पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या इस्त्रायल दौऱ्यामध्ये भारत आणि इस्त्रायलमधील संबंध आता विशेष धोरणात्मक भागीदारी (Special Strategic Partnership) स्तरावर पोहोचणार आहेत. ही प्रगती इस्त्रायलचे अमेरिका आणि जर्मनीसारख्या देशांशी असलेल्या संबंधांच्या बरोबरीची असून याला पुढच्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वपूर्ण पाऊल मानले जात आहे, अशी माहिती मंगळवारी मिळाली.
पंतप्रधान मोदी बुधवारपासून इस्त्रायलच्या दोन दिवसांच्या दौऱ्यावर जाणार असून याद्वारे द्विपक्षीय संरक्षण आणि व्यापार सहकार्य अधिक भक्कम केले जाईल. पंतप्रधान मोदींचा नऊ वर्षांतील हा दुसरा इस्त्रायल दौरा असेल. जुलै २०१७ मधील त्यांच्या पहिल्या दौऱ्यात भारत-इस्त्रायल संबंधांना धोरणात्मक भागीदारीचा दर्जा मिळाला होता. आता विशेष धोरणात्मक भागीदारी करारामुळे दोन्ही देशांचे संबंध अधिक विकसित स्तरावर पोहोचतील. यामुळे प्रगत संरक्षण प्रणालींचा संयुक्त विकास करणे आणि गरजेच्या वेळी एकमेकांच्या पाठीशी उभे राहणे शक्य होणार आहे.
"दोन्ही देश गेल्या अनेक वर्षांपासून विश्वासार्ह भागीदार राहिले असून संकटाच्या वेळी हे वेळोवेळी सिद्ध झाले आहे. पंतप्रधान मोदींच्या दौऱ्यात याला केवळ औपचारिक मान्यता दिली जात आहे," असे सूत्रांनी पीटीआयला सांगितले. विमानतळावर पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि त्यांच्या पत्नी सारा हे मोदींचे स्वागत करतील. तिथल्या छोटेखानी स्वागत समारंभानंतर दोन्ही नेत्यांमध्ये वैयक्तिक भेट होईल आणि त्यानंतर पंतप्रधान शहराकडे रवाना होतील.
जेरुसलेममध्ये पंतप्रधान भारतीय समुदायातील लोकांशी संवाद साधतील आणि त्यानंतर ते इस्त्रायलची संसद असलेल्या 'क्नेसेट'ला संबोधित करतील. निवडक जागतिक नेत्यांनाच असा सन्मान दिला जातो. बुधवारी संध्याकाळी पंतप्रधान मोदी एका प्रदर्शनाला उपस्थित राहतील. तिथे इस्त्रायलमधील बडे अधिकारी उपस्थित असून इस्त्रायलच्या तांत्रिक प्रगतीचे दर्शन घडवले जाईल. नेतन्याहू बुधवारी रात्री मोदींसाठी एका खाजगी रात्रीच्या भोजनाचे आयोजन करणार आहेत.
भारतीय पंतप्रधान गुरुवारी सकाळी 'याद वाशेम' येथे जाऊन होलोकॉस्टच्या बळींना श्रद्धांजली अर्पण करतील आणि त्यानंतर इस्त्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झॉग यांची भेट घेतील. दोन्ही देशांमध्ये अनेक सामंजस्य करारांवर स्वाक्षऱ्या होणार असून त्यामध्ये संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्याचा करार विशेष चर्चेत आहे. "या कराराचा भाग म्हणून एक गोपनियता यंत्रणा स्थापन केली जाईल, ज्यामुळे आतापर्यंत अनुपलब्ध असलेल्या अनेक नवीन श्रेणी खुल्या होतील," असे सूत्रांनी सांगितले. स्थानिक प्रसारमाध्यमांच्या वृत्तानुसार, हवाई संरक्षण यंत्रणा आणि भारताचा लेझर-आधारित हवाई संरक्षण प्रणालीमध्ये समावेश करण्याबाबत महत्त्वाचे निर्णय घेतले जात आहेत.
इस्त्रायल आणि भारत यांच्यात एआय (AI), क्वांटम आणि सायबर यांसारख्या विघातक तंत्रज्ञानावर भर देणारे अनेक करार देखील केले जातील. नवी दिल्लीतील परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, "हा दौरा दोन्ही देशांमधील खोलवर रुजलेल्या धोरणात्मक भागीदारीची पुष्टी करेल. दोन लवचिक लोकशाही राष्ट्रांमधील मजबूत भागीदारीचे समान उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी आव्हानांचा आढावा घेण्याची आणि प्रयत्नांना नवी दिशा देण्याची संधी याद्वारे मिळेल."
गेल्या काही वर्षांत संरक्षण, वैज्ञानिक संशोधन, सायबर सुरक्षा आणि नवोन्मेष या क्षेत्रांत भारत-इस्त्रायल संबंधांमध्ये मोठी प्रगती झाली आहे. इस्त्रायलने भारताला मोठ्या प्रमाणावर लष्करी व्यासपीठ आणि शस्त्रास्त्र प्रणाली पुरवल्या असून संरक्षण सहकार्य हा या भागीदारीचा महत्त्वाचा स्तंभ म्हणून पुढे आला आहे.
.jpeg)
