३९ दिवसांचा संघर्षानंतर मंगळवारी रात्री अमेरिका आणि इराणमध्ये दोन आठवड्यांच्या युद्धबंदीवर शिक्कामोर्तब झाले. तेहरानने मांडलेल्या १० कलमी प्रस्तावावर चर्चा करण्याचा निर्णय दोन्ही बाजूंनी घेतला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 'ट्रुथ सोशल' या आपल्या प्लॅटफॉर्मवरून या युद्धबंदीची घोषणा केली. जगातील २० टक्के तेल पुरवठा वाहून नेणारी हॉर्मुझची सामुद्रधुनी इराणच्याच नियंत्रणाखाली ठेवून ती तातडीने खुली करण्याचा प्रस्ताव आपण स्वीकारला असल्याचे ट्रम्प यांनी सांगितले.
जागतिक शांततेसाठी हा मोठा दिवस असल्याचे सांगत ट्रम्प म्हणाले, "इराणला हे घडवून आणायचे आहे, त्यांना आता हे पुरे झाले आहे! तसेच इतर सर्वांनाही हेच हवे आहे!" अमेरिकेचे संयुक्त राज्य हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी मदत करेल. तेथे अनेक सकारात्मक गोष्टी घडतील आणि मोठा पैसा उभा राहील. इराण आता पुनर्बांधणीची प्रक्रिया सुरू करू शकतो. सर्व काही सुरळीत पार पडेल याची खात्री करण्यासाठी आम्ही सर्व प्रकारचा पुरवठा घेऊन तिथे हजर राहू. जसा अमेरिका सध्या सुवर्णकाळ अनुभवत आहे, तसाच हा मध्यपूर्वेचा सुवर्णकाळ ठरू शकतो, असा विश्वास ट्रम्प यांनी व्यक्त केला.
इराणला अश्मयुगात ढकलण्याची धमकी देणारे ट्रम्प आता सुवर्णकाळाच्या गप्पा मारत आहेत
युद्धबंदीच्या चर्चेपूर्वी ट्रम्प इराणचे वीज प्रकल्प आणि पूल उडवण्याच्या धमक्या देत होते. १ एप्रिल रोजी दिलेल्या भाषणात त्यांनी इराणला "अश्मयुगाची" कडक चेतावणी दिली होती. "पुढील दोन ते तीन आठवड्यांत आम्ही त्यांना पुन्हा अश्मयुगात घेऊन जाऊ, ते तिथेच राहण्याच्या लायकीचे आहेत," असे ते म्हणाले होते. तसेच अमेरिकन सैन्य रणांगणावरील सर्व उद्दिष्टे लवकरच पूर्ण करेल आणि कोणताही करार न झाल्यास इराणच्या विद्युत पायाभूत सुविधांना लक्ष्य केले जाईल, असेही त्यांनी ठणकावून सांगितले होते.
इराणदेखील गप्प बसणाऱ्यांपैकी नाही. अमेरिकेला कायमस्वरूपी अपमान, पश्चात्ताप आणि शरणागती पत्करावी लागेपर्यंत मध्यपूर्वेतील युद्ध सुरूच राहील, असा इशारा इराणने दिला होता. इराणच्या खातम अल-अंबिया मध्यवर्ती मुख्यालयाचे प्रवक्ते इब्राहिम झोलफाघरी यांनी एका निवेदनात म्हटले की, "आमच्या लष्करी शक्तीबद्दल तुमची माहिती अपूर्ण आहे. तुम्हाला आमच्या अफाट धोरणात्मक क्षमतेबद्दल काहीही माहिती नाही." इराणने अमेरिकेला अधिक विनाशकारी हल्ल्यांसाठी तयार राहण्यास सांगितले होते.
इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या एरोस्पेस फोर्सचे कमांडर ब्रिगेडियर जनरल सय्यद मजीद मुसावी यांनीही वॉशिंग्टनला चोख प्रत्युत्तर दिले होते. अमेरिकेने आपल्या सैनिकांना कबरीत नेण्याची तयारी ठेवावी, असे ते म्हणाले होते. "तुम्ही तुमच्या सैनिकांना कबरीत घेऊन जात आहात, इराणला नाही. इराणला अश्मयुगात नेण्याचे तुमचे स्वप्न आहे, पण हॉलिवूडच्या भ्रमामुळे तुमची मते कलुषित झाली आहेत. केवळ २५० वर्षांचा इतिहास असलेले तुम्ही ६,००० वर्षांहून अधिक जुन्या संस्कृतीला धमकी देत आहात," असे त्यांनी अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पेट हेगसेथ यांच्या पोस्टला उत्तर देताना 'X' वर लिहिले होते.
इराणचा १० कलमी युद्धबंदी प्रस्तावाला अमेरिकेने व्यवहार्य मानले आहे:
१. अनाक्रमण करार
२. हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणचे नियंत्रण कायम राहणे
३. युरेनियम समृद्धीकरणाला मान्यता
४. सर्व प्राथमिक निर्बंध उठवणे
५. सर्व दुय्यम निर्बंध उठवणे
६. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचे सर्व ठराव रद्द करणे
७. आयएईए (IAEA) बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्सचे सर्व ठराव रद्द करणे
८. इराणला नुकसानभरपाई देणे
९. प्रदेशातून अमेरिकन लढाऊ सैन्य मागे घेणे
१०. लेबनॉनमधील 'इस्लामिक रेझिस्टन्स'सह सर्व आघाड्यांवरील युद्ध थांबवणे
दोन आठवड्यांच्या युद्धबंदीवर अमेरिका विरुद्ध इराण
अमेरिका या युद्धबंदीकडे आपला विजय म्हणून पाहत आहे. युद्धबंदीच्या घोषणेनंतर लगेचच एएफपीला (AFP) दिलेल्या टेलिफोन मुलाखतीत ट्रम्प म्हणाले, "हा पूर्ण आणि संपूर्ण विजय आहे. १०० टक्के. यात शंकाच नाही." इराणनेही या युद्धबंदीवर आपला दावा ठोकला आहे, पण हे युद्धाचे शेवट नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
इराणचे सर्वोच्च नेते मोजताबा खमेनेई यांनी सरकारी प्रसारमाध्यमावर (IRIB) सांगितले की, "हे युद्धाचे अंत नाही, परंतु सर्व लष्करी शाखांनी सर्वोच्च नेत्यांच्या आदेशाचे पालन करावे आणि गोळीबार थांबवावा." इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेनेही हे युद्ध संपले नसल्याचा पुनरुच्चार केला आणि म्हटले की, "आमची बोटे अजूनही ट्रिगरवर आहेत. शत्रूने थोडी जरी चूक केली, तर त्याला पूर्ण ताकदीने प्रत्युत्तर दिले जाईल."
.jpg "तजामुल इस्लाम")
.jpeg)
