अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणबाबत एक अत्यंत खळबळजनक आणि सकारात्मक दावा केला आहे. इराण आता आपला अण्वस्त्र कार्यक्रम पूर्णपणे सोडून देण्यास तयार आहे, असे ट्रम्प यांनी म्हटले आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून इराण आणि अमेरिका यांच्यात अण्वस्त्रांच्या मुद्द्यावरून मोठा संघर्ष सुरू आहे. अशा परिस्थितीत ट्रम्प यांचे हे विधान जागतिक राजकारणात अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.

ट्रम्प यांच्या मते, इराणला आता केवळ शांतता हवी आहे. आर्थिक निर्बंधांमुळे इराणची परिस्थिती ओढवलेली आहे आणि त्यातून बाहेर पडण्यासाठी ते अण्वस्त्रांचा हट्ट सोडण्यास तयार असल्याचे संकेत मिळत आहेत. इराणने यासाठी अमेरिकेसमोर काही अटी ठेवल्या असून, त्यात प्रामुख्याने त्यांच्यावरील आर्थिक निर्बंध हटवण्याचा समावेश असल्याचे समजते.

मात्र, एका बाजूला ट्रम्प शांततेच्या चर्चा करत असतानाच, दुसरीकडे अमेरिकेने पश्चिम आशियात (Middle East) आपले अतिरिक्त सैन्य धाडण्याचा मोठा निर्णय घेतला आहे. यामुळे या प्रदेशातील परिस्थिती अधिकच गुंतागुंतीची झाली आहे.

अमेरिकन लष्कराने दिलेल्या माहितीनुसार, या भागात वाढत असलेला तणाव आणि इस्रायल-इराण यांच्यातील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर 'प्रतिबंधात्मक उपाय' म्हणून हे सैन्य पाठवले जात आहे. इस्रायलवरील संभाव्य हल्ले रोखण्यासाठी आणि आपल्या मित्रदेशांचे रक्षण करण्यासाठी अमेरिका पूर्णपणे सज्ज असल्याचे यातून दिसून येते.

सध्या मध्यपूर्वेत अत्यंत स्फोटक वातावरण आहे. एकीकडे इराण आणि इस्रायलमध्ये क्षेपणास्त्र हल्ल्यांचे सत्र सुरू आहे, तर दुसरीकडे लेबनॉनमध्येही युद्धाचा भडका उडाला आहे. अशा कठीण काळात ट्रम्प यांचा हा दावा किती खरा ठरतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.

काही संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, इराण खरोखरच अण्वस्त्रे सोडणार की हा केवळ वेळ मारून नेण्याचा प्रयत्न आहे, याबाबत साशंकता आहे. ट्रम्प यांनी आपल्या पहिल्या कार्यकाळात इराणसोबतचा अणुकरार मोडीत काढला होता. आता दुसऱ्या कार्यकाळात ते इराणला नव्या करारासाठी टेबलवर आणण्यात यशस्वी होतात का, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.

दरम्यान, अमेरिकन सैन्याची ही नवी तैनाती आणि ट्रम्प यांचे विधान यामुळे इस्रायलच्या भूमिकेत काय बदल होतो, यावरही मध्यपूर्वेतील शांतता अवलंबून आहे. इराणमधील वाढती महागाई आणि विस्कळीत झालेली अर्थव्यवस्था यामुळे तिथे अंतर्गत दबावाखाली सरकारला काही नमती भूमिका घ्यावी लागण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.