पॅलेस्टाइनमधील युद्ध संपवण्यासाठी आणि गाझामध्ये शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी (१५ जानेवारी २०२६) एका मोठ्या योजनेची घोषणा केली. ट्रम्प यांनी गाझासाठी 'बोर्ड ऑफ पीस' (शांतता मंडळ) स्थापन केले आहे. अमेरिकेच्या पाठिंब्याने सुरू असलेल्या शांतता योजनेचा हा दुसरा टप्पा असून, त्यातील हा सर्वात महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे.
ट्रम्प यांनी आपल्या 'ट्रुथ सोशल' या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून या मंडळाची घोषणा केली. "बोर्ड ऑफ पीसची स्थापना झाली आहे, हे जाहीर करताना मला अत्यंत सन्मान वाटत आहे," असे त्यांनी आपल्या पोस्टमध्ये म्हटले आहे. या मंडळाचे सदस्य कोण असतील, याची नावे लवकरच जाहीर करण्यात येतील. या मंडळाचे महत्त्व सांगताना ट्रम्प म्हणाले, "मी खात्रीने सांगू शकतो की, हे आजवरच्या कोणत्याही काळातील आणि ठिकाणचे सर्वात महान आणि प्रतिष्ठित मंडळ आहे.".
ट्रम्प स्वतः अध्यक्ष राहण्याची शक्यता
काही काळापूर्वीच १५ (पंधरा) सदस्यांच्या पॅलेस्टिनी 'टेक्नोक्रॅटिक कमिटी'ची (तांत्रिक समिती) घोषणा करण्यात आली होती. ही समिती युद्धानंतरच्या गाझामधील दैनंदिन प्रशासनाचे कामकाज पाहणार आहे. आता ही समिती ट्रम्प यांच्या 'शांतता मंडळा'च्या देखरेखीखाली काम करेल. विशेष म्हणजे, खुद्द डोनाल्ड ट्रम्प या मंडळाचे अध्यक्षपद स्वीकारण्याची दाट शक्यता आहे.
आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा दल तैनात करणार
या शांतता योजनेमध्ये 'आंतरराष्ट्रीय स्थिरीकरण दला'च्या (International Stabilisation Force) तैनातीचाही समावेश आहे. हे दल गाझाची सुरक्षा सुनिश्चित करेल आणि तपासणी केलेल्या पॅलेस्टिनी पोलीस तुकड्यांना प्रशिक्षण देण्यासाठी मदत करेल.
हमासची सावध प्रतिक्रिया
हमासचे वरिष्ठ नेते बासेम नईम यांनी गुरुवारी (१५ जानेवारी २०२६) यावर प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले, "आता चेंडू मध्यस्थ, हमीदार असलेली अमेरिका आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाच्या कोर्टात आहे. त्यांनी या समितीला अधिकार देऊन सक्षम करावे.".
युद्धबंदीनंतरही ४५१ लोकांचा मृत्यू?
अमेरिकेचा पाठिंबा असलेली ही गाझा शांतता योजना १० ऑक्टोबर रोजी अंमलात आली होती. यामुळे हमासच्या ताब्यातील ओलीस नागरिकांची सुटका आणि गाझामधील लढाई थांबवण्यास मदत झाली होती. आता या योजनेचा दुसरा टप्पा सुरू झाला आहे. मात्र, हमासच्या नियंत्रणाखालील गाझा आरोग्य मंत्रालयाने दावा केला आहे की, युद्धबंदी लागू झाल्यानंतरही इस्रायली सैन्याने केलेल्या कारवाईत ४५१ लोकांना जीव गमवावा लागला आहे.
इस्रायल सैन्य माघारीचा तिढा कायम
पॅलेस्टिनी लोकांसाठी गाझा पट्टीतून इस्रायलने आपले सैन्य पूर्णपणे माघारी घेणे हा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा आहे. शांतता योजनेच्या आराखड्यात याचा उल्लेख असला तरी, सैन्य कधी माघारी घेणार याचे सविस्तर वेळापत्रक अद्याप जाहीर करण्यात आलेले नाही. दुसरीकडे, हमासने स्वतःला पूर्णपणे निशस्त्र करण्यास नकार दिला आहे, जी इस्रायलची प्रमुख अट आहे. त्यामुळे हा तिढा अद्याप सुटलेला नाही.