कतारचे माजी अमीर (राष्ट्रप्रमुख) आणि आधुनिक कतारचे शिल्पकार शेख हमाद बिन खलिफा अल-थानी यांचे रविवारी (१२ जुलै २०२६) वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्या निधनाबद्दल तीव्र शोक व्यक्त करत, भारत सरकारने सोमवारी (१३ जुलै) देशभरात एक दिवसाचा राष्ट्रीय दुखवटा जाहीर केला आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने रविवारी अधिकृत पत्रक काढून ही माहिती दिली. कतारसारख्या एका छोट्या आखाती देशाला जागतिक आर्थिक महासत्ता बनवण्यात शेख हमाद यांचा मोलाचा वाटा होता.

राष्ट्रीय दुखवट्याचे स्वरूप काय असेल?

परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, या राष्ट्रीय दुखवट्यादरम्यान देशभरात ज्या ज्या सरकारी इमारतींवर दररोज राष्ट्रध्वज फडकवला जातो, तिथे तो अर्ध्यावर उतरवला जाईल. तसेच, सोमवारी दिवसभरात शासनातर्फे कोणतेही अधिकृत मनोरंजनाचे किंवा सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जाणार नाहीत. कतारच्या या महान नेत्याप्रती आदर व्यक्त करण्यासाठी भारताने हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. भारत सरकारच्या वतीने अधिकृत शोक व्यक्त करण्यासाठी केंद्रीय संसदीय कार्य आणि अल्पसंख्याक विकास मंत्री किरेन रिजिजू लवकरच कतारला भेट देणार आहेत.

'ते भारताचे खरे मित्र होते', पंतप्रधान मोदींची भावूक प्रतिक्रिया

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शेख हमाद यांच्या निधनाबद्दल दुःख व्यक्त केले आहे. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'X' वर केलेल्या पोस्टमध्ये पंतप्रधान मोदी म्हणाले, "कतार राज्याचे 'फादर अमीर' शेख हमाद बिन खलिफा अल-थानी यांच्या निधनाची बातमी ऐकून मला अतीव दुःख झाले आहे. ते एक दूरदृष्टी असलेले महान नेते होते, ज्यांनी कतारला विकास आणि समृद्धीच्या सर्वोच्च शिखरावर नेले. ते भारताचे एक 'खरे मित्र' होते. फेब्रुवारी २०२४ मध्ये माझ्या कतार दौऱ्यादरम्यान मला त्यांना भेटण्याचा बहुमान मिळाला होता, ती आठवण मी नेहमी जपेन." मोदींनी कतारचे विद्यमान अमीर शेख तमीम बिन हमाद अल-थानी, राजघराण्यातील सदस्य आणि कतारच्या जनतेप्रती सांत्वन व्यक्त केलं आहे. 

शेख हमाद: आधुनिक कतारचे शिल्पकार

शेख हमाद यांनी १९९५ ते २०१३ या काळात कतारचे अमीर म्हणून देशाची धुरा सांभाळली. त्यांच्याच काळात कतारने प्रगतीची नवी शिखरे गाठली. नैसर्गिक वायूच्या (LNG) निर्यातीत कतारला जगातील सर्वात मोठा देश बनवण्याचे आणि देशाची अर्थव्यवस्था प्रचंड भक्कम करण्याचे मुख्य श्रेय त्यांनाच जाते. जगप्रसिद्ध 'अल जझीरा' वृत्तवाहिनीची सुरुवात त्यांच्याच काळात झाली. तसेच, २०२२ च्या 'फिफा वर्ल्ड कप'चे यजमानपद मिळवण्यातही त्यांनी मोठी भूमिका बजावली होती. २०१३ मध्ये त्यांनी स्वतःहून सत्तेचा त्याग करत देशाची सूत्रे आपला मुलगा शेख तमीम यांच्याकडे सोपवली होती. आखाती देशांच्या राजकारणात असा स्वतःहून सत्तात्याग करणे ही एक दुर्मिळ आणि ऐतिहासिक घटना मानली जाते.

भारतासोबतचे भक्कम संबंध

शेख हमाद यांच्या कार्यकाळात भारत आणि कतारचे संबंध मजबूत झाले. याच काळात कतारमध्ये काम करण्यासाठी जाणाऱ्या भारतीयांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली. त्यांनी १९९९, २००५ आणि २०१२ मध्ये भारताचे अधिकृत दौरेही केले होते. आज कतारमध्ये राहणारा मोठा भारतीय समाज आणि दोन्ही देशांतील दृढ संबंध, हा त्यांच्याच दूरदृष्टीचा परिणाम आहे.