इडन गार्डन्सच्या ऐतिहासिक मैदानावर दक्षिण आफ्रिकेने भारतीय संघाचा ३० धावांनी पराभव करून १५ वर्षांनंतर भारतात कसोटी सामना जिंकण्याचा पराक्रम केला आहे. अत्यंत अटीतटीच्या आणि गोलंदाजांचे वर्चस्व राहिलेल्या या सामन्यात भारताला विजयासाठी केवळ १२४ धावांचे लक्ष्य मिळाले होते, परंतु दक्षिण आफ्रिकेच्या गोलंदाजांसमोर भारताचा दुसरा डाव अवघ्या ९३ धावांत आटोपला.

या विजयामुळे दक्षिण आफ्रिकेने २०१० नंतर भारतीय भूमीवर पहिला कसोटी विजय नोंदवला आहे. यापूर्वी २०१० मध्ये त्यांनी नागपूर कसोटीत भारतावर एक डाव आणि ६ धावांनी विजय मिळवला होता. त्यानंतर झालेल्या आठ सामन्यांपैकी सात सामन्यांत त्यांना पराभव पत्करावा लागला होता.

कमी धावसंख्येचा ऐतिहासिक सामना

हा सामना कसोटी क्रिकेटच्या इतिहासात एका वेगळ्या कारणामुळे नोंदला गेला आहे. ६६ वर्षांनंतर प्रथमच आणि भारतीय भूमीवर पहिल्यांदाच, एका कसोटी सामन्यातील चारही डावांत संघांची धावसंख्या २०० च्या खाली राहिली आहे. दक्षिण आफ्रिकेने पहिल्या डावात १५९ आणि दुसऱ्या डावात १५३ धावा केल्या, तर भारताचा पहिला डाव १६५ आणि दुसरा डाव ९३ धावांत संपला.

दक्षिण आफ्रिकेने या सामन्यात एकूण ३१२ धावा (दोन्ही डावांत मिळून) केल्या होत्या. भारतात दोनदा ऑलआऊट होऊनही कसोटी जिंकणारी ही कोणत्याही संघाची सर्वात नीचांकी धावसंख्या ठरली आहे.

भारताची फलंदाजी ठरली अपयशी

घरच्या मैदानावर २०० पेक्षा कमी धावांचे लक्ष्य गाठताना भारताचा हा केवळ दुसरा पराभव आहे. याआधी २०२४ मध्ये न्यूझीलंडविरुद्ध मुंबई कसोटीत १४७ धावांचा पाठलाग करताना भारताला पराभव स्वीकारावा लागला होता.

के.एल. राहुलने पहिल्या डावात केलेली ३९ धावांची खेळी ही भारताकडून या सामन्यातील सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या ठरली. इडन गार्डन्सवर घरच्या कसोटीत भारताची सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या इतकी कमी राहण्याची ही दुसरीच वेळ आहे.

दक्षिण आफ्रिकेच्या विजयाचे शिल्पकार

दक्षिण आफ्रिकेचा कर्णधार टेंबा बावुमा आणि ऑफ स्पिनर सायमन हार्मर या विजयाचे मुख्य शिल्पकार ठरले.

• टेंबा बावुमा: दुसऱ्या डावात त्याने केलेली ५५ धावांची नाबाद खेळी या सामन्यातील एकमेव अर्धशतक आणि सर्वोच्च धावसंख्या ठरली. कठीण खेळपट्टीवर त्याने दाखवलेला संयम निर्णायक ठरला. बावुमाने कर्णधार म्हणून आपल्या पहिल्या ११ सामन्यांत १० विजय मिळवून इंग्लंडचे माजी कर्णधार माईक ब्रेअरली यांच्या विक्रमाची बरोबरी केली आहे.

• सायमन हार्मर: हार्मरने या सामन्यात ५१ धावांत ८ बळी घेतले. भारतात दक्षिण आफ्रिकेच्या गोलंदाजाची ही दुसरी सर्वोत्तम कामगिरी आहे (पहिली डेल स्टेनची २०१० मधील १०/१०८). विशेष म्हणजे, एकाही डावात ५ बळी न घेता (five-wicket haul) सामन्यात ८ बळी घेणारा तो दक्षिण आफ्रिकेचा सर्वोत्तम गोलंदाज ठरला आहे.

या पराभवामुळे भारताचा यष्टिरक्षक ध्रुव जुरेल याची कसोटी कारकिर्दीतील सलग सात विजयांची मालिकाही संपुष्टात आली आहे. आशियाई खेळपट्ट्यांवर चौथ्या डावात १२४ हे डिफेंड केलेले (यशस्वीपणे रोखलेले) दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात लहान लक्ष्य ठरले आहे.