नवी दिल्ली:
भारत आणि चीन यांच्यातील तणावपूर्ण संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित डोवाल यांनी चीनला अत्यंत स्पष्ट आणि कडक शब्दांत एक महत्त्वाचा संदेश दिला आहे. दोन्ही देशांमधील संबंध स्थिर आणि सामान्य करायचे असतील, तर त्यांच्यात सखोल विश्वास निर्माण होणे गरजेचे आहे आणि हा विश्वास केवळ सीमेवरील शांततेतूनच येऊ शकतो, अशी ठाम भूमिका अजित डोवाल यांनी मांडली आहे.
एका महत्त्वाच्या उच्चस्तरीय बैठकीत अजित डोवाल यांनी चीनच्या वांग यी या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत चर्चा करताना भारताची बाजू प्रभावीपणे मांडली. प्रत्यक्ष ताबा रेषेवर (LAC) शांतता आणि स्थैर्य असेल, तरच दोन देशांमधील राजकीय आणि आर्थिक संबंध सुरळीत होऊ शकतात, हे भारताने पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे. डोवाल यांनी यावेळी स्पष्ट केले की, “सीमेवरील तणाव कमी करणे आणि दोन्ही देशांच्या सैन्यांनी आपापल्या मूळ जागी परतणे ही सद्यस्थितीतील सर्वात मोठी गरज आहे. जोपर्यंत सीमाभागात पूर्णपणे शांतता आणि पूर्वस्थिती प्रस्थापित होत नाही, तोपर्यंत द्विपक्षीय संबंध पूर्वपदावर येणे केवळ अशक्य आहे.”
या बैठकीदरम्यान भारताची अधिकृत आणि कठोर भूमिका मांडताना अजित डोवाल यांनी एका महत्त्वाच्या मुद्द्यावर भर दिला. ते म्हणाले, "भारत आणि चीन यांच्यातील स्थिर संबंध हे संपूर्ण आशिया खंडाच्या आणि जगाच्या शांततेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. परंतु, या स्थिरतेसाठी आणि सखोल विश्वासासाठी सीमेवर शांतता राखणे अनिवार्य आहे."
त्यांच्या या वक्तव्यातून चीनला हा स्पष्ट संदेश देण्यात आला आहे की, सीमेवरील कुरापती आणि राजनैतिक संबंध या दोन गोष्टी एकत्र चालू शकत नाहीत.
दोन देशांमधील मतभेद आणि वाद सोडवण्यासाठी राजनैतिक पातळीवरील चर्चा आणि परस्पर संवाद सुरू ठेवण्यावरही या बैठकीत सहमती दर्शवण्यात आली. तथापि, डोवाल यांनी हे देखील स्पष्ट केले की, भूतकाळात झालेल्या करारांचे आणि नियमांचे दोन्ही बाजूंनी काटेकोरपणे पालन होणे आवश्यक आहे. संबंधांमध्ये निर्माण झालेली अविश्वासाची दरी मिटवण्यासाठी चीनला केवळ शब्दांतून नव्हे, तर प्रत्यक्ष कृतीतून सकारात्मक पावले उचलावी लागतील, हे भारताने अत्यंत संयमाने पण तितक्याच ठामपणे पटवून दिले आहे.
'शांतता हवी असेल, तर आधी विश्वास निर्माण करा', हा भारताचा थेट आणि स्पष्ट दृष्टिकोन आहे. भारत-चीन सबंधांचे भवितव्य आता चीनच्या सीमेवरील प्रत्यक्ष कृतीवर अवलंबून आहे. जोपर्यंत चीन घुसखोरी आणि तणावाच्या आपल्या विस्तारवादी भूमिका थांबवत नाही, तोपर्यंत भारताची ही सुरक्षाविषयक ठाम भूमिका अशीच अबाधित राहील, हे नक्की!