कोलकाता :

पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीच्या दुसऱ्या आणि अंतिम टप्प्यातील मतदानाला बुधवारी सुरुवात झाली. एकूण १४२ मतदारसंघांमध्ये अत्यंत कडेकोट सुरक्षा व्यवस्थेत मतदान पार पडत आहे. ही लढत अत्यंत अटीतटीची आहे. सत्ताधारी टीएमसीला दक्षिण बंगालमधील आपले वर्चस्व टिकवण्याचे मोठे आव्हान आहे. दुसरीकडे भाजपला यातून सत्तेचे दरवाजे उघडण्याची मोठी आशा आहे.

सकाळी ७ वाजता मतदानाला सुरुवात झाली. कोलकाता, हावडा, उत्तर आणि दक्षिण २४ परगणा, नादिया, हुगळी आणि पूर्व वर्धमानमध्ये मतदान केंद्रांबाहेर लोकांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत. हे सर्व जिल्हे राज्याच्या राजकारणाचा आणि निवडणुकीचा मुख्य केंद्रबिंदू आहेत.

पहिल्या टप्प्यात भाजपने उत्तर बंगालमधील आपले वर्चस्व टिकवण्याचा मोठा प्रयत्न केला. आता या अंतिम टप्प्यात टीएमसीच्या सर्वात मजबूत बालेकिल्ल्यात मुख्य लढत होत आहे. २०२१ मध्ये सत्ताधारी टीएमसीने या १४२ पैकी तब्बल १२३ जागा जिंकल्या होत्या. त्यावेळी भाजपला अवघ्या १८ तर आयएसएफला एका जागेवर समाधान मानावे लागले होते.

हे गणित पाहता भाजपने या टप्प्याला आपली खरी परीक्षा मानले आहे. दक्षिण बंगालमध्ये मुसंडी मारल्याशिवाय राज्यात सत्तेवर येण्याचा दुसरा कोणताही मार्ग उपलब्ध नाही.

भवानीपूर मतदारसंघातील लढतीकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे. हा मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांचा सर्वांत मोठा राजकीय बालेकिल्ला आहे. इथे त्यांचा सामना विरोधी पक्षनेते सुवेंदू अधिकारी यांच्याशी होत आहे. २०२१ मध्ये नंदीग्राममध्ये सुवेंदू अधिकारी यांनी ममता बॅनर्जी यांचा पराभव केला होता. त्यामुळे भवानीपूरमधील ही लढत प्रचंड प्रतिष्ठेची बनली आहे.

या टप्प्यात एकूण ३.२१ कोटी मतदार मतदानाचा हक्क बजावण्यास पात्र आहेत. यात १.५७ कोटी महिला आणि ७९२ तृतीयपंथीय मतदारांचा समावेश आहे. एकूण ४१ हजार ०१ मतदान केंद्रांवर मतदान होत आहे. या सर्व केंद्रांवर वेबकास्टिंगद्वारे बारीक नजर ठेवली जात आहे.

निवडणूक आयोगाने सात जिल्ह्यांमध्ये केंद्रीय दलाच्या २ हजार ३२१ कंपन्या तैनात केल्या आहेत. यात कोलकात्यात सर्वाधिक २७३ कंपन्यांचा कडेकोट बंदोबस्त आहे.

यासोबतच १४२ सामान्य निरीक्षक, ९५ पोलीस निरीक्षक आणि १०० खर्च निरीक्षक तैनात करण्यात आले आहेत. मतदान प्रक्रियेवर लक्ष ठेवण्यासाठी कॅमेरे बसवलेल्या ड्रोनची मोठी मदत घेतली जात आहे.

२३ एप्रिल रोजी झालेल्या पहिल्या टप्प्यात तब्बल ९३.१९ टक्के मतदान झाले होते. राज्याच्या इतिहासातील हा सर्वात मोठा आकडा आहे. दोन्ही बाजूंनी याचे वेगवेगळे अर्थ काढले आहेत. हे वाढलेले मतदान सत्ताधाऱ्यांविरोधातील संतापाचे प्रतीक असल्याचे भाजपचे म्हणणे आहे. दुसरीकडे ममता बॅनर्जी यांच्या लोककल्याणकारी राजकारणाला लोकांचा मोठा पाठिंबा असल्याचा टीएमसीचा दावा आहे. लोक सलग चौथ्यांदा सत्ता देतील, असा विश्वास टीएमसीने व्यक्त केला आहे.

सभा आणि रोड शो व्यतिरिक्त या टप्प्यात एक सर्वात मोठा वादग्रस्त मुद्दा समोर आला आहे. मतदार याद्यांची विशेष सखोल दुरुस्ती मोहीम हा एक अत्यंत कळीचा मुद्दा ठरला आहे.

दक्षिण बंगालच्या जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळण्यात आली आहेत. त्यामुळे राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. केवळ उत्तर २४ परगणामध्ये १२.६ लाखांहून अधिक नावे वगळली आहेत. दक्षिण २४ परगणामध्ये १०.९१ लाख आणि कोलकात्यात सुमारे ६.९७ लाख नावे मतदार यादीतून गायब झाली आहेत.

किमान २५ मतदारसंघांमध्ये वगळलेल्या नावांचा आकडा मागील निवडणुकीतील विजयाच्या फरकापेक्षा खूप मोठा आहे. त्याचवेळी न्यायालयाच्या आदेशानंतर १ हजार ४६८ लोकांची नावे यादीत पुन्हा समाविष्ट करण्यात आली आहेत. हे लोक बुधवारी आपला मतदानाचा हक्क बजावू शकतील.

अल्पसंख्याक, स्थलांतरित आणि गरीब बंगाली भाषिक मतदारांचा मतदानाचा हक्क जाणीवपूर्वक हिरावून घेतल्याचा मोठा आरोप टीएमसीने केला आहे. मात्र बोगस मतदार आणि घुसखोरांना हटवण्यासाठी ही प्रक्रिया अत्यंत आवश्यक असल्याचे सांगत भाजपने त्याचे पूर्ण समर्थन केले आहे.

भवानीपूर व्यतिरिक्त इतरही अनेक महत्त्वाच्या मतदारसंघांमध्ये निवडणूक होत आहे. कोलकाता पोर्ट मतदारसंघात फिरहाद हकीम निवडणूक लढवत आहेत. याशिवाय भाटपारा, जगतदल, बॅरकपूर, बनगाव, दमदम, संदेशखाली, राणाघाट उत्तर व दक्षिण, राशबिहारी, जादवपूर आणि बालीगंज या मतदारसंघांचा यात प्रामुख्याने समावेश आहे.

या निवडणुकीची मतमोजणी ४ मे रोजी होणार आहे.