नवी दिल्ली: 

परदेशात एखादे मोठे संकट आल्यावर आपली मूळ मातृभूमीच मदतीला धावून येते. याचा एक मोठा डोळे उघडणारा प्रसंग नुकताच समोर आला आहे. या घटनेतून एक सकारात्मक आणि भारतासाठी अभिमानास्पद बाब अधोरेखित झाली आहे. एका माजी भारतीय नागरिक महिलेने स्वतःच्या इच्छेने भारताचे नागरिकत्व सोडून दिले होते आणि तुर्की देशाचे नागरिकत्व स्वीकारले होते. असे असूनही, ती परदेशात मोठ्या संकटात सापडल्यानंतर भारत सरकारच तिच्या मदतीला धावून गेले आणि तिची सुखरूप सुटका केली.

तुर्की सरकारची केवळ पैशांवर नजर; नागरिकांना कोणतेही अधिकार नाहीत!

या संपूर्ण प्रकरणाची सुरुवात तुर्की सरकारच्या 'गुंतवणुकीतून नागरिकत्व' या योजनेतून झाली. या माजी भारतीय महिलेने तुर्कीमध्ये मोठी आर्थिक गुंतवणूक करून तिथले नागरिकत्व मिळवले होते. सर्व काही सुरळीत सुरू असताना, अचानक ती एका स्थानिक प्रशासकीय आणि कायदेशीर वादात अडकली. 

नियमानुसार, कोणत्याही देशाच्या नागरिकाला आपली बाजू मांडण्याचा आणि कायदेशीर लढाई लढण्याचा पूर्ण अधिकार असतो. पण, केवळ 'गुंतवणूकदार नागरिक' असल्याकारणाने तुर्की सरकारने तिला दुय्यम वागणूक दिली. तिला कोणतीही कायदेशीर मदत घेण्याची संधी न देता, तिथल्या प्रशासनाने घाईघाईने आणि एकतर्फी कारवाई करत तिला शिक्षा सुनावण्याची प्रक्रिया सुरू केली. 

तुर्की सरकारने केवळ तिच्या पैशांवर डोळा ठेवून तिला नागरिकत्व दिले होते. पण ऐन संकटात मात्र त्याच सरकारने तिचे सर्व मूलभूत अधिकार हिरावून घेतले आणि तिला वाऱ्यावर सोडले. जेव्हा मदतीचे सर्व दरवाजे बंद झाले, तेव्हा या महिलेने अखेर भारतीय दूतावासाकडे मदतीची याचना केली. तिने भारताचे नागरिकत्व आधीच सोडले होते. तरीही भारत सरकारने तत्परतेने माणुसकीचा धर्म पाळला. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने तातडीने मुत्सद्दी पातळीवर हस्तक्षेप करून या महिलेची सुखरूप सुटका केली. 

हेही वाचा: पश्चिम आशियात युद्ध भडकले! भारत सरकारकडून इराणमधील ९ हजार भारतीयांच्या सुरक्षेसाठी मोठे पाऊल

कागदावरचे नागरिकत्व काय कामाचे 

या संपूर्ण घटनेतून एक महत्त्वाचा धडा मिळतो. अनेक लोक अधिक चांगल्या संधी आणि सुखी आयुष्याच्या म्हणजेच 'हिरव्यागार कुरणांच्या' शोधात आपला देश आणि नागरिकत्व बदलण्याचा मोठा निर्णय घेतात. पण दुसऱ्या देशाचे नागरिकत्व स्वीकारण्याबाबत कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी शहाणपणाने विचार करणे खूप गरजेचे आहे. परक्या देशात खऱ्या अर्थाने संकट ओढवल्यास केवळ कागदावरचे नागरिकत्व कामाला येत नाही. अशा वेळी आपला मूळ देशच आपली खरी ताकद बनून पाठीशी उभा राहतो!