न्यूयॉर्क

१ जानेवारी २०२६ च्या मध्यरात्री, नव्या वर्षाच्या सुरुवातीलाच झोहरान ममदानी यांनी न्यूयॉर्क शहराचे नवे महापौर म्हणून शपथ घेतली. मॅनहॅटनमधील एका ऐतिहासिक आणि सध्या बंद असलेल्या जुन्या 'सिटी हॉल' सबवे स्टेशनवर हा शपथविधी सोहळा पार पडला. अमेरिकेतील सर्वात मोठ्या शहराचे नेतृत्व करणारे ममदानी हे पहिलेच मुस्लिम महापौर ठरले आहेत. त्यांनी कुराणवर हात ठेवून आपल्या पदाची शपथ घेतली.

ऐतिहासिक आणि प्रतिकात्मक सुरुवात

हा शपथविधी न्यूयॉर्कच्या ॲटर्नी जनरल लॅटिशिया जेम्स यांनी पार पाडला. ममदानी यांचे राजकीय आदर्श मानले जाणारे अमेरिकन सिनेट सदस्य बर्नी सँडर्स आज दुपारी १ वाजता सिटी हॉलमध्ये पुन्हा एकदा त्यांचा भव्य सार्वजनिक शपथविधी पार पाडणार आहेत. यानंतर ब्रॉडवेवर एका मोठ्या 'ब्लॉक पार्टी'चे आयोजन करण्यात आले आहे.

३४ वर्षांचे ममदानी हे गेल्या अनेक पिढ्यांमधील न्यूयॉर्कचे सर्वात तरुण महापौर आहेत. याशिवाय, ते दक्षिण आशियाई वंशाचे आणि आफ्रिकेत जन्मलेले पहिलेच महापौर ठरले आहेत.

स्थलांतरिताचा गौरवशाली प्रवास

झोहरान ममदानी यांचा जन्म युगांडातील कंपाला येथे झाला. ते प्रसिद्ध चित्रपट निर्मात्या मीरा नायर आणि लेखक-प्राध्यापक महमूद ममदानी यांचे सुपुत्र आहेत. ममदानी सात वर्षांचे असताना त्यांचे कुटुंब न्यूयॉर्कमध्ये स्थायिक झाले. ९/११ नंतरच्या काळात जेव्हा मुस्लिमांकडे संशयाने पाहिले जात होते, अशा वातावरणात ते वाढले. २०१८ मध्ये त्यांनी अमेरिकेचे नागरिकत्व मिळवले आणि २०२० मध्ये क्वीन्स भागातून विधानसभेची निवडणूक जिंकून आपल्या राजकीय कारकिर्दीला सुरुवात केली.

सर्वसामान्यांचे प्रश्न आणि अजेंडा

ममदानी यांनी आपल्या प्रचारात 'परवडणारे शहर' या मुद्द्यावर भर दिला होता. जगातील सर्वात महागड्या शहरांपैकी एक असलेल्या न्यूयॉर्कमध्ये राहण्याचा खर्च कमी करण्यासाठी त्यांनी काही महत्त्वाच्या घोषणा केल्या आहेत:

• सुमारे १० लाख घरांच्या भाडेवाढीवर बंदी (Rent Freeze).

• मोफत बालसंगोपन (Child Care) आणि मोफत बस प्रवास.

• महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी महापालिका संचालित प्रायोगिक किराणा दुकाने.

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी संबंध आणि आव्हाने

ममदानी यांच्यासमोर रिपब्लिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी जुळवून घेण्याचे मोठे आव्हान असेल. निवडणुकीदरम्यान ट्रम्प यांनी ममदानी निवडून आल्यास न्यूयॉर्कचा फेडरल निधी रोखण्याची धमकी दिली होती. मात्र, नोव्हेंबरमध्ये या दोन्ही नेत्यांमध्ये झालेली भेट अनपेक्षितपणे सकारात्मक ठरली. ट्रम्प यांनी ममदानी यांना मदत करण्याचे आश्वासन दिले असले तरी, इमिग्रेशन (स्थलांतर) सारख्या मुद्द्यांवरून दोघांमध्ये तणाव निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

ममदानी सध्या आपल्या पत्नीसह (रामा दुवाजी) भाड्याच्या एका खोलीच्या घरात राहत आहेत, तिथून ते आता महापौरांच्या अधिकृत निवासस्थानी स्थलांतरित होणार आहेत. कोविडनंतर सावरत असलेल्या या शहरात बेरोजगारी कमी झाली असली, तरी वाढती महागाई आणि घरांच्या किमती हे ममदानी यांच्यापुढील सर्वात मोठे पेच असतील.