मुंबई
मुंबई पोलिसांनी १ नोव्हेंबर ते ६ डिसेंबर या अवघ्या ३६ दिवसांत बेपत्ता मुलांचे आणि तरुणांचे तब्बल ८२ गुन्हे नोंदवले आहेत. यातील सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, या ८२ पैकी ६० मुली आहेत. या आकडेवारीवरून मुलांच्या तुलनेत मुली बेपत्ता होण्याचे प्रमाण प्रचंड असल्याचे स्पष्ट होते. शहरात मुले हरवण्याच्या घटना नवीन नसल्या तरी, हे आकडे पालकांसाठी चिंतेचा विषय बनले आहेत. सतर्कता, जनजागृती आणि बाल संरक्षण यंत्रणा अधिक मजबूत करण्याची गरज यामुळे अधोरेखित झाली आहे.
१८ वर्षांच्या तरुणांची संख्या जास्त
आकडेवारीचे विश्लेषण केल्यास असे दिसते की, १८ वर्षे वयोगटातील तरुणांना याचा सर्वाधिक फटका बसला आहे. बेपत्ता झालेल्या एकूण ८२ जणांपैकी ५४ जण हे १८ वर्षांचे आहेत. यात ४१ मुली आणि १३ मुलांचा समावेश आहे. तसेच, अगदी ५ वर्षांच्या चिमुरडीपासून ते ११ वर्षांच्या मुलापर्यंत अनेकजण या काळात बेपत्ता झाल्याची पोलीस दप्तरी नोंद आहे.
शहरातील 'हॉटस्पॉट'
विभागवार विचार केल्यास कुरार व्हिलेज, वाकोला, पवई, मालवणी आणि साकीनाका पोलीस ठाण्यांच्या हद्दीत अशा अनेक घटनांची नोंद झाली आहे. ही ठिकाणे आता शहरात वारंवार घटना घडणारी 'हॉटस्पॉट्स' बनली आहेत.
मात्र, पोलीस अधिकाऱ्यांनी यावर सावध प्रतिक्रिया दिली आहे. सामाजिक भीती (Stigma), बदनामी आणि पालकांच्या संकोचामुळे अनेक प्रकरणे पोलिसांपर्यंत पोहोचतच नाहीत. त्यामुळे ही आकडेवारी कदाचित पूर्ण परिस्थिती मांडत नसेल, असे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
पोलिसांचे आवाहन आणि कार्यपद्धती
प्रत्येक प्रकरणाचा कसून तपास सुरू असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. नागरिकांनी बेपत्ता मुलांबद्दल कोणतीही माहिती असल्यास त्वरित पुढे येऊन पोलिसांना सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
एका पोलीस अधिकाऱ्याने सांगितले, "बहुतेक बेपत्ता मुलांना सीसीटीव्ही फुटेजची तपासणी, तांत्रिक पाळत आणि प्रत्यक्ष चौकशीद्वारे पहिल्या काही दिवसांतच शोधले जाते. अल्पवयीन मुलांच्या बाबतीत तर शोधमोहीम अधिक तीव्र केली जाते."
चिंताजनक कल
महाराष्ट्र पोलिसांच्या महिन्यावार आकडेवारीचा आढावा घेतल्यास, या वर्षी जून ते डिसेंबर या काळात शहरातून १३४ अल्पवयीन मुले बेपत्ता झाली असून, त्यात ८६ मुली आहेत.
जून: २६ मुले बेपत्ता (त्यात २० मुली).
जुलै: २५ बेपत्ता (१५ मुली).
ऑगस्ट: १९ बेपत्ता (१४ मुली).
सप्टेंबर: २१ बेपत्ता (१५ मुली).
ऑक्टोबरमध्ये हा आकडा पुन्हा वाढून १९ (७ मुली) वर पोहोचला, तर नोव्हेंबरमध्ये २४ प्रकरणे (१५ मुली) समोर आली. डिसेंबरच्या पहिल्या सहा दिवसांतच ११ मुले आणि तरुण बेपत्ता झाले असून, त्यात ८ मुली आहेत. हे आकडे अद्याप अपडेट होत आहेत, असे अधिकाऱ्यांनी नमूद केले.
पोलिसांनी पालकांना आणि जनतेला आवाहन केले आहे की, उशीर न करता किंवा न घाबरता पुढे या. वेळेत तक्रार केल्यास मुले सापडण्याची शक्यता वाढते.
मदतीसाठी कोणाला फोन कराल?
११२: पोलिसांकडे तक्रार नोंदवण्यासाठी.
१०९८: चाईल्डलाईन हेल्पलाइन (Childline helpline).
जून ते ६ डिसेंबरपर्यंतची आकडेवारी (मुले आणि १८ वर्षांचे तरुण):
जून: ७० बेपत्ता (५६ मुली)
जुलै: ५९ बेपत्ता (३७ मुली)
ऑगस्ट: ५१ बेपत्ता (३७ मुली)
सप्टेंबर: ५१ बेपत्ता (३७ मुली)
ऑक्टोबर: ५७ बेपत्ता (४१ मुली)
नोव्हेंबर: ७१ बेपत्ता (५२ मुली)
डिसेंबर (आतापर्यंत): ११+ बेपत्ता (८+ मुली)