मध्यपूर्वेतील युद्ध भडकले! इराणचे सौदी आणि कुवेतवर ड्रोन हल्ले

Story by  आवाज़ मराठी | Published by  Bhakti Chalak • 4 h ago
प्रातिनिधिक फोटो
प्रातिनिधिक फोटो

 

मध्यपूर्वेतील युद्ध थांबण्याची कोणतीही चिन्हे दिसत नाहीत. इराणने मंगळवारी पहाटे सौदी अरेबिया आणि कुवेतच्या दिशेने ड्रोन डागले आहेत. सौदीच्या संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, राज्याच्या तेलसमृद्ध पूर्व भागावर आलेले २ ड्रोन नष्ट करण्यात आले आहेत. दुसरीकडे, कुवेतच्या नॅशनल गार्डने देशाच्या उत्तर आणि दक्षिण भागात हल्ला करणारे ६ ड्रोन पाडले आहेत.

शेजारील आखाती देशांवर इराणने हे ताजे हल्ले अशा वेळी केले आहेत, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प युद्ध किती काळ चालेल याबद्दल परस्परविरोधी संकेत देत आहेत. त्यांच्या या विधानांमुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली असून मोठी पडझड पाहायला मिळत आहे. सोमवारी ट्रम्प यांनी रिपब्लिकन खासदारांना सांगितले की, हे युद्ध एक छोटा प्रवास असू शकते. मात्र, काही तासांनंतर त्यांनी सोशल मीडियावर एक पोस्ट टाकली. त्यामध्ये त्यांनी इशारा दिला की, "जर इराणने हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तेलाचा प्रवाह रोखण्यासाठी काहीही केले, तर युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका त्यांच्यावर आतापर्यंत झालेल्या हल्ल्यांच्या तुलनेत २० पट अधिक वेगाने आणि ताकदीने प्रतिहल्ला करेल."

इराणी सरकारी माध्यमांनी ट्रम्प यांच्या विधानाला प्रत्युत्तर दिले आहे. निमलष्करी रिव्होल्युशनरी गार्डचे प्रवक्ते अली मोहम्मद नैनी म्हणाले, "युद्ध कधी संपवायचे हे इराणच ठरवेल." सर्वोच्च नेत्याच्या कार्यालयाचे परराष्ट्र धोरण सल्लागार कमल खराजानी यांनी सोमवारी सीएनएनला सांगितले की, इराण दीर्घकाळासाठी युद्धाला तयार आहे. जोपर्यंत आर्थिक दबाव इतर देशांना हस्तक्षेप करण्यास आणि 'इराणविरुद्ध अमेरिकन आणि इस्रायलींचे आक्रमण' थांबवण्यास प्रवृत्त करत नाही, तोपर्यंत मुत्सद्देगिरीला आता कोणतीही जागा उरलेली नाही, असे ते म्हणाले.

अमेरिकन शेअर बाजारात सोमवारी मोठी अस्थिरता दिसून आली. सुरुवातीला मोठी घसरण झाल्यानंतर, इराणसोबतचे युद्ध फार काळ टिकणार नाही या आशेने बाजार सावरला. कच्च्या तेलाच्या किमती २०२२ नंतरच्या उच्चांकी म्हणजे १२० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचल्या होत्या, त्या पुन्हा ९० डॉलरच्या आसपास आल्या आहेत.

परंतु नंतर किमती घसरल्या आणि इराणसोबतचे युद्ध लवकरच संपेल या आशेने अमेरिकन शेअर्स वधारले. या युद्धामुळे जागतिक बाजारपेठेतील तेल आणि वायूचा मोठा पुरवठा खंडित झाला असून संपूर्ण अमेरिकेत इंधनाच्या किमती वाढल्या आहेत. या लढाईमुळे परदेशी नागरिकांनी व्यापारी केंद्रांमधून पळ काढला आहे. लष्करी तळ, सरकारी इमारती, तेल आणि पाणी प्रकल्प, हॉटेल्स आणि किमान एका शाळेवर बॉम्बफेक झाल्यामुळे लाखो लोकांना आश्रय शोधावा लागला आहे.

हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये इराणने केलेल्या हल्ल्यांमुळे टँकर्सचा वापर पूर्णपणे थांबला आहे. या जलमार्गातून जगातील एकूण तेलाच्या एक पंचमांश पुरवठा केला जातो. इराणी ड्रोन्स आणि क्षेपणास्त्रांनी प्रमुख उत्पादक देशांमधील तेल आणि वायूच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य केले आहे. आंतरराष्ट्रीय सागरी संघटनेच्या (IMO) मते, सामुद्रधुनीजवळ व्यापारी जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यात किमान ७ खलाशांचा मृत्यू झाला आहे.

अनेक अमेरिकन राजनैतिक मिशननी त्यांच्या महत्त्वाच्या कर्मचाऱ्यांव्यतिरिक्त इतरांना देश सोडून जाण्याचे आदेश दिले आहेत. अधिकृत माहितीनुसार, या युद्धात इराणमध्ये किमान १,२३० लोक, लेबनॉनमध्ये किमान ३९७ आणि इस्रायलमध्ये ११ लोक मारले गेले आहेत. एकूण ७ अमेरिकन सेवा सदस्य देखील ठार झाले आहेत.