देशातील संगीत, नृत्य आणि नाट्य क्षेत्रातील सर्वोच्च संस्था असलेल्या संगीत नाटक अकादमीने बुधवारी वर्ष २०२४ आणि २०२५ च्या प्रतिष्ठित फेलोशिप आणि पुरस्कारांची घोषणा केली आहे. अकादमीने कला क्षेत्रातील अमूल्य योगदानाबद्दल ७ दिग्गज कलाकारांची अकादमी फेलो म्हणून निवड केली आहे. यामध्ये प्रसिद्ध कथक नर्तक रामलाल बरेथ आणि ज्येष्ठ गायिका व नर्तिका रिटा गांगुली यांचा प्रामुख्याने समावेश आहे. राष्ट्रीय संगीत, नृत्य आणि नाटक अकादमीने जारी केलेल्या अधिकृत निवेदनात ही माहिती देण्यात आली आहे.
या सर्वोच्च फेलोशिपव्यतिरिक्त, संगीत नाटक अकादमीने संगीत, नृत्य, रंगभूमी, लोककला, पारंपरिक कला, आदिवासी संगीत आणि बाहुलीनाट्य या क्षेत्रातील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी २०२४ आणि २०२५ या वर्षांकरिता एकूण १०८ कलाकारांना 'अकादमी पुरस्कार' देण्याची घोषणा केली आहे. बरेथ आणि गांगुली यांच्याव्यतिरिक्त, कर्नाटक संगीतकार ए. व्ही. आनंद, कथक नर्तक पुरू दाधीच, गायक चित्तरंजन ज्योतिषी, कुचीपुडी नर्तक पासुमार्थी रत्तय्या सरमा आणि भरतनाट्यम नर्तिका सुधारानी रघुपती यांनाही अकादमी फेलो म्हणून निवडण्यात आले आहे. ही फेलोशिप अत्यंत दुर्मिळ आणि मानाची असून, एका वेळी देशभरातून केवळ ४० जणांनाच हा बहुमान दिला जातो.
देशभरातील विविध कलाप्रकारांचे प्रतिनिधित्व
अकादमीने आपल्या निवेदनात म्हटले आहे की, निवडलेले फेलो आणि पुरस्कार विजेते संपूर्ण देशाचे प्रतिनिधित्व करतात. हे कलाकार भारताच्या विविध राज्यांमधून आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधून आलेले आहेत. या नामवंत कलाकारांनी संगीत, नृत्य, नाटक, लोककला, आदिवासी कला आणि बाहुलीनाट्य यांसारख्या कलाप्रकारांच्या संपूर्ण परिघाला आपल्या साधनेने समृद्ध केले आहे.
वर्ष २०२४ च्या अकादमी पुरस्कारासाठी निवड झालेल्या काही प्रमुख कलाकारांमध्ये प्रसिद्ध बासरीवादक राकेश चौरसिया, गायक निर्मल्या डे, नृत्यदिग्दर्शक शशीधरन नायर, ओडिसी नर्तक बिचित्रानंद स्वेन, अभिनेते वाघई चंद्रशेखर, लोकनर्तिका गुलाबो सपेरा आणि मोहिनीअट्टम नर्तिका सुनंदा नायर यांचा समावेश आहे. तर २०२५ च्या पुरस्कारांसाठी गायक सुरेश गंधर्व, शहनाई वादक शैलेश भागवत, कथकली नर्तक कलामंडलम कृष्णकुमार, सत्रीया नर्तिका मल्लिका कंदली, नाट्य दिग्दर्शक कल्लोळ भट्टाचार्य, नाट्य दिग्दर्शक सुबोध पटनायक, छाया बाहुलीकार सिंदे चितांबरा राव आणि कला समीक्षक मंजरी सिन्हा यांची निवड करण्यात आली आहे.
राष्ट्रपतींच्या हस्ते होणार गौरव
अकादमी फेलो हा बहुमान मिळणाऱ्या कलाकारांना ३ लाख रुपयांचे रोख पारितोषिक दिले जाते. तर संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार विजेत्यांना १ लाख रुपये रोख, ताम्रपत्र आणि अंगवस्त्रम देऊन गौरविण्यात येते. राष्ट्रपतींच्या हस्ते एका विशेष समारंभात या सर्व फेलोशिप आणि पुरस्कारांचे वितरण केले जाईल.
यासोबतच, संगीत नाटक अकादमीच्या महापरिषदेने कला क्षेत्रातील १०६ तरुण आणि उदयोन्मुख कलाकारांची वर्ष २०२४ आणि २०२५ च्या 'उस्ताद बिस्मिल्ला खान युवा पुरस्कारा'साठी निवड केली आहे. युवा पुरस्कार विजेत्यांना २५,००० रुपये रोख, ताम्रपत्र आणि अंगवस्त्रम प्रदान केले जाते. संगीत नाटक अकादमीच्या अध्यक्षांच्या हस्ते एका विशेष सोहळ्यात हे युवा पुरस्कार प्रदान केले जातील.
.jpeg)
