इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी मंगळवारी माहिती दिली की, जिनिव्हामध्ये अमेरिकेसोबत झालेल्या चर्चेच्या दुसऱ्या फेरीत भविष्यातील वाटाघाटींसाठी मार्गदर्शक तत्त्वांवर सर्वसाधारण सहमती झाली आहे. ही चर्चा मागील फेरीपेक्षा अधिक गंभीर आणि रचनात्मक होती, असे अराघची यांनी जिनिव्हामध्ये पत्रकारांशी बोलताना सांगितले. इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण ब्रॉडकास्टिंग या सरकारी वाहिनीने दिलेल्या वृत्तानुसार, या बैठकीत विविध प्रस्ताव सादर करण्यात आले आणि त्यांची सविस्तर तपासणी करण्यात आली.
यापूर्वी ६ फेब्रुवारी रोजी ओमानमधील मस्कत येथे अराघची यांनी अमेरिकेचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे जावई जॅरेड कुशनर यांची भेट घेतली होती. पश्चिम आशियामध्ये तणाव वाढलेला असताना आणि अमेरिकेने तिथे लढाऊ विमाने, युद्धनौका आणि विमानवाहू युद्धनौका तैनात केल्या असताना ही पहिली फेरी पार पडली होती. मंगळवारची ही चर्चा स्वित्झर्लंडमधील जिनिव्हा शहरात ओमानच्या मध्यस्थीने पार पडली.
अब्बास अराघची म्हणाले, "अखेर आम्ही काही मार्गदर्शक तत्त्वांवर एकमत करण्यात यशस्वी झालो आहोत. या आधारावर आम्ही पुढे जाऊ आणि संभाव्य कराराच्या मजकुरावर चर्चा करू." मात्र, अंतिम करार लगेच होईलच असे नाही, कारण कराराच्या मसुद्यावरील तांत्रिक काम गुंतागुंतीचे असेल, असेही त्यांनी नमूद केले. पुढील फेरीची तारीख ठरवण्यापूर्वी दोन्ही बाजू संभाव्य कराराच्या मजकुरावर काम करतील आणि त्याचे आदानप्रदान करतील, यावरही दोन्ही देशांचे एकमत झाले आहे.
इराणी शिष्टमंडळात उपपरराष्ट्र मंत्री माजिद तख्त-रावंची, कायदेशीर आणि आंतरराष्ट्रीय प्रकरणांचे उपप्रमुख काझेंम गरीबबादी, आर्थिक मुत्सद्देगिरीचे उपप्रमुख हमीद घनबारी आणि परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बघाई यांचा समावेश होता. या चर्चेत मध्यस्थी करणारे ओमानचे परराष्ट्र मंत्री बद्र अल्बुसैदी यांनीही वाटाघाटींमध्ये चांगली प्रगती झाल्याचे सांगितले. अल्बुसैदी यांनी समाजमाध्यमावर पोस्ट करत म्हटले की, "इराण आणि अमेरिका यांच्यातील आजची अप्रत्यक्ष चर्चा सामान्य उद्दिष्टे आणि संबंधित तांत्रिक मुद्दे ओळखण्याच्या दिशेने चांगल्या प्रगतीसह संपन्न झाली. आमच्या बैठकांचे स्वरूप रचनात्मक होते."
त्यांनी पुढे नमूद केले की, अंतिम करारासाठी काही मार्गदर्शक तत्त्वे निश्चित करण्यासाठी दोन्ही बाजूंनी गंभीर प्रयत्न केले आहेत. आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे (IAEA) महासंचालक राफेल ग्रोसी यांचे योगदानही यावेळी वाखाणण्यात आले. अद्याप बरेच काम बाकी असून पुढील बैठकीपूर्वी दोन्ही पक्षांना काही स्पष्ट पावले उचलणे आवश्यक आहे. अराघची यांनी सोमवारी राफेल ग्रोसी यांची सखोल तांत्रिक चर्चेसाठी भेट घेतली होती. मंगळवारी सकाळी अमेरिकन अधिकाऱ्यांनीही ग्रोसी यांच्याशी चर्चा केली.
जिनिव्हामध्ये चर्चा सुरू असतानाच, इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या (IRGC) नौदलाने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ पर्शियन गल्फमध्ये युद्धसराव केला. मंगळवारी (१७ फेब्रुवारी) सर्वोच्च नेते आयतौल्ला खमेनेई यांनी समाजमाध्यमांवरील पोस्टद्वारे ट्रम्प यांच्या इराण धोरणावर टीका केली आणि इराणच्या युरेनियम समृद्धीकरणाच्या हक्काचा पुनरुच्चार केला.
खमेनेई म्हणाले, "अमेरिकन लोक सतत म्हणतात की त्यांनी इराणच्या दिशेने युद्धनौका पाठवली आहे. नक्कीच, युद्धनौका हे एक धोकादायक लष्करी शस्त्र आहे. मात्र, त्या युद्धनौकेपेक्षाही धोकादायक ते शस्त्र आहे जे त्या युद्धनौकेला समुद्राच्या तळाशी पाठवू शकते." ते पुढे म्हणाले की, शांततापूर्ण अणू उद्योग युद्धासाठी नसून देश चालवण्यासाठी आहे. शेती, उपचार, आरोग्य सेवा आणि ऊर्जेवर अवलंबून असलेल्या प्रत्येक गोष्टीसाठी तो आवश्यक आहे. हा देशाचा अधिकार आहे आणि त्याचा अमेरिकेशी काय संबंध? एनपीटी करारावर स्वाक्षरी करणारा देश म्हणून इराणला शांततापूर्ण कारणांसाठी युरेनियम समृद्ध करण्याचा अधिकार असल्याचे त्यांनी पुन्हा एकदा स्पष्ट केले.
.jpeg)
