मनिषा भानवाला हिने अस्ताना येथे सुरू असलेल्या विश्व कुस्ती अजिंक्यपद स्पर्धेत (World Wrestling Championships) खळबजनक कामगिरी करत इतिहास रचला आहे. महिलांच्या ५९ किलो वजनी गटाच्या अंतिम फेरीत मनिषाने अमेरिकेच्या अबिगेल नेट (Abigail Nette) हिचा ८-६ अशा चुरशीच्या सामन्यात पराभव केला. सहा गुणांनंतर पिछाडीवर असताना मनिषाने दाखवलेले धडाकेबाज पुनरागमन अत्यंत उल्लेखनीय ठरले.

भारतीय महिला कुस्तीसाठी हा एक सुवर्णक्षण ठरला असून, मनिषा ही विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणारी भारताची पहिली महिला कुस्तीपटू ठरली आहे. २०१० मध्ये पुरुषांच्या ६६ किलो वजनी गटात सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या दिग्गज सुशील कुमारनंतर ही कामगिरी करणारी ती एकूण भारताची दुसरीच कुस्तीपटू ठरली आहे. मनिषाच्या या विजयामुळे भारताची विश्व अजिंक्यपदाची दीर्घ प्रतीक्षा संपली आहे. या स्पर्धेत भारताच्या महिला संघाने अभूतपूर्व कामगिरी करत पहिल्यांदाच एकाच आवृत्तीत तीन महिला कुस्तीपटूंना सुवर्णपदकाच्या लढतीत पोहोचवले. यापूर्वी नीलम सिरोही (५० किलो) आणि काजल ढोचक (७६ किलो) यांना रौप्य पदकावर समाधान मानावे लागले होते, मात्र मनिषाने सुवर्णपदक जिंकून मोहीम यशस्वी केली.

६ गुणांमागे पडल्यानंतर शानदार पुनरागमन

अंतिम सामना मनिषाच्या चारित्र्याची आणि कुस्ती कौशल्याची कठोर परीक्षा पाहणारा ठरला. सामन्याच्या सुरुवातीलाच अमेरिकेच्या अबिगेल नेट हिने आक्रमक पवित्रा घेत मनिषाला डाव्या पायावर पकड मजबूत करत मॅटच्या बाहेर फेकून चार गुण मिळवले. भारताचे आव्हान बाद झाले आणि रिव्ह्यू गमावल्यामुळे अमेरिकेला एक अतिरिक्त गुण मिळाला. त्यानंतर मनिषाला ताकीद मिळाल्यामुळे पहिल्या सत्रात स्कोअर ६-० असा अमेरिकेच्या बाजूने होता.

परंतु, दुसऱ्या सत्रात मनिषाने पूर्णपणे सामन्याचे चित्र बदलून टाकले. तिने एकापाठोपाठ एक ७ गुणांची शानदार भर घातली. अमेरिकन खेळाडूच्या पायावरील आक्रमणाचा बचाव करत मनिषाने पाठीमागून जाऊन टेकडाउन पॉइंट मिळवला. त्यानंतर पॅन टेरे (par terre) स्थितीतून 'गट रिंच' डावाचा वापर करत स्कोअर ६-६ असा बरोबरीत आणला. निकषांच्या आधारे अमेरिकेकडे फायदा असला तरी मनिषाने पूर्ण नियंत्रण मिळवत आणखी दोन गुण घेत ८-६ अशी आघाडी घेतली. अवघ्या २७ सेकंद बाकी असताना मनिषाने आपल्या सर्व शक्तीने बचावात्मक खेळ करत विजय निश्चित केला.

सामना संपताच भारताला पहिली महिला जागतिक चॅम्पियन मिळाल्याचा आनंद मनिषाच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत होता. तिने आनंदाने उड्या मारल्या आणि कुस्तीच्या मॅटवर नतमस्तक होत तिला चुंबन दिले.