अमेरिकेत अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या मध्यावधी निवडणुकांसाठी आज (मंगळवारी) मतदान होत असतानाच, हॉर्मुझ सामुद्रधुनीत अमेरिकेने इराणच्या काही लष्करी ठिकाणांवर मर्यादित स्वरूपाची बचावात्मक कारवाई केली आहे. अमेरिकन सैन्याच्या मालमत्तांवर इराणकडून करण्यात आलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून ही कारवाई करण्यात आल्याची माहिती एका वरिष्ठ अमेरिकन अधिकाऱ्याने दिली आहे. इराणच्या सरकारी वाहिनीने दिलेल्या वृत्तानुसार, कश्म (Qeshm) बेटावर शक्तिशाली विस्फोटांचे आवाज ऐकू आले.
अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांच्या पूर्वसंध्येला ही लष्करी चकमक झाली आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी निवडणुकांआधी इराणवर मोठे हल्ले करणार नसल्याचे यापूर्वी स्पष्ट केले होते. गेल्या आठ महिन्यांपासून सुरू असलेले इराणसोबतचे युद्ध, वाढते इंधन दर आणि त्याचा अमेरिकन अर्थव्यवस्थेवर झालेला प्रतिकूल परिणाम यामुळे रिपब्लिकन पक्षाला काँग्रेसमधील आपले बहुमत टिकवून ठेवणे आव्हानात्मक बनले आहे. दुसरीकडे, अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जे. डी. व्हान्स यांनी इराणसोबत मुत्सद्देगिरीच्या मार्गाने तोडगा निघू शकतो, असा आशावाद व्यक्त केला आहे.
इस्रायलचा नवा दबाव आणि कूटनैतिक प्रयत्न
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू अमेरिकन निवडणुका पार पडताच इराणवर आणखी एका मोठ्या लष्करी कारवाईसाठी अध्यक्ष ट्रम्प यांच्यावर दबाव आणत आहेत. नुकत्याच झालेल्या इस्रायली संसदेच्या निवडणुकीत नेतान्याहू यांच्या युतीचे बहुमत निसटल्यामुळे, आणीबाणीच्या मदतीने सरकार स्थापन करण्यासाठी इराणविरुद्ध पूर्ण क्षमतेचे युद्ध उपयुक्त ठरेल, असा अंदाज बांधला जात आहे.
दरम्यान, कतारच्या मध्यस्थीने दोन्ही देशांमध्ये चर्चेच्या फेऱ्या पार पडल्या आहेत. हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील व्यापारी जहाजांवरील हल्ले इराणने थांबवावेत आणि त्या बदल्यात अमेरिकेने इराणच्या बंदरांवरील सागरी वेढा उठवावा, यावर तोडगा काढण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे प्रमुख मोहसीन रझाई यांनी अमेरिकेच्या बदलत्या सकारात्मक भूमिकेचे स्वागत केले असले, तरी इराणचे नवीन सर्वोच्च नेते आयतॉल्लाह मुज्तबा खोमेनी यांनी अमेरिकेच्या कोणत्याही हल्ल्याला तीव्र आणि भौगोलिक सीमा नसलेले प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा इशारा सैन्याला दिला आहे.