वॉशिंग्टन 

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला अत्यंत कडक शब्दांत इशारा दिला आहे. जर इराणने त्यांच्या हत्येचा प्रयत्न केला, तर अमेरिकन लष्कर इराणचा अशा प्रकारे विनाश करेल जो त्यांनी यापूर्वी कधीही पाहिला नसेल, असे ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. ट्रम्प यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून ही आक्रमक प्रतिक्रिया दिली आहे. इराणकडून त्यांना जीवे मारण्याच्या धमक्या मिळत असल्याचा दावा केल्यानंतर ही खळबळ उडाली आहे.

काय आहे परिस्थिती?

इराणचे सर्वोच्च नेते आयातुल्ला अली खामेनी यांच्या निधनानंतर, त्यांचा मुलगा आणि इराणचे नवीन सर्वोच्च नेते मोजतबा खामेनी यांनी वडिलांच्या मृत्यूचा बदला घेण्याचा पुनरुच्चार केला आहे. इराणमधील काही कट्टरपंथी गटांकडून ट्रम्प आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांना लक्ष्य करण्याच्या धमक्या दिल्या जात असल्याचे वृत्त आहे. इस्रायलनेही अमेरिकेला इराणच्या नवीन कटांची माहिती दिल्याचे समजते. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी 'आमच्यावर हल्ला केल्यास इराणच्या १००० क्षेपणास्त्रांचा नायनाट केला जाईल' असा इशारा दिला आहे.

घटनात्मक प्रक्रिया काय?

ट्रम्प यांनी जरी लष्कराला 'सज्ज' राहण्याचे आदेश दिल्याचे म्हटले असले, तरी अमेरिकन कायद्यानुसार राष्ट्राध्यक्षांच्या निधनानंतर सत्तेचे हस्तांतरण २५ व्या घटनादुरुस्तीनुसार उपराष्ट्रपती जे. डी. व्हॅन्स यांच्याकडे होईल. त्यामुळे, अशा परिस्थितीत लष्करी कारवाईचा अंतिम निर्णय हा व्हॅन्स यांचाच असेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

दरम्यान, जो बायडेन यांच्या प्रशासनाच्या काळातही इराणच्या इशाऱ्यांबाबत अमेरिकेने कडक भूमिका घेतली होती. इराणने ट्रम्प किंवा इतर अमेरिकन नेत्यांना लक्ष्य करणे म्हणजे 'युद्धासारखे कृत्य' मानले जाईल, असे बायडेन प्रशासनाने यापूर्वीच स्पष्ट केले होते. सध्या अमेरिका आणि इराणमधील वाढता तणाव जागतिक राजकारणासाठी अत्यंत चिंतेची बाब ठरत आहे.