इस्रायल आणि इराणमधील सुरू असलेला संघर्ष आता केवळ जमिनीवर किंवा हवेत मर्यादित राहिलेला नाही, तर तो समुद्रातही भीषण वळणावर पोहोचला आहे. अमेरिकेच्या नौदलाने गुरुवारी (५ मार्च २०२६) अरबी समुद्रात मोठी लष्करी कारवाई करत इराणची विनाशिका 'आयआरआयएस देना' (IRIS Dena) ही युद्धनौका बुडवली आहे. अमेरिकन पाणबुडीने सोडलेल्या एका टॉरपेडोने या युद्धनौकेला जलसमाधी दिली, ज्यामुळे मध्यपूर्वेतील तणाव आता टोकाला पोहोचला आहे.

अमेरिकन लष्करी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, इराणची ही युद्धनौका श्रीलंकेच्या सागरी क्षेत्राजवळ संशयास्पद हालचाली करत होती. अमेरिकेने आपल्या अण्वस्त्र सज्ज पाणबुडीवरून 'मार्क ४८'   हे अत्याधुनिक टॉरपेडो डागले, ज्याने इराणच्या या विनाशिकेचे दोन तुकडे केले. "आम्ही केवळ स्वसंरक्षणार्थ आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गांच्या सुरक्षेसाठी ही कारवाई केली आहे," असे अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे.

इराणच्या नौदलाला मोठा धक्का

'आयआरआयएस देना' ही इराणच्या नौदलातील एक महत्त्वाची आणि आधुनिक युद्धनौका मानली जात होती. अलीकडेच या नौकेने अनेक आंतरराष्ट्रीय मोहिमांमध्ये सहभाग घेतला होता. ही नौका बुडवल्यामुळे इराणच्या सागरी शक्तीला मोठा तडाखा बसला आहे. इराणने या घटनेचा तीव्र निषेध केला असून, "हा अमेरिकेचा दहशतवादी हल्ला आहे आणि याचा बदला घेतला जाईल," अशी धमकी दिली आहे.

युद्धाचे सावट गडद

इराणने गेल्या काही दिवसांपासून तांबड्या समुद्रात आणि अरबी समुद्रात व्यापारी जहाजांना लक्ष्य केले होते. याला उत्तर म्हणून अमेरिकेने ही थेट कारवाई केल्याचे बोलले जात आहे. आता या घटनेमुळे इराण अमेरिकेच्या तळांवर किंवा इस्रायलवर थेट हल्ले करण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. या भीषण लष्करी कारवाईमुळे जागतिक तेल पुरवठा आणि सागरी व्यापारावरही संकट ओढवले आहे.

भारत या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे, कारण ही घटना भारतीय सागरी सीमेपासून फार दूर नाही. भारताने यापूर्वीच आपल्या नौदलाला हिंदी महासागरात सतर्क राहण्याचे आदेश दिले आहेत.