आज भारतीय बॉक्सिंग क्षेत्रात निखत जरीन हे नाव संघर्ष, धैर्य आणि यशाचे प्रतीक बनले आहे. १४ जून १९९६ रोजी निजामाबाद येथे जन्मलेल्या निखतने एका सामान्य पार्श्वभूमीतून येत भारतीय बॉक्सिंगच्या इतिहासात स्वतःचे एक वेगळे स्थान निर्माण केले. तीन बहिणींसह एका पारंपारिक मुस्लिम कुटुंबात वाढलेल्या निखतचा हा प्रवास अजिबात सोपा नव्हता. मात्र तिची प्रबळ इच्छाशक्ती आणि वडील मोहम्मद जमील अहमद यांच्या भक्कम पाठिंब्यामुळे तिला प्रत्येक आव्हानाचा सामना करण्याचे बळ मिळाले.
निखतच्या वडिलांना स्वतःला खेळाची आवड होती आणि त्यांनीच तिची ओळख अॅथलेटिक्सशी करून दिली. तिने सुरुवातीला धावपट्टीवर पाऊल ठेवले आणि अॅथलेटिक्समध्ये स्पर्धा करण्यास सुरुवात केली. तिच्या आयुष्याला कलाटणी देणारा क्षण तेव्हा आला जेव्हा तिने स्थानिक स्टेडियममधील बॉक्सिंग रिंगमध्ये मुलींची अनुपस्थिती पाहिली. बॉक्सिंग हा केवळ मुलांचाच खेळ का मानला जातो, असा प्रश्न तिला पडला. त्या एका प्रश्नाने तिच्यात जिद्द निर्माण केली आणि तिने ही रूढी मोडण्याचा निर्णय घेतला.
धावपट्टीवरून बॉक्सिंग रिंगकडे झालेला तिचा हा बदल धैर्याचा होता. तिने वडिलांकडे प्रशिक्षण घेण्यास सुरुवात केली आणि नंतर स्थानिक जिममध्ये मुलांशी सराव केला, जिथे मुलांचेच वर्चस्व असायचे. तिला अनेकदा टोमणे ऐकावे लागले, पण तिने कधीही हार मानली नाही. स्वतःची प्रगती करण्यासाठी सामर्थ्यवान प्रतिस्पर्ध्यांशी सराव करणे गरजेचे आहे, असे निखत मानत असे. याच विचारसरणीने तिला पुढे नेले. पुढे तिने विशाखापट्टणम येथील भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाच्या (SAI) सुविधेत प्रवेश घेतला. तिथे द्रोणाचार्य पुरस्कार विजेते प्रशिक्षक आय. व्ही. राव यांच्या मार्गदर्शनाखाली तिने आपले कौशल्य अधिक विकसित केले.
निखतची प्रतिभा पहिल्यांदा २००९ मध्ये राष्ट्रीय स्तरावर चमकली, जेव्हा तिने सब-ज्युनिअर नॅशनल विजेतेपद पटकावले. २०११ मध्ये ज्युनिअर आणि युथ वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये सुवर्णपदके जिंकून तिने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वतःचे आगमन जाहीर केले. हे तिच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाचे टप्पे होते. तीन वर्षांनंतर तिने युथ वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये रौप्य पदक जिंकले, ज्यातून भारताला महिला बॉक्सिंगमध्ये एक नवीन तारा मिळाल्याचे संकेत मिळाले.
तिच्या कारकिर्दीत चढ-उतारही आले. निवड प्रक्रियेतील वाद आणि मोठ्या स्पर्धांमध्ये हुकलेल्या संधींमुळे तिला कठीण प्रसंगांना सामोरे जावे लागले. असे असूनही निखतने आपल्या ध्येयाशी कधीही तडजोड केली नाही. ती स्वतःला मानसिक आणि शारीरिकदृष्ट्या मजबूत बनवत सतत परिश्रम करत राहिली. कठीण काळातही संयम राखणाराच खरा चॅम्पियन असतो, असा तिचा विश्वास आहे.
२०२२ हे वर्ष तिच्या कारकिर्दीतील सुवर्ण अध्याय ठरले. जागतिक बॉक्सिंग चॅम्पियनशिपमध्ये सुवर्णपदक जिंकून तिने इतिहास घडवला आणि जागतिक ओळख मिळवली. २०२३ मध्ये तिने पुन्हा एकदा जागतिक विजेतेपद पटकावून आपले यश हा योगायोग नसल्याचे सिद्ध केले. लागोपाठ दोन जागतिक विजेतेपदे जिंकणे तिच्या शिस्त, आत्मविश्वास आणि समर्पणाचे दर्शन घडवते. त्याच वर्षी तिने राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतही सुवर्णपदक जिंकून देशाची मान अभिमानाने उंचावली.
निखतने २०११ च्या ज्युनिअर वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये सुवर्णपदकासह आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले होते. तेव्हापासून तिने राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये आपल्या दमदार कामगिरीने सातत्याने ठसा उमटवला आहे. आज तिची गणना भारताच्या स्टार बॉक्सर्समध्ये केली जाते. देशासाठी वारंवार सुवर्णपदके जिंकून तिने तिरंगा अभिमानाने फडकवला आहे.
२०२५ च्या जागतिक बॉक्सिंग चषकात सुवर्णपदक जिंकल्यानंतर निखतने व्यक्त केले की, या पदकामुळे तिचा आत्मविश्वास अधिक वाढेल. मोठ्या अंतराने अंतिम फेरीत पोहोचून सुवर्ण जिंकणे तिच्यासाठी खूप मोलाचे होते. आशियाई क्रीडा स्पर्धेनंतरचे हे तिचे पहिले आंतरराष्ट्रीय सुवर्णपदक होते, ज्यामुळे हा विजय अधिक विशेष ठरला. आपण याच स्तरावर आपली कामगिरी सुरू ठेवू आणि भारतासाठी पदके जिंकत राहू, असा आत्मविश्वास तिने व्यक्त केला.
बॉक्सिंग रिंगबाहेरही निखतचे यश लक्षणीय आहे. २०२४ पर्यंत तिची अंदाजित संपत्ती सुमारे १० ते १५ कोटी रुपये असल्याचे सांगितले जाते. तिच्या उत्पन्नाच्या स्रोतांमध्ये आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधील विजय, जागतिक चॅम्पियनशिप आणि राष्ट्रकुल स्पर्धेतील सरकारी रोख पुरस्कार आणि एनएमडीसी लिमिटेड सारख्या ब्रँड्सच्या जाहिरातींचा समावेश आहे. एका सामान्य कुटुंबातील खेळाडूसाठी खेळ हा आर्थिक सक्षमीकरणाचा मार्ग कसा ठरू शकतो, याचे हे उत्तम उदाहरण आहे.
निखत जरीनची ही कथा केवळ पदकांबद्दल नसून ती विचारसरणी बदलण्याबद्दल आहे. बॉक्सिंगसारख्या आव्हानात्मक खेळातही महिला जागतिक विजेत्या होऊ शकतात, हे तिने सिद्ध केले आहे. आज ती पारंपारिक अडथळे तोडून आपली स्वप्ने साकार करू पाहणाऱ्या लाखो तरुण मुलींसाठी प्रेरणास्थान बनली आहे. कुटुंबाचा पाठिंबा, स्वतःवरचा विश्वास आणि मेहनत असल्यास कोणतेही ध्येय अप्राप्य नाही, हे निखतने दाखवून दिले आहे. तिचा हा संघर्षापासून यशापर्यंतचा प्रवास येणाऱ्या पिढ्यांना प्रेरणा देत राहील.
.jpg "निखत जरीन")
.jpeg)
.jpg "नाझरीन अहमद")
.jpg "अनीसा सय्यद")
.jpg "अलिमा रहमान")