भारताचा उल्लेख जागतिक शक्ती आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा उल्लेख वैयक्तिक मित्र असा करत इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी रविवारी एका नव्या धोरणात्मक आराखड्यावर भाष्य केले. या प्रदेशात आणि आजूबाजूला असलेल्या युतींच्या षटकोनात भारताचा समावेश असेल, असे व्हिजन नेतन्याहू यांनी मांडले आहे.
साप्ताहिक मंत्रिमंडळ बैठकीच्या सुरुवातीला नेतन्याहू म्हणाले, "या आठवड्यात इस्रायल आणि जागतिक शक्ती असलेला भारत, तसेच मी स्वतः आणि भारताचे नेते पंतप्रधान मोदी यांच्यात गेल्या काही वर्षांत निर्माण झालेल्या विशेष संबंधांची प्रचिती येईल."
इस्रायलचे पंतप्रधान पुढे म्हणाले, "आम्ही वैयक्तिक मित्र आहोत; आमचे वारंवार फोनवर बोलणे होते आणि आम्ही एकमेकांच्या देशांना भेटी देतो. मी भारताला भेट दिली आहे आणि मोदींनी येथे भेट दिली आहे." २०१७ मध्ये समुद्रात अनवाणी चालणाऱ्या दोन्ही नेत्यांच्या ज्या फोटोंनी ब्रोमान्सची चर्चा जगभरात घडवून आणली होती, त्याचा संदर्भ देत ते म्हणाले, "आम्ही भूमध्य समुद्राच्या पाण्यात एकत्र चाललो होतो. त्यानंतर भूमध्य, गंगा आणि जॉर्डन नद्यांमधून बरेच पाणी वाहून गेले आहे, मात्र जॉर्डनमध्ये ते थोडे कमी आहे."
पंतप्रधान मोदी २५ ते २६ फेब्रुवारी दरम्यान दोन दिवसांच्या इस्रायल दौऱ्यावर येणार आहेत. जुलै २०१७ मधील त्यांच्या ऐतिहासिक भेटीनंतरचा हा दुसरा दौरा असून कोणत्याही भारतीय पंतप्रधानांची ज्यू राष्ट्राला झालेली ती पहिलीच भेट होती. नेतन्याहू यांनी त्यानंतर काही महिन्यांनी २०१८ मध्ये भारताला भेट दिली होती. तेव्हापासून दोन्ही नेते सतत संपर्कात असून अनेकदा फोनवर चर्चा करतात.
इस्रायली नेत्यांनी यावर भर दिला की, "काहीही झाले तरी एक गोष्ट घडली आहे, ती म्हणजे या नात्याची वीण अधिक घट्ट झाली आहे. आमच्या सरकारांमधील आणि देशांमधील सहकार्य बळकट करण्यासाठी आम्ही अनेक निर्णयांद्वारे हे नाते अधिक दृढ करू शकू, यासाठीच ते येथे येत आहेत." यामध्ये आर्थिक, राजनैतिक आणि सुरक्षा सहकार्याचा समावेश असल्याचे त्यांनी सांगितले.
आपल्या राजनैतिक व्हिजनबद्दल बोलताना नेतन्याहू म्हणाले, "आम्ही मध्य पूर्वेच्या आसपास किंवा त्यामध्ये युतीची एक संपूर्ण प्रणाली, म्हणजेच युतीचा एक हेक्सागॉन (षटकोन) तयार करू." ते पुढे म्हणाले, "यात भारत, अरब राष्ट्रे, आफ्रिकन राष्ट्रे, भूमध्यसागरीय राष्ट्रे (ग्रीस आणि सायप्रस) आणि आशियातील काही राष्ट्रांचा समावेश आहे. सध्या मी त्यांचा तपशील देणार नाही, मात्र मी हे सर्व एका संघटित पद्धतीने मांडेन." हे वर्णन प्रामुख्याने 'आयएमईसी' (IMEC - भारत-मध्य पूर्व-युरोप आर्थिक कॉरिडॉर) च्या व्हिजनशी मिळतेजुळते आहे, ज्याचा उद्देश कनेक्टिव्हिटी वाढवून आर्थिक विकासाला चालना देणे हा आहे.
नेतन्याहू यांनी मात्र याकडे केवळ आर्थिक युती म्हणून न पाहता एक राजनैतिक धुरी (डिप्लोमॅटिक ॲक्सिस) म्हणून पाहिले आहे. ते म्हणाले, "येथील उद्देश अशा राष्ट्रांची धुरी तयार करणे आहे, जे कट्टरपंथी गटांविरुद्धची वास्तविकता, आव्हाने आणि उद्दिष्टे एकाच दृष्टीकोनातून पाहतात. यामध्ये कट्टरपंथी शिया गट, ज्यावर आम्ही मोठा प्रहार केला आहे आणि उदयोन्मुख कट्टरपंथी सुन्नी गट यांचा समावेश आहे." या सर्व राष्ट्रांची विचारधारा समान असून आमच्या सहकार्यातून मोठे निकाल मिळू शकतात आणि नक्कीच आमची लवचिकता व भविष्य सुरक्षित होऊ शकते, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
मोदींच्या दौऱ्याचा तपशील देताना इस्रायली नेत्यांनी सांगितले की, मोदी बुधवारी येतील, जेरुसलेममध्ये एका नाविन्यपूर्ण कार्यक्रमाचे आयोजन करतील आणि माझ्यासोबत 'याद वाशेम'ला भेट देतील. "मी सहकार्याचा आणखी एक विशेष मुद्दा नमूद करतो: आम्ही हाय-टेक, एआय AI आणि क्वांटम कॉम्प्युटिंगमधील सहकार्याला प्रोत्साहन देऊ," असे त्यांनी नमूद केले. एआय आणि क्वांटम हे केवळ भविष्य नसून ते वर्तमान आहे, असे सांगत त्यांनी या क्षेत्रांत जगातील आघाडीच्या राष्ट्रांमध्ये राहण्याची इच्छा व्यक्त केली.
या भेटीत मोदी इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष इसाक हर्झोग यांचीही भेट घेणार आहेत. नेतन्याहू यांनी अनेकदा मोदी आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांसारख्या जागतिक नेत्यांशी असलेल्या आपल्या जवळच्या वैयक्तिक संबंधांचे दर्शन घडवले आहे. जागतिक पटलावर इतर कोणत्याही इस्रायली नेत्याची आपल्याइतकी उंची नाही, हे दाखवण्यासाठी त्यांच्या निवडणूक प्रचाराचा हा एक महत्त्वाचा भाग राहिला आहे.
.jpeg)
