अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिलेल्या इशाऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर, वॉशिंग्टन, इराण आणि प्रादेशिक मध्यस्थांमध्ये ४५ दिवसांच्या संभाव्य युद्धबंदीवर चर्चा सुरू असल्याचे एका अहवालात म्हटले आहे. या चर्चेतून युद्धाचा कायमस्वरूपी अंत होऊ शकतो. अॅक्सिओसच्या अहवालानुसार, अमेरिका, इस्रायल आणि प्रादेशिक स्त्रोतांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पुढील ४८ तासांत अंशतः कराराची शक्यता कमी आहे. ट्रम्प यांनी हॉर्मुझची सामुद्रधुनी न उघडल्यास इराणच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्याची धमकी दिली असून ही मुदत लवकरच संपणार आहे.
या वाटाघाटींमध्ये पाकिस्तान, तुर्की आणि इजिप्तचे मध्यस्थ सहभागी आहेत. ट्रम्प यांचे दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्यात संदेशांद्वारे संवाद सुरू आहे. हा करार झाल्यास तो दोन टप्प्यांत असेल. पहिल्या टप्प्यात ४५ दिवसांची युद्धबंदी असेल आणि त्या काळात युद्धाचा कायमस्वरूपी शेवट करण्यासाठी मध्यस्थी केली जाईल. दुसऱ्या टप्प्यात २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका-इस्रायलच्या इराणवरील हल्ल्याने आणि त्यानंतरच्या प्रत्युत्तराने सुरू झालेले युद्ध संपवण्यावर एकमत होणे अपेक्षित आहे.
या संदर्भात ट्रम्प यांनी सांगितले की, अमेरिकेची इराणसोबत सखोल चर्चा सुरू असून मंगळवारच्या मुदतीपूर्वी करार होण्याची शक्यता आहे. "चांगली संधी आहे, पण जर त्यांनी करार केला नाही, तर मी तिथले सर्व काही उडवून देईन," असे ते म्हणाले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष युद्धबंदीच्या कराराला शेवटची संधी देऊ इच्छित असले तरी, इराणवर मोठ्या प्रमाणावर बॉम्बफेक करण्याची लष्करी योजना तयार असून ती सध्या राखून ठेवली आहे.
ट्रम्प प्रशासनाने गेल्या काही दिवसांत इराणला दिलेले अनेक प्रस्ताव अद्याप स्वीकारले गेलेले नाहीत. हॉर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे उघडणे आणि इराणच्या युरेनियम साठ्यावर उपाय शोधणे हाच अंतिम कराराचा एकमेव परिणाम असू शकतो. यामध्ये युरेनियमची तीव्रता कमी करणे किंवा तो साठा देशाबाहेर हलवणे याचा समावेश आहे. या मुख्य अटींची अंमलबजावणी करण्यासाठी विश्वासाचे वातावरण निर्माण करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
इराणी अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, मध्यस्थांना गझा किंवा लेबनॉनसारखी परिस्थिती नको आहे. तिथे कागदावर युद्धबंदी असली तरी अमेरिका आणि इस्रायल जेव्हा हवे तेव्हा पुन्हा हल्ले करतात. ट्रम्प यांनी २६ मार्च रोजी दिलेली १० दिवसांची मुदत पाळली नाही, तर इराणचे वीज प्रकल्प, पूल आणि पाणी सुविधा यांसारख्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्याची धमकी एका शिवराळ सोशल मीडिया पोस्टद्वारे दिली होती. त्यानंतर त्यांनी ही मुदत मंगळवारी पूर्व प्रमाणवेळेनुसार रात्री ८ वाजेपर्यंत वाढवली.
तेहरानवर "नरक" कोसळण्याची धमकी देतानाच त्यांनी इराणच्या आतून एका वैमानिकाची सुटका करणाऱ्या अमेरिकन विशेष दलाचे कौतुक केले. अणुबॉम्ब निर्मितीचा कार्यक्रम, बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा साठा आणि प्रादेशिक सशस्त्र गटांना दिलेला पाठिंबा यांपासून धोका असल्याचे सांगत अमेरिका आणि इस्रायलने पाच आठवड्यांपासून इराणवर क्षेपणास्त्रे आणि हवाई हल्ले केले आहेत.
तेहरानने शत्रुत्व संपवण्याची मागणी केली असून संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बाकर कालीबाफ यांनी ट्रम्प यांच्या धमक्यांचा निषेध केला आहे. ट्रम्प यांची दिशाभूल इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू करत असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. "तुमच्या बेजबाबदार हालचाली अमेरिकेला प्रत्येक कुटुंबासाठी जिवंत नरकात ढकलत आहेत. तुम्ही नेतन्याहूंच्या आदेशांचे पालन करण्याचा आग्रह धरत असल्याने आमचा संपूर्ण प्रदेश जळून खाक होईल," अशी पोस्ट त्यांनी रविवारी X वर केली.
हल्ले सोसूनही इराणने आखाती देशांच्या ऊर्जा सुविधांवरील हल्ले वाढवले आहेत. कुवेत, बहारिन आणि संयुक्त अरब अमिरातीमधील पेट्रोकेमिकल प्रकल्पांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले करण्यात आले आहेत. रिव्होल्युशनरी गार्ड्सनी रविवारी दुबईच्या जेबेल अली बंदरात इस्रायलशी संबंधित एका जहाजाला लक्ष्य केल्याचे सांगितले. कुवेतमध्ये ड्रोनमुळे पेट्रोकेमिकल प्रकल्पांना आग लागली असून मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे. या युद्धात आतापर्यंत हजारो लोकांचा मृत्यू झाला असून मृतांमध्ये प्रामुख्याने इराण आणि लेबनॉनमधील नागरिकांचा समावेश आहे.
.jpeg)
