धर्म मानवतेपेक्षा मोठा आहे का? सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेल्या एका हृदयस्पर्शी व्हिडिओमुळे हा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला आहे. या व्हिडिओमध्ये एक मुस्लीम तरुण मुस्लिमांचे पवित्र तीर्थस्थळ असलेल्या मक्केत आपल्या हिंदू पालकांसाठी प्रार्थना करताना दिसत आहे.
या तरुणाची ओळख फिरोज हिंदुस्तानी अशी पटली आहे. हा व्हिडिओ उमराह यात्रेदरम्यान मक्केत चित्रित केल्याचे सांगण्यात येत असले तरी, अद्याप याला अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही. मुझम्मिल पॉईंट नावाच्या फेसबुक पेजवरून हा व्हिडिओ शेअर करण्यात आला आहे. या पोस्टमध्ये तरुणाची ओळख, त्याचे मूळ गाव किंवा पार्श्वभूमीबाबत अधिक माहिती दिलेली नाही.
व्हिडिओमध्ये एक तरुण पांढऱ्या रंगाचा फेटा बांधलेला दिसत आहे. त्याच्या मागे मक्केचे पवित्र दृश्य असून तिथे लोक प्रार्थनेत मग्न आहेत. या आध्यात्मिक वातावरणात तो तरुण काळजाला भिडणारे शब्द बोलतो. तो आपले गुरू अनिल कौशिक, अम्मी मंजू कौशिक, बहीण छाया कौशिक आणि धाकटा भाऊ यांचे नाव घेऊन त्यांच्यासाठी प्रार्थना करतो. अल्लाने त्यांना नेहमी सुखी ठेवावे आणि त्यांच्या आयुष्यावर आशीर्वाद द्यावा, अशी विनंती तो करतो.
या तरुणाच्या बोलण्यातील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे, त्याने उल्लेख केलेले कुटुंब ब्राह्मण असल्याचे सांगितले जाते. या कुटुंबाने आपला स्वतःच्या मुलाप्रमाणे सांभाळ केला आणि कधीही कशाची कमतरता भासू दिली नाही, असे तो सांगतो. "ब्राह्मणांच्या रक्तातच करुणा असते आणि सर्व ब्राह्मण कुटुंबे दयाळू आणि चांगली असतात," असे तो पुढे म्हणतो.
व्हिडिओवर असलेल्या 'कट्टर हिंदू पालकांनी वाढवलेला मुस्लीम मुलगा' या मजकुरामुळे ही कथा अधिक संवेदनशील आणि चर्चेचा विषय ठरली आहे. माणुसकी आणि नाती कोणत्याही धार्मिक ओळखीच्या पलीकडे जाऊ शकतात, असा खंबीर संदेश या विधानातून मिळतो.
मात्र, या व्हिडिओच्या सत्यतेबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. हा व्हिडिओ खरा आहे की यामध्ये डिजिटल फेरफार करण्यात आला आहे, हा सर्वात मोठा प्रश्न आहे. हा व्हिडिओ अनेक प्रश्नांची उत्तरे देत नसला तरी, एक प्रभावी संदेश देण्यात यशस्वी ठरतो. माणुसकी, आपुलकी आणि नाती नेहमीच रक्ताच्या किंवा धर्माच्या बंधनात अडकलेली नसतात, हेच यातून स्पष्ट होते.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा व्हिडिओंमुळे समाजात सकारात्मकतेचा संदेश पसरतो. विशेषतः धर्म आणि ओळखीच्या नावावर विभागणीची चर्चा होत असलेल्या काळात हे महत्त्वाचे आहे. खरी ओळख धर्म किंवा जातीमध्ये नसून माणुसकीमध्ये असते, याचा विचार करायला हा व्हिडिओ भाग पाडतो. सोशल मीडियावर हा व्हिडिओ वेगाने व्हायरल होत असून लोक वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून याकडे पाहत आहेत.