पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रविवारी सांगितले की, भारतातील डेटा सेंटर्स तरुणांसाठी रोजगाराचे मोठे साधन ठरतील. त्यांनी संपूर्ण जगातील डेटा सुरक्षित ठेवण्यासाठी भारताला पसंती देण्याचे आवाहन केले आहे. नवी दिल्लीत १६ ते २० फेब्रुवारी दरम्यान आयोजित 'इंडिया एआय इम्पॅक्ट समिट २०२६' च्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी हे विधान केले. पंतप्रधान मोदी सोमवारी 'इंडिया एआय इम्पॅक्ट एक्सपो २०२६' चे उद्घाटन करणार असून हा कार्यक्रम मुख्य परिषदेसोबतच पार पडणार आहे.
पीटीआय या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या मुलाखतीत पंतप्रधान मोदी म्हणाले, "डेटा सेंटर्स आपल्या तरुणांसाठी मोठ्या प्रमाणावर रोजगार निर्माण करतील. आम्ही संपूर्ण जगाच्या डेटाला भारतात राहण्यासाठी आमंत्रित करतो. संगणकीय शक्ती आणि डेटा सेंटर पायाभूत सुविधांची क्षमता वाढवून भारत एका भरभराट करणाऱ्या एआय परिसंस्थेची पायाभरणी करत आहे."
२०२५ च्या अखेरीस भारतातील सात प्रमुख शहरांमध्ये डेटा सेंटरची क्षमता १.५ गिगावॉटपर्यंत पोहोचली असून या वर्षाच्या अखेरीस ती १.७ गिगावॉट ओलांडण्याची अपेक्षा आहे. देशाच्या अर्थव्यवस्थेला ट्रिलियन डॉलरचा टप्पा ओलांडण्यासाठी देशात साठवलेल्या डेटाद्वारे चालणाऱ्या प्रगत एआय आणि क्लाउड सेवा अत्यंत आवश्यक मानल्या जात आहेत.
याच महिन्यात केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२६ सादर करताना अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी भारतात डेटा सेंटर्स उभारून क्लाउड सेवा देणाऱ्या कंपन्यांसाठी २०४७ पर्यंत 'टॅक्स हॉलिडे' (कर सवलत) जाहीर केला आहे. सीतारामन म्हणाल्या, "भारतातील डेटा सेंटर सेवांचा वापर करून जागतिक स्तरावर ग्राहकांना क्लाउड सेवा पुरवणाऱ्या कोणत्याही परदेशी कंपनीला मी २०४७ पर्यंत कर सवलत देण्याचा प्रस्ताव मांडते. मात्र, या कंपन्यांना भारतीय रिसेलर संस्थेच्या माध्यमातून भारतीय ग्राहकांना सेवा देणे आवश्यक असेल. तसेच, भारतातून डेटा सेंटर सेवा देणारी कंपनी संबंधित संस्था असल्यास मी खर्चावर १५ टक्के 'सेफ हार्बर' प्रदान करण्याचा प्रस्ताव मांडते." एनडीटीव्ही देखील १८ फेब्रुवारी रोजी एआय समिटचे आयोजन करत आहे.
भविष्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या पायाभूत सुविधांमधील गुंतवणूक ही यावर्षीच्या अर्थसंकल्पाची मुख्य संकल्पना होती. अर्थमंत्र्यांनी तामिळनाडू, केरळ, ओडिशा आणि आंध्र प्रदेश या चार राज्यांमध्ये समर्पित 'रेअर अर्थ कॉरिडॉर' (दुर्मिळ खनिज कॉरिडॉर) उभारण्याची घोषणा केली. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये रेअर अर्थ परमनंट मॅग्नेटसाठी योजना सुरू करण्यात आली होती. आता खनिजांनी समृद्ध असलेल्या ओडिशा, केरळ, आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडू राज्यांना खाणकाम, प्रक्रिया, संशोधन आणि उत्पादनाला चालना देण्यासाठी समर्पित कॉरिडॉर उभारण्यास मदत करण्याचा प्रस्ताव आहे.
गेल्या वर्षी गुगलने आंध्र प्रदेशात अर्टिफिशियल इंटेलिजन्स डेटा सेंटर उभारण्यासाठी पाच वर्षांत १५ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली होती. हे अमेरिकेबाहेरील त्यांचे सर्वात मोठे एआय हब असेल. ही अमेरिकन टेक दिग्गज कंपनी विशाखापट्टणम या बंदराच्या शहरात १ गिगावॉट क्षमतेचा डेटा सेंटर कॅम्पस उभारणार आहे. यामध्ये एआय पायाभूत सुविधा, मोठ्या प्रमाणावरील ऊर्जा स्रोत आणि विस्तारित फायबर-ऑप्टिक नेटवर्कचा समावेश असेल. उद्योग निरीक्षकांच्या मते, या कर सवलती आणि जागतिक तंत्रज्ञान नेत्यांचा पाठिंबा यामुळे क्लाउड कॉम्प्युटिंग आणि एआय क्षेत्रात भारताचे स्थान अधिक मजबूत होऊ शकते.
.jpeg)
