नवी दिल्ली

कांतपुरम ए. पी. अबुबकर मुसलियार हे ९५ वर्षांचे प्रसिद्ध सुन्नी अभ्यासक आहेत आणि त्यांना भारताचे ग्रँड मुफ्ती म्हणूनही मान दिला जातो. महिलांना फक्त घरातच राहिलं पाहिजे, असं धक्कादायक विधान त्यांनी केलं होतं. तसंच महिलांची तुलना सोन्याच्या दागिन्यांशी करत सार्वजनिक ठिकाणी उघडे ठेवल्यास त्यांचं मूल्य पूर्णपणे कमी होतं, असंही ते म्हणाले. त्यांच्या या वक्तव्यावर देशभरातल्या महिलांनी तीव्र आणि संतापजनक प्रतिक्रिया दिल्यात.

Textbook definition of ugly, regressive, patriarchal bullshit. pic.twitter.com/WBCMjKW6e4

— Arfa Khanum Sherwani (@khanumarfa) August 31, 2026

त्यांची संस्था 'समस्थ केरळ जेम-इय्याथुल उलमा'ने नुकतंच वादग्रस्त परिपत्रक काढलं होतं. महिलांनी सार्वजनिक मंचांपासून पूर्णपणे दूर राहिलं पाहिजे, असं या परिपत्रकात स्पष्टपणे म्हटलं होतं. यावर अनेक राजकीय महिला नेत्यांनी कडक टीका केली होती. या घटनेच्या काही दिवसांनंतरच आता ग्रँड मुफ्ती यांनी हे वादग्रस्त विधान केलंय.

कांतपुरम ए. पी. अबुबकर मुसलियार यांना उच्च दर्जाचे इस्लामिक अभ्यासक मानलं जातं. 'ऑल-इंडिया सुन्नी जमिय्याथुल उलमा' आणि 'समस्थ केरळ जेम-इय्याथुल उलमा' या दोन्ही महत्त्वाच्या संस्थांचे ते सरचिटणीस आहेत. याच वर्षाच्या सुरुवातीला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही त्यांना अतिथी म्हणून मान दिला होता.

कोची इथे झालेल्या एका धार्मिक कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी हे धक्कादायक विधान केलं. एका इस्लामिक परिषदेत बोलताना अहमद म्हणाले, "अशा प्रकारे महिलांना सार्वजनिक मंचांवर आणल्याने विनाश होतो, हीच गोष्ट ओळखून इस्लामने महिलांसाठी पडदा पद्धत अनिवार्य केलीय. नेकलेसचं सौंदर्य सुरक्षित ठेवायचं असल्यास त्याला एका डब्यातच सुरक्षितपणे ठेवलं पाहिजे."

I am angry. I am hurt. And I am exhausted by Muslim men speaking about Muslim women as though our lives belong to them.

I am a Muslim woman. My faith is mine too. My conscience is mine. My choices are mine. I live in India, and the Constitution gives me the right to practise my… pic.twitter.com/vTHNB6Cdxh

— Amana Begam Ansari (@Amana_Ansari) August 31, 2026

कुराणातल्या महत्त्वाच्या आयतचा संदर्भ देत त्यांनी मोठं विधान केलं, असं सांगितलं जातं. "महिलांनी कायम आपल्या घरातच राहिलं पाहिजे. त्यांनी सार्वजनिक जीवनात अजिबात प्रवेश करू नये. पवित्र कुराणही अगदी हेच सांगतं," असं ते म्हणाले. गेल्या शंभर वर्षांपासून सर्व इस्लामिक अभ्यासकांनी नेमकं हेच विचार शिकवलेत, असा दावा त्यांनी केला.

"आम्ही धर्माचा सखोल अभ्यास केलाय. म्हणूनच या सर्व गोष्टी सांगणं हे आमचं कर्तव्य आहे. आम्ही ते नक्कीच सांगू," असं ते स्पष्टपणे म्हणाले.

पत्रकार आणि प्रसिद्ध मुस्लिम डिजिटल कंटेंट क्रिएटर आरफा खानम शेरवानी यांनी या वक्तव्याचा कडक शब्दांत समाचार घेतला. हा कुरूप, प्रतिगामी आणि पितृसत्ताक मूर्खपणा असल्याची सडकून टीका त्यांनी केली. मुस्लिम प्रश्नांवर कायम लेखन करणाऱ्या आमना अन्सारी या प्रसिद्ध स्तंभलेखिकेनेही या प्रमुख धर्मगुरूवर कडक शब्दांत ताशेरे ओढले.

कंटेंट क्रिएटर रसीना नौशाद यांनी महिलांची भूमिका केवळ घरापुरती मर्यादित ठेवण्याच्या या चुकीच्या कल्पनेला विरोध केला. "महिलांनी कायम घरीच राहावं, मुलांना जन्म द्यावा आणि केवळ स्वयंपाक करावा, असा त्यांचा चुकीचा विश्वास आहे," असं त्या म्हणाल्या.

याच वादाला वेगळं वळण देत त्यांनी प्रश्न विचारला. महिलांनी सार्वजनिक ठिकाणी यायला विरोध करणाऱ्या पुरुषांनी स्वतःच घरात बसण्याचा गंभीरपणे विचार करावा, असा सल्ला त्यांनी दिला. "महिलांनी बाहेर जाऊ नये, असा विचार करणाऱ्यांनो, तुम्हीच स्वतः तालिबानमध्ये का जात नाही? तुम्ही केरळला तालिबान बनवण्याचा प्रयत्न का करताय?" असा रोखठोक सवाल त्यांनी विचारला.

नाधिया खादर या दुसऱ्या प्रसिद्ध कंटेंट क्रिएटरनेही प्रश्न उपस्थित केला. महिलांनी कायम घरीच राहावं, असा आग्रह धरणारे लोक त्यांना आर्थिक मदत द्यायला पूर्णपणे तयार आहेत का, असा थेट सवाल तिने विचारला.

अशा निर्बंधांमुळे महिलांना आणि विशेषतः सामान्य कुटुंबातल्या महिलांना आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागू शकतो, ही महत्त्वाची गोष्ट तिने सर्वांच्या निदर्शनास आणून दिली. "तुम्ही धर्मगुरू म्हणून केवळ धर्माच्या आधारावर अशी विधानं करत असल्यास तुम्हाला या प्रश्नावर योग्य तोडगाही काढावाच लागेल," असं ती ठामपणे म्हणाली.

महिलांना त्यांच्या मूलभूत वैयक्तिक आणि कौटुंबिक गरजांसाठीही पैशांची गरज भासू शकते, याकडे नाधियाने लक्ष वेधलं. "एखाद्या महिलेला तिच्या आईसाठी बुरखा विकत घ्यायचा असल्यास तिला स्वतःच्या पतीकडे पैशांची मागणी करावी लागते. त्याने तिला पैसे द्यायला पूर्णपणे नकार दिल्यास तिने काय करावं? मी तुमच्यासारख्या श्रीमंत कुटुंबातल्या महिलांबद्दल अजिबात बोलत नाहीये. मी केरळमधल्या सर्वसामान्य मुस्लिम कुटुंबांबद्दल बोलतेय," असं तिने स्पष्टपणे सांगितलं.

लेखिका आणि कंटेंट क्रिएटर शिमना झीनत यांनीही या वादग्रस्त वक्तव्यावर कडक टीका केली. इतिहासात इस्लामने महिलांना नेहमीच महत्त्वाचं स्थान दिलंय. पण हे विधान त्या महान परंपरेच्या पूर्णपणे विरुद्ध आहे, असा युक्तिवाद त्यांनी केला.

"महिलांना सर्व सांस्कृतिक आणि राजकीय चर्चांपासून पूर्णपणे दूर ठेवणं, त्यांच्या विचारांना वाईट पद्धतीने छाटणं आणि त्यांना केवळ मुलं जन्माला घालणारी यंत्रं म्हणून दाखवणं. यातून धार्मिक धर्मगुरू नेमका कोणता संदेश देताहेत, हे समजणं कठीण आहे," असं त्यांनी फेसबुकवर स्पष्टपणे लिहिलं.

"प्रेषितांच्या काळात इस्लामने पेटवलेल्या ज्ञानाच्या प्रकाशाच्या या चुकीच्या आणि विपरीत गोष्टी आहेत," असा युक्तिवाद त्यांनी केला. चित्रपट निर्मात्या आयशा सुलताना यांनी स्वतः ऐतिहासिक प्रश्नासह याला रोखठोक उत्तर दिलं. "जमालच्या लढाईचं नेतृत्व नेमकं कोणी केलं होतं?" असा सवाल त्यांनी विचारला.

६५६ इसवी सनमध्ये जमालची लढाई लढली गेली. यात सुरुवातीच्या इस्लामिक काळातल्या अनेक प्रमुख व्यक्तींचा समावेश होता. प्रेषित मुहम्मद यांच्या विधवा पत्नी आयशा बिंत अबू बकर यासुद्धा या लढाईतल्या प्रमुख व्यक्तींपैकी होत्या.

काँग्रेसचे खासदार इम्रान मसूद यांनी मनोरंजक गोष्ट सांगितलीय. भारताचे ग्रँड मुफ्ती शेख अबुबकर अहमद हे अजिबात इस्लामिक विद्वान नाहीयेत आणि त्यांना इस्लामचं कसलही ज्ञान नाहीये. ते भारताच्या ग्रँड मुफ्ती यांना "सरकारी एजंट" म्हणतात. काँग्रेस खासदाराच्या या वक्तव्याशी केरळमधले मुस्लिम सहमत आहेत का, हा प्रश्न आहे.

हा वाद केवळ सोशल मीडियापुरता अजिबात मर्यादित राहिलेला नाही. केरळमधल्या अनेक राजकीय नेत्यांनीही कांतपुरम यांच्या या वादग्रस्त वक्तव्यावर कडक टीका केलीय आणि याला पूर्णपणे महिलाविरोधी ठरवलंय. महिलांनी कायम सार्वजनिक जीवनापासून दूर राहावं, हा कांतपुरम यांचा (शेख अबुबकर अहमद) विचार केरळचे गृहमंत्री रमेश चेन्निथला यांनी पूर्णपणे फेटाळून लावला. महिलांना प्रत्येक क्षेत्रात सक्रियपणे सहभागी होण्याचा अधिकार आहे, असं ते ठामपणे म्हणाले.