राज्यातील रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना मराठी शिकवण्यासाठी महाराष्ट्र सरकार एक विशेष प्रशिक्षण अभ्यासक्रम तयार करणार आहे. १ मे पासून या चालकांसाठी मराठी भाषा अनिवार्य करण्याच्या निर्णयाचा हा एक भाग असल्याचे परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी बुधवारी सांगितले.
मराठी भाषेची ही सक्ती आणि प्रवाशांशी संवाद साधण्यासाठी तयार करण्यात येणाऱ्या संरचित प्रशिक्षण अभ्यासक्रमाच्या अंमलबजावणीवर चर्चा करण्यासाठी मंत्री गुरुवारी एक विशेष बैठक घेणार आहेत. या धोरणाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी भाषा तज्ज्ञ, साहित्यिक आणि परिवहन विभागाचे अधिकारी या बैठकीत विविध उपाययोजनांवर विचारविनिमय करतील, असे प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे.
सरकार हा निर्णय राबवण्यासाठी ठाम असल्याने राज्याच्या अस्मितेचे राजकारण पुन्हा एकदा तापण्याची शक्यता आहे. राज ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील मनसेने मुंबईत रिक्षांवर चालकाला मराठी येते असे स्टिकर्स लावण्यास आधीच सुरुवात केली आहे.
या महिन्याच्या सुरुवातीला सरनाईक यांनी जाहीर केले होते की, १ मे पासून रिक्षाचालकांना मराठी बोलणे बंधनकारक असेल. राज्यातील सर्व ५९ प्रादेशिक परिवहन कार्यालये (RTO) या नियमाची अंमलबजावणी करण्यासाठी विशेष मोहीम राबवणार आहेत. या निर्णयावर नाराज झालेल्या रिक्षाचालकांच्या काही संघटनांनी ४ मे पासून राज्यव्यापी आंदोलन करण्याचा आणि २८ एप्रिलपर्यंत स्वाक्षरी मोहीम राबवण्याचा इशारा दिला आहे.
सरनाईक म्हणाले की, महाराष्ट्र दिनापासून या निर्णयाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी सरकारने ठोस पावले उचलली आहेत. रिक्षा, टॅक्सी आणि ओला, उबर तसेच ई-बाईक यांसारख्या ॲप-आधारित सेवांच्या चालकांना प्रवाशांशी मराठीत संवाद साधणे आता अनिवार्य असेल. या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून अ-मराठी चालकांना भाषा शिकवण्यासाठी प्रशिक्षण अभ्यासक्रम तयार करण्यावर भर दिला जाईल. मराठीला नुकताच अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाल्याने या उपक्रमाला अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे, असेही त्यांनी नमूद केले.
"हा केवळ प्रशासकीय आदेश न राहता चालकांमध्ये मराठी भाषेबद्दल आपुलकीची भावना निर्माण व्हावी, यासाठी प्रयत्न केले जातील," असे त्यांनी पत्रकारांशी बोलताना सांगितले. राज्यात व्यवसाय करणाऱ्या प्रत्येकाला मराठीत बोलता आले पाहिजे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
२०१९ मध्ये हा निर्णय होऊनही अनेक ठिकाणी त्याची अंमलबजावणी नीट होत नसल्याच्या तक्रारी मिळाल्या आहेत. स्थानिक नसलेले चालक मराठीत संवाद साधत नसल्याने प्रवाशांना अनेकदा अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याचे निदर्शनास आले आहे. चालक आणि प्रवाशांमधील संवाद सुलभ करण्यासोबतच मराठी भाषेची प्रतिष्ठा जपण्याच्या दृष्टीने हे एक महत्त्वाचे पाऊल ठरेल, असे सरनाईक म्हणाले.
दरम्यान, मनसेचे मुंबई अध्यक्ष संदीप देशपांडे यांनी सांगितले की, त्यांच्या परिवहन शाखेने मुंबईत रिक्षांवर स्टिकर्स लावण्यास सुरुवात केली आहे. 'आम्ही मराठी बोलणार नाही' असे म्हणणाऱ्या उद्धट रिक्षाचालकांना धडा शिकवण्याची वेळ आता आली आहे, असे ते म्हणाले.
"आजपासून आमची परिवहन शाखा रिक्षांवर 'मी मराठी बोलतो', 'मला मराठी समजते' आणि 'माझ्या रिक्षात तुम्ही बसू शकता' असा संदेश देणारे स्टिकर लावेल," असे देशपांडे यांनी सांगितले. मराठी भाषकांनी केवळ अशाच रिक्षांतून प्रवास करावा, असे आवाहनही त्यांनी केले आहे.
.jpeg)
