नाशिकमधील टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS) युनिटमध्ये धर्मांतर आणि लैंगिक शोषणाचे आरोप झाल्यानंतर पोलिसांनी तपास सुरू केला आहे. या पार्श्वभूमीवर, कंपनीने शुक्रवारी स्पष्ट केले की त्यांच्या अंतर्गत यंत्रणेकडे या प्रकरणाशी संबंधित एकही तक्रार प्राप्त झालेली नाही.
"नाशिक युनिटच्या प्रणाली आणि नोंदींच्या प्राथमिक पुनरावलोकनानंतर असे दिसून येते की, आमच्या नीतिशास्त्र (Ethics) किंवा पोष (POSH - लैंगिक छळ प्रतिबंधक समिती) यापैकी कोणत्याही माध्यमाद्वारे अशा स्वरूपाची तक्रार आम्हाला मिळालेली नाही," असे या दिग्गज आयटी कंपनीने म्हटले आहे.
कंपनीने या प्रकरणाच्या अंतर्गत चौकशीसाठी एका देखरेख समितीची घोषणा केली असून बाह्य संस्थांचीही मदत घेतली जाणार आहे. या समितीचे अध्यक्षपद कंपनी मंडळाचे स्वतंत्र संचालक आणि वित्त क्षेत्रातील अनुभवी व्यक्तिमत्व केकी मिस्त्री भूषवतील, असे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
या प्रकरणात पोलिसांनी सहा पुरुष आणि एका महिला एचआर प्रमुखासह सात कर्मचाऱ्यांना अटक केली आहे. निदा खान नावाची दुसरी कर्मचारी सध्या फरार आहे.
नेमके आरोप काय आहेत?
२०२२ मध्ये एका महिलेने तिचा सहकारी दानिश शेख याच्यावर गंभीर आरोप केल्यावर हे प्रकरण उघडकीस आले. दानिशने आधीच विवाहित असतानाही लग्नाचे खोटे आमिष दाखवून त्या महिलेशी शारीरिक संबंध प्रस्थापित केल्याचा आरोप आहे.
पोलीस अहवालानुसार, निदा खान ही दानिश शेखची बहीण आहे. तिने तक्रारदार महिलेच्या धर्माबद्दल अपमानास्पद टिप्पणी केली आणि तिच्यावर धर्म बदलण्यासाठी दबाव आणल्याचा आरोप अहवालात करण्यात आला आहे. निदा खान आणि तौसिफ अख्तर या दुसऱ्या व्यक्तीने दानिश शेखचे पहिले लग्न झाल्याची बाब तक्रारदारापासून लपवून ठेवली होती.
पोलिसांनी तपास सुरू केल्यावर आणखी सात महिला समोर आल्या. त्यांच्या वरिष्ठ सहकाऱ्यांनी त्यांचे मानसिक आणि लैंगिक शोषण केले आणि मानवी संसाधन (HR) विभागाने त्यांच्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष केले, असा दावा या महिलांनी केला आहे. या घटना फेब्रुवारी २०२२ ते मार्च २०२६ या कालावधीत घडल्याचे सांगितले जाते.
निदा खानचा शोध सुरू
नाशिक पोलिसांच्या गुन्हे शाखेचे पथक शुक्रवारी ठाणे जिल्ह्यातील मुंब्रा येथे निदाच्या शोधात पोहोचले. पोलिसांनी तिच्या पतीची घरी चौकशी केली. निदा मुंबईत असून ती गरोदर असल्याचे तिच्या कुटुंबीयांनी सांगितले आहे. तिने नाशिकमधील स्थानिक न्यायालयात अटकपूर्व जामिनासाठी अर्ज केला असून आपल्या वैद्यकीय स्थितीचा आधार घेत जामिनाची मागणी केली आहे.
निदा खान एचआर व्यवस्थापक नाही
टीसीएसने आपल्या निवेदनात स्पष्ट केले की, निदा खान ही एचआर व्यवस्थापक नाही आणि तिच्याकडे भरती प्रक्रियेची जबाबदारी नव्हती. ती प्रोसेस असोसिएट म्हणून काम करत होती आणि तिच्याकडे कोणतेही नेतृत्वपद नव्हते.
टीसीएसची भूमिका
लैंगिक अत्याचार आणि सक्तीच्या धर्मांतर प्रकरणाशी संबंधित सर्व कर्मचाऱ्यांना टीसीएसने निलंबित केले आहे. छळाच्या बाबतीत कंपनीचे धोरण शून्य सहनशीलतेचे असून पोलिसांना पूर्ण सहकार्य करत असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. टाटा सन्सचे अध्यक्ष एन. चंद्रशेखरन यांनी लैंगिक छळाच्या घटनांना "अत्यंत चिंताजनक आणि वेदनादायी" म्हटले आहे. सत्य शोधण्यासाठी आणि जबाबदार व्यक्तींना ओळखण्यासाठी सखोल अंतर्गत चौकशी सुरू असल्याचे त्यांनी जाहीर केले आहे.