संयुक्त राष्ट्रांच्या दहशतवादविरोधी देखरेख पथकाने पाकिस्तानमधील जैश-ए-मोहम्मद या दहशतवादी संघटनेचा दिल्लीच्या ऐतिहासिक लाल किल्ल्यावरील भीषण हल्ल्याशी संबंध असल्याचे स्पष्ट केले आहे. यासोबतच या संघटनेने दहशतवादी कारवायांना बळ देण्यासाठी केवळ महिलांची स्वतंत्र शाखा स्थापन केल्यामुळे सुरक्षिततेबाबत नवीन चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.
सुरक्षा परिषदेला सादर केलेल्या ताज्या अहवालात विश्लेषणात्मक सहाय्य आणि निर्बंध देखरेख पथकाने म्हटले आहे की, जैश-ए-मोहम्मदने अनेक हल्ल्यांची जबाबदारी स्वीकारली असून ९ नोव्हेंबर रोजी नवी दिल्लीतील लाल किल्ल्यावर झालेल्या हल्ल्याशीही या संघटनेचा संबंध आहे. या हल्ल्यात १५ जणांचा मृत्यू झाला होता. युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ आणि भारतीय सार्वभौमत्वाचे प्रतीक असलेला लाल किल्ला हे नेहमीच दहशतवाद्यांच्या निशाण्यावर राहिले आहे. त्यामुळे या अहवालातील खुलाशाला प्रादेशिक सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
अहवालानुसार, ८ ऑक्टोबर रोजी जैशचा म्होरक्या मसूद अजहरने जमात उल-मुमिनात नावाच्या केवळ महिलांसाठी असलेल्या शाखेची अधिकृत घोषणा केली. संयुक्त राष्ट्रांच्या पथकाच्या मते, ही नवीन शाखा प्रामुख्याने दहशतवादी हल्ल्यांना मदत करण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, इतर कट्टरपंथी संघटनांप्रमाणेच जैशनेही आपला आधार वाढवण्यासाठी, रसद यंत्रणा विस्तारण्यासाठी आणि सुरक्षा यंत्रणांची नजर चुकवण्यासाठी महिलांचा समावेश करून आपली रणनीती बदलली आहे.
जैश-ए-मोहम्मद ही संयुक्त राष्ट्रांनी घोषित केलेली अल-कायदाशी संबंधित संघटना आहे. २००० मध्ये स्थापन झाल्यापासून या संघटनेने प्रामुख्याने भारत आणि विशेषतः जम्मू-काश्मीरमध्ये अनेक मोठे दहशतवादी हल्ले घडवून आणले आहेत. संघटनेचा प्रमुख मसूद अजहर याच्यावर प्रवासावर बंदी आणि मालमत्ता जप्त करण्यासह संयुक्त राष्ट्रांचे अनेक निर्बंध अनेक वर्षांपासून लागू आहेत.
मात्र, या गटाच्या सद्यस्थितीबद्दल सदस्य देशांमध्ये वेगवेगळी मते असल्याचे देखरेख पथकाने नमूद केले आहे. काही सरकारे जैश अजूनही सक्रिय आणि धोकादायक असल्याचे मानत असताना, एका सदस्य देशाने ही संघटना आता संपुष्टात आल्याचा अहवाल दिला आहे. गुप्तचर माहिती आणि अंमलबजावणीमधील या तफावतीमुळे दक्षिण आशियातील आंतरराष्ट्रीय दहशतवादविरोधी सहकार्यात अडचणी निर्माण होत आहेत.
मध्य आणि दक्षिण आशियातील दहशतवादाचे स्वरूप बदलत असून अनेक कट्टरपंथी गट प्रादेशिक अस्थिरता आणि सीमा ओलांडून असलेल्या नेटवर्कचा फायदा घेत आहेत, असे संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालात म्हटले आहे. सततचा दबाव असूनही जैशसारख्या संघटना नवीन भरती मॉडेल किंवा मोठ्या हल्ल्यांद्वारे स्वतःला परिस्थितीनुसार बदलत आहेत, असा इशारा देखरेख पथकाने दिला आहे.
दरम्यान, जुलैमध्ये जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम येथे झालेल्या हल्ल्यात सामील असलेले तीन संशयित मारले गेले असून या भागात दहशतवादी नेटवर्कविरुद्ध सुरक्षा मोहिमा सुरू असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. दहशतवादी संघटना कमकुवत किंवा विखुरलेल्या दिसत असल्या तरी, त्यांचे पुन्हा संघटित होणे आणि महत्त्वाच्या स्थळांवर हल्ले करण्याची क्षमता प्रादेशिक आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेसाठी गंभीर धोका आहे.
.jpeg)
