नीस 

भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील 'राफेल' (Rafale) लढाऊ विमान कार्यक्रमासंदर्भातील चर्चा आता पुढच्या टप्प्यावर पोहोचली आहे. फ्रान्समध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्यात झालेल्या द्विपक्षीय बैठकीनंतर परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी ही माहिती दिली. भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील 'मेक इन इंडिया' (Make in India) मोहिमेला बळ देण्यावर या चर्चेत विशेष भर देण्यात आला आहे.

स्थानिक उत्पादनावर (Local Manufacturing) भारताचा भर

पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन यांच्यातील चर्चेत राफेलसह विविध संरक्षण प्रकल्पांचा आढावा घेण्यात आला. या बैठकीनंतर माहिती देताना परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री म्हणाले की, "राफेल आणि इतर संरक्षण प्लॅटफॉर्म्सबाबतच्या चर्चेत चांगली प्रगती झाली आहे. मात्र, भारताची भूमिका स्पष्ट आहे की, कोणत्याही संरक्षण प्रकल्पात 'स्थानिक मजकूर' (local content) आणि 'स्थानिक उत्पादन' (local manufacturing) यांना प्राधान्य मिळायला हवे."

'को-डेव्हलपमेंट' आणि 'को-प्रोडक्शन'चे धोरण

पंतप्रधान मोदी संरक्षण क्षेत्रात केवळ खरेदीवर अवलंबून न राहता 'सह-विकास' (co-development), 'सह-डिझाइन' (co-design) आणि 'सह-उत्पादन' (co-production) या चौकटीला प्रोत्साहन देत आहेत. संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्य वाढवताना त्यात भारतीय कंपन्यांचा आणि कौशल्याचा जास्तीत जास्त समावेश असावा, यावर भारताचा आग्रह आहे.

भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील धोरणात्मक भागीदारीमध्ये संरक्षण हे मुख्य आधारस्तंभ आहे. या भेटीत अणुऊर्जा, अवकाश संशोधन, तंत्रज्ञान, शिक्षण आणि व्यापार यांसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांतही प्रगतीचा आढावा घेण्यात आला. या चर्चांमुळे दोन्ही देशांमधील संरक्षण तंत्रज्ञानातील देवाणघेवाण अधिक सक्षम होणार आहे.